Sólmyrkvi

Sólmyrkvi (sem til forna var nefnt myrkur hið mikla ) er það kallað þegar tunglið fer fyrir sólu frá jörðu séð og skyggir þannig á hana að hluta til (deildarmyrkvi eða hringmyrkvi) eða öllu leyti og nefnist þá almyrkvi.

Tunglmyrkvi kallast það þegar jörð myrkvar sólu frá tungli séð. Þá er jörðin í beinni línu á milli sólar og tungls og skuggi jarðarinnar lendir á yfirborði tunglsins, það kallast raðstaða eða okstaða.

Tegundir af sólmyrkvum

Hringmyrkvi

Almyrkvi

Almyrkvi verður þegar tunglið hylur alla sólarkringluna svo að það dimmir um stund og þá er hægt að sjá kórónu sólarinnar með berum augum. Almyrkvi er sannkallaður „einu sinni á ævinni“ viðburður á hverjum stað fyrir sig en að meðaltali er almyrkvi einhverstaðar á jörðinni á 18 mánaða fresti.

Frá því að Ísland var numið til dagsins í dag hefur almyrkvi verið sýnilegur á Íslandi 13 sinnum, seinasti almyrkvinn sem sást frá Íslandi gerðist 12. ágúst 2026 og fór hann yfir Reykjavík og allt vestanvert landið, og spáð er að sá næsti verði þá 26. júní 2196.

Hringmyrkvi

Hringmyrkvi verður þegar tunglið skyggir fyrir sólkringluna miðja en ekki jaðar hennar, svo að sólin verður sem bjartur hringur með svartri miðju. Þessi viðburður gerist ekki árlega, eða einu sinni á einu til tveggja ára fresti.

Deildarmyrkvi

Þegar sólin er aðeins hulin að hluta til af tunglinu þá kallast það deildarmyrkvi.

Sólmyrkvar á Íslandi

• Sólmyrkvinn 20. mars 2015
• Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026

Tenglar

• Sólmyrkvi við lok 20. aldarinnar; grein í Morgunblaðinu 1999
• Vísindavefur: Hvað er sólmyrkvi og hvað varir hann lengi?

  Þessi stjörnufræðigrein er stubbur. Þú getur hjálpað til með því að bæta við greinina.