close
Edukira joan

Jeffrey Epstein

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jeffrey Epstein
Image
(2013)
lehendakari

2000 - 2007
trustee (en) Itzuli

1992 - 2007
trustee (en) Itzuli

Bizitza
JaiotzaBrooklyn, 1953ko urtarrilaren 20a
HerrialdeaImage Ameriketako Estatu Batuak
BizilekuaLittle Saint James
Palm Beach
Herbert N. Straus etxea
San Rafael arrantxoa
Sea Gate (en) Itzuli
HeriotzaMetropolitan Correctional Center, New York City, 2019ko abuztuaren 10a (66 urte)
Hobiratze lekuaPalm Beach Gardens
Heriotza moduagiza hilketa
suizidioa: urkatzea
itotzea
Familia
AitaSeymour G. Epstein
AmaPauline Epstein
Bikotekidea(k)
Haurrideak
Hezkuntza
HeziketaCooper Union
(1969 - 1971)
Zientzia Matematikoen Courant Institutua
(1971ko iraila - 1974ko ekaina)
Lafayette High School
(ezezaguna - 1969)
Hizkuntzakingelesa
Irakaslea(k)James Cayne
Alan C. Greenberg
Jarduerak
Jarduerakirakaslea, inbertsio bankaria eta gizaki-trafikatzailea
Lantokia(k)Villard Houses
Enplegatzailea(k)Jeffrey Epstein VI Fundazioa
Wexner Foundation
Dalton School (en) Itzuli  (1974ko iraila -  1976ko ekaina)
Bear Stearns  (1976 -  1981)
Towers Financial Corporation  (1987 -  1989)
Lan nabarmenak
KidetzaBatzorde Trilaterala
Council on Foreign Relations
Institute of International Education, Inc
Izengoitia(k)Marius Robert Fortelni
Musika instrumentuapianoa
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioajudaismoa

IMDB: nm10830113 Find a Grave: 201992988 Edit the value on Wikidata
Image

Jeffrey Edward Epstein (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1953ko urtarrilaren 20a - 2019ko abuztuaren 10a) finantzari aberats bat izan zen. Ospetsua da ustez sexu-delitu sare baten sortzailea eta antolatzailea izateagatik.

Epsteinek irakasle gisa hasi zuen bere bizitza profesionala, baina Wall Streeteko banku eta finantza sektorera aldatu zen, eta finantza espekulazioan dirutza handia egin zuen.

Epsteinek eliteko zirkulu soziala garatu zuen New York hirian, eta aldi berean bizitza estilo deigarria garatu zuen, beti neska gaztez inguratua, zeinen artean (alegia, Epstein eta emakume horien artean) sexu zerbitzuak, behartuak edo/eta ordainduak, ohikoak ziren. Multzo horretan adingabekoak ere bazirela azaleratu dute salaketa eta ikerketek.

Epaiketa eta kondena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2005ean Palm Beacheko (Florida) poliziak Epstein ikertzen hasi zen, guraso batek salatu zuelako 14 urteko alabari sexu abusua egin ziola. Ikerketa federalak gutxienez 36 kasu aurkitu zituen sexu abusuenak, zenbait adin gutxikoekin (gazteena 14 urteko neska bat)[1]. Epstein errudun agertu zen eta Floridako estatuko auzitegian kondenatu egin zuten adingabeko neska bat prostituitzeagatik.

Akusazioa larria izan arren, 13 hilabeteko kondena jaso zuen bakarrik, 2008an, fiskaltzarekin akordioa erdietsi ostean. Akordioaren baldintzetan egon zen espetxealdi murriztua eta baldintza arinetan (kanpora irteteko aukerekin) eta akordioa beraren terminoak ezkutatzea biktima eta salatzaileengandik. Hori guztia onartu zuen fiskala izan zenak, Alexander Acostak, 2019an Trump gobernuko lan idazkaria zen, eta dimisioa eman zuen Floridako egunkari batek kasua kaleratu ostean[2]. Susmo handia zegoen ea ez ote zioten dirua eta botere konexioak erraztu Epsteini akordioa erdiestea Acostarekin.

Konexioak mundu akademikoarekin

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kondena eta espetxealdi arinaren ostean, ezaguna zen Epsteinen curriculuma, baina hala ere, diru eta gizarte-konexioak lantzen jarraitu zuen: diru opari handien bidez, MIT, Harvard eta beste erakunde batzuetan zientzialari eta enpresa-gizon inportanteekin loturak eraiki zituen, zeinetan errespetagarritasuna berreskuratu zuen. 2019an zehar, konexio horien detaileak jakitean, eskandalua piztu da MIT eta beste erakundeetan[3].

Bigarren atxiloketa eta suizidioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Epstein berriro atxilotu zuten 2019ko uztailaren 6an, Florida eta New Yorken adingabeen sexu trafikoa egotzita. Fiskaltzaren tesia zen Epsteinek 2002-2005-en, bere Manhattango etxean, gizon aberats helduei adingabeko neskatoei bisitak antolatu zizkiela, eta horietatik gazteenak 14 urte zituela. Ikerketaren arabera, jazarpena eta sexu abusuak jasan zituzten adingabe batzuek.

Espetxean zela, suizidatzen saiatu zela jakinarazi zen, baina hala ere, nolabait ez zioten zaintza neurri egokirik ezarri eta bere ziegan bere burua hil zuen 2019ko abuztuaren 20an. Forentseek baieztatu zuten suizidioa izan zela[4].

Haren heriotzak delitu-kargak aurrera jarraitzeko gaitasuna kentzen duelako, epaileak kargu penal guztiak baztertu zituen 2019ko abuztuaren 29an. Hala ere, eskandaluak irekita jarraitu zuen, susmoak egonik bere abusu-zirkuluan beste gizonezko boteretsu batzuek parte hartu zutela, eta zirkulu boteretsu eta akademikoetan diruz lagundu zituen ekimenak lupa kritiko baten pean daude.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ABC: Epstein AEBetako finantzakideak bere buruaz beste egin du kartzelan | BIZI HIZLARIA - 2018. (kontsulta data: 2019-09-16).[Betiko hautsitako esteka]
  2. (Ingelesez) Brown, Julie K.. (2018-11-29). «How a future Trump Cabinet member gave a serial sex abuser the deal of a lifetime» Miami Herald (kontsulta data: 2019-09-16).
  3. (Ingelesez) McNulty, Matthew. (2019-09-12). «MIT, Harvard both snared in Jeffrey Epstein scandal» FOXBusiness (kontsulta data: 2019-09-16).
  4. «Jeffrey Epsteinek bere buruaz beste egin ote zuen ez da argitu oraindik» www.eitb.eus (kontsulta data: 2019-09-16).

Kanpo-loturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]