Geologia Zientzien Nazioarteko Elkartea
| Geologia Zientzien Nazioarteko Elkartea | |
|---|---|
| Datuak | |
| Izen laburra | IUGS |
| Mota | elkarte zientifikoa, nazioarteko erakundea eta argitaratzaile akademikoa |
| Jarduera | |
| Kidetza | Zientziarako Nazioarteko Kontseilua, Committee on Space Research eta International Science Council |
| Eskumendekoak | |
| Agintea | |
| Lehendakaria | Hassina Mouri (en) |
| Egoitza nagusi | |
| Historia | |
| Sorrera | 1961 |
| webgune ofiziala | |
Geologia Zientzien Nazioarteko Elkartea (ingelesez, International Union of Geological Sciences, IUGS) geologiaren esparruko zientzialarien nazioarteko elkartea eta gobernuz kanpoko erakundea da, geologiaren arloko lankidetza globalean aritzen dena.[1] 2023an kalkulatu da milioi bat geologo eta lurraren zientzialari ordezkatzen dituela mundu osoan.[2]
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1961ean sortu zen IUGS, 1875etik aurrera lau urtean behin egiten diren Nazioarteko Geologia Biltzarren arteko elkarlana mantentzeko. Nazioarteko Zientzia Kontseiluko (ISC) kide da.[3] 2025ean 121 herrialdetako geologia elkarteak ditu partaide. Gai zientifiko ugari lantzen dira bere batzorde, lan-talde, programa bateratu eta atxikitako erakundeetan. IUGSren egitekoa arazo geologikoen azterketa sustatzea da, batez ere mundu mailako garrantzia dutenena, eta lurraren zientzien nazioarteko eta diziplinarteko lankidetza laguntzea eta erraztea.[4]
UNESCOrekin batera aritzen da IUGS Nazioarteko Geozientzia Programan (IGCP), eta Munduko Geoparkeen Sarean (GGN) ere parte hartzen du. Geological Society of London partaideak IUGSren argitalpenen ekoizpena eta banaketa gainbegiratzen du. Indiako Geologia Elkarteak IUGSren hiruhileko aldizkaria (Episodes) ekoizten eta banatzen du.[5]
Batzordeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]IUGS nazioarteko bederatzi batzordetan aritzen da:
- Geozientziari buruzko Informazioa Kudeatzeko eta Aplikatzeko Batzordea (CGI)
- Geozientzien Hezkuntza, Prestakuntza eta Transferentzia Teknologikorako Batzordea (COGE)
- Ingurumen Kudeaketarako Geozientzia Batzordea (GEM)
- Estratigrafiako Nazioarteko Batzordea (ICS)
- Zientzia Geologikoen Historiaren Nazioarteko Batzordea (INHIGEO)
- Tektonika eta Geologia Estrukturaleko Batzordea (TECTASK)
- Munduko Geokimika Oinarrien Batzordea (CGGB)
- Geoetika Batzordea (CG)
- Geologia Ondarearen Nazioarteko Batzordea (ICG)[6]
Ondarearen kudeaketa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azken batzorde horrek, geologia ondarearenak (IUGSk geoheritage deitzen dio kontzeptuari) batzordeburu euskalduna izendatu zuen 2020an, Asier Hilario geologoa, Euskal Kostaldeko Geoparkeko zuzendaria orduan.
Ondarearen batzorde honek bi zerrenda antolatu ditu 21. mendean:
- Geologia ondarearen guneak (IUGS Geological Heritage Site), 200 izendapen 2024 bitarrtean.
- Ondare harriak (IUGS Heritage Stone), 55 izendapen 2024 bitartean.
Euskal Herriko ondarea ere bada zerrenda horietan. Lehenean Zumaiako flysch ingurunea dago izendatua, eta bestean Ereño Gorria deritzon harri mota.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, ingelesezko wikipediako «International Union of Geological Sciences» artikulutik itzulia izan da, 2025-05-19 data duen 1291139418 bertsioa oinarritzat hartuta. Sartze-datarik ez duten erreferentziak, edo 2025-05-19 baino lehenago datatuak, jatorrizko artikulutik ekarri dira itzulpenarekin batera.
- ↑ International Union of Geological Sciences. International Union of Geological Sciences.
- ↑ Hunt, Katie. (11 July 2023). Scientists say they've found a site that marks a new chapter in Earth's history. CNN.
- ↑ International Union of Geological Sciences (IUGS). International Science Council.
- ↑ A Brief history of the IUGS. International Union of Geological Sciences.
- ↑ (Italieraz) «IUGS | Activities» IUGS.
- ↑ IUGS International Commission on Geoheritage. .