Lingua kannará

Lingua kannará
	ಕನ್ನಡ
	pronuncia (axuda · info)
	Nome orixinal ಕನ್ನಡ (kn)
	Nome orixinal ಕನ್ನಡ (kn)
	Instancia de lingua natural; lingua viva
	Subclase de Linguas kannará-bagada
	Parte de linguas clásicas da India; Linguas programadas da India
Características
	Caracterizado por Sahitya Akademi Prize for Translation in Kannada (en)
	Alfabeto alfabeto kannará
	Tipoloxía lingüística suxeito obxecto verbo; lingua aglutinante
	Estado de lingua da UNESCO segura
Clasificación lingüística
	linguaxe humana; ↳ linguas dravídicas; ↳ linguas dravídicas meridionais; ↳ linguas támil-kannara; ↳ Linguas kannará-bagada
Cifras e dimensións
	Número de falantes 43.600.000 (2019); 43.506.272 (2011)
	Número de falantes 43.600.000 (2019); 43.506.272 (2011)
Localización
	Orixinario de Karnataka; Maharashtra; Tamil Nadu; Kerala
	País India
	Coordenadas 13°N 76°L / 13, 76
Freebase
Códigos e identificadores
Freebase
Freebase	/m/09bnf
Thesaurus do NCI	C153970
ISO 639-1	kn
ISO 639-2	kan
ISO 639-3	kan
ISO 639-5	kan
IETF	kn
OpenAlex	C2778579358
Fontes e ligazóns
	Descrito pola fonte Encyclopædia Britannica ; Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Kanarese (en) ; Pequeno dicionario enciclopédico de Brockhaus e Efron ; Tema: Q24759690
	Wikidata C:Commons

O kannará,^[1] tamén chamado kanarés^[2] (ಕನ್ನಡ) é unha das linguas dravídicas de maior difusión, documentada desde época temperá. Xeograficamente presenta diferentes variedades xeográficas, que en conxunto falan aproximadamente 44 millóns de persoas. É a lingua oficial no estado de Karnataka, un dos catro estados meridionais da India.

Aspectos históricos, sociais e culturais

Historia

A historia do kannará divídese convencionalmente en tres períodos: kannará antigo (halegannada) entre o 450 e o 1200, kannará medio (nadugannada) 1200 ao 1700 e kannará moderno desde 1700 ata a actualidade^[3]. O kannará recibiu unha forte influencia do sánscrito e en menor medida do prácrito e do pali.

Distribución xeográfica

O kannará fálase sobre todo en Karnataka na India, e en certa medida nos estados limítrofes de Andhra Pradesh, Maharashtra, Tamil Nadu e Kerala.

Hai poboacións destacables de falantes de kannará nos Estados Unidos e o Reino Unido, e en menor medida no Canadá e Australia.

Rango oficial

O kannará é unha das 22 linguas oficiais da India, a lingua oficial do estado de Karnataka.

Alfabeto

Consoantes

ಕ	ಖ	ಗ	ಘ	ಙ
ka /kʌ/	kha /kʰʌ/	ga /gʌ/	gha /gʱʌ/	ṅa /ŋʌ/
ಚ	ಛ	ಜ	ಝ	ಞ
ca /ʧʌ/	cha /ʧʰʌ/	ja /ʤʌ/	jha /ʤʱʌ/	ña /ɲʌ/
ಟ	ಠ	ಡ	ಢ	ಣ
ṭa /ʈʌ/	ṭha /ʈʰʌ/	ḍa /ɖʌ/	ḍha /ɖʱʌ/	ṇa /ɳʌ/
ತ	ಥ	ದ	ಧ	ನ
ta /tʌ/	tha /tʰʌ/	da /dʌ/	dha /dʱʌ/	na /nʌ/
ಪ	ಫ	ಬ	ಭ	ಮ
pa /pʌ/	pha /pʰʌ/	ba /bʌ/	bha /bʱʌ/	ma /mʌ/
ಯ	ರ	ಲ	ವ	ಶ
ya /jʌ/	ra /ɾʌ/	la /lʌ/	va /ʋʌ/	śa /ɕʌ/
ಷ	ಸ	ಹ	ಳ
ṣa /ʂʌ/	sa /sʌ/	ha /hʌ/	ḷa /ɭʌ/

Vogais

ಅ	a /ʌ/	ಕ	ka
ಆ	ā /a:/	ಕಾ	kā
ಇ	i /i/	ಕಿ	ki
ಈ	ī /i:/	ಕೀ	kī
ಉ	u /u/	ಕು	ku
ಊ	ū /u:/	ಕೂ	kū
ಋ	ṛ /rɨ/ ó /ru/	ಕೃ	kṛ
ಎ	e /e/	ಕೆ	ke
ಏ	ē /e:/	ಕೇ	kē
ಐ	ai /aj/	ಕೈ	kai
ಒ	o /o/	ಕೊ	ko
ಓ	ō /o:/	ಕೋ	kō
ಔ	au /aw/	ಕೌ	kau

Outros signos

್	Ø	ಕ್	k
ಂ	am̩	ಕಂ	kam̩
ಃ	ah̩	ಕಃ	kah̩

Consoantes dobres

ಕ್ಕ	ಕ್ಖ	ಕ್ಗ	ಕ್ಘ	ಕ್ಙ
kka	kkha	kga	kgha	kṅa
ಕ್ಚ	ಕ್ಛ	ಕ್ಜ	ಕ್ಝ	ಕ್ಞ
kca	kcha	kja	kjha	kña
ಕ್ಟ	ಕ್ಠ	ಕ್ಡ	ಕ್ಢ	ಕ್ಣ
kṭa	kṭha	kḍa	kḍha	kṇa
ಕ್ತ	ಕ್ಥ	ಕ್ದ	ಕ್ಧ	ಕ್ನ
kta	ktha	kda	kdha	kna
ಕ್ಪ	ಕ್ಫ	ಕ್ಬ	ಕ್ಭ	ಕ್ಮ
kpa	kpha	kba	kbha	kma
ಕ್ಯ	ಕ್ರ	ಕ್ಲ	ಕ್ವ	ಕ್ಶ
kya	kra	kla	kva	kḷa
ಕ್ಷ	ಕ್ಸ	?	ಕ್ಳ
kśa	kṣa	ksa	kha

Números

೦	0	ಶೂನ್ಯ śūn'ya
೧	1	ಒಂದು oṃdu
೨	2	ಎರಡು eraḍu
೩	3	ಮೂರು mūru
೪	4	ನಾಲ್ಕು nālku
೫	5	ಐದು aidu
೬	6	ಆರು āru
೭	7	ಎಳು eḷu
೮	8	ಎಂಟು eṃṭu
೯	9	ಒಂಭತ್ತು oṃbhattu

Notas

↑ González González, Manuel (ed.). "Kannará". Tergal. Consultado o 31/12/2024.
↑ Definición de drávida no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
↑ Steever, S. B. (1998). "Kannada". In Steever, S. B. (ed.). The Dravidian Languages (Routledge Language Family Descriptions). Londres: Routledge, p. 129

Véxase tamén

Outros artigos

Wikipedia en kannará

Ligazóns externas

Ethnologue Kannada (en inglés)
Descrición da lingua Kannada (en inglés)
History of Kannada Language and Literature (en inglés)
Learn Kannada (inglés)

[1] González González, Manuel (ed.). "Kannará". Tergal. Consultado o 31/12/2024.

[2] Definición de drávida no Dicionario de Galego de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

[steeve-3] Steever, S. B. (1998). "Kannada". In Steever, S. B. (ed.). The Dravidian Languages (Routledge Language Family Descriptions). Londres: Routledge, p. 129

[1]

[2]

[3]