استودیو جیبلی
 | |
| نوع | تابعه |
|---|---|
| صنعت |
|
| پیشینیان | تاپکرفت |
| بنا نهاده | ۲۵ ژوئن ۱۹۸۵ |
| بنیانگذاران |
|
| دفتر مرکزی | کوگانی، توکیو، ژاپن |
| افراد کلیدی | هایائو میازاکی ایسائو تاکاهاتا |
| سود خالص | ¥۴٫۹ میلیارد (۲۰۲۴) |
| مجموع دارایی | ¥۳۸٫۸ میلیون (۲۰۲۴)[۱] |
| مادر |
|
| وبگاه | |
استودیو جیبوری (به ژاپنی: 株式会社 スタジオ ジブリ Kabushiki gaisha Sutajio Jiburi) (به انگلیسی: Ghibli استودیوی گیبلی) (در ایران بیشتر شناخته شده با نام استودیوی جیبلی) یک استودیوی پویانمایی مستقر در بخش کوگانی در منطقه تاما در توکیو پایتخت ژاپن است که بعد از موفقیت انیمیشن نائوشیکا از دره باد در ۱۹۸۴، در ژوئن ۱۹۸۵ توسط توکوما شوتن تأسیس شده است. شهرت استودیو بیشتر به دلیل تولید انیمههای سینمایی است، استودیو همچنین فیلمهای کوتاه مختلف، تبلیغات تلویزیونی و یک فیلم بلند تلویزیونی تولید کرده است. لوگوی این شرکت شخصیت توتورو (Totoro روح بزرگ جنگل) از فیلم همسایهٔ من توتورو ساختهٔ هایائو میازاکی است.
بسیاری از انیمههای ساختهشده توسط استودیو جیبوری برندهٔ جایزه بزرگ مجلهٔ انیمج شدند از جمله همسایه من توتورو در سال ۱۹۸۸ و سرویس تحویل کیکی در ۱۹۸۹ و لاپوتا قلعهای در آسمان در ۱۹۸۶. در سال ۲۰۰۲، شهر اشباح برندهٔ خرس طلایی و جایزه اسکار برای بهترین فیلم پویانمایی بلند شد که تنها فیلم ساختهشده در خارج از دنیای سخنگویان زبان انگلیسی است که به این موفقیت دست یافته است.
نام
[ویرایش]ایده اولیه تأسیس این استودیو، «دمیدن نفسی تازه به صنعت انیمهٔ ژاپن» بود و وجه تسمیهٔ آن به یک نام عربی برمیگردد (به عربی: قِبْلِيّ، به معنای «چیزی که از سمت قبله میآید») که مردم لیبی برای نامیدن بادهای تابستانی سیروکو به کار میبرند. همچنین در زمان جنگ جهانی دوم ایتالیاییها نام یکی از جنگندههای شناسایی خود در صحرای بزرگ آفریقا را برگرفته از همین نام گیبوری گذاشته بودند. جیبوری تلفظ ژاپنی این اسم است.[۲]
تاریخچه
[ویرایش]این استودیو که در ژوئن سال ۱۹۸۵ تأسیس شده است، توسّط هایائو میازاکی و ایسائو تاکاهاتا که کارگردان هستند و توشیو سوزوکی که تهیهکننده است اداره میشود. قبل از بهوجود آمدن این استودیو، میازاکی و تاکاهاتا به خودی خود در زمینهٔ فلیمهای ژاپنی و پویانماییهای تلویزیونی سابقهایی طولانی داشتهاند و با هم روی ماجراجویی بزرگ هوروس، شاهزاده خورشید و پاندا! برو، پاندا! کار کرده بودند؛ همچنین سوزوکی ویرایشگری در مانگای انیمج توکوما شوتن بوده است. این استودیو بعد از موفقیت فیلم نائوشیکا از دره باد بهوجود آمد.
از سال ۲۰۱۲ تاکاهاتا در حال طرحریزی یک پروژه برای ارائه بعد از بر فراز تپه شقایق گورو میازاکی (پسر هایائو میازاکی و کارگردان حکایت دریای زمین). تاکاهاتا در حال کار روی اقتباسی از داستان بامبوشکن است. هایائو میازاکی نیز در حال کار روی پروژهای بهنام باد برمیخیزد است که در مورد میتسوبیشی اِی۶ام زیرو و بنیانگذار آن است.
در سال ۲۰۱۴ خبری منتشر شد مبنی بر اینکه استودیو جیبلی تعطیل میشود. اما گزارشهای بعدی حاکی از این بود که بعضی از خبرگزاریها زیادهروی کردهاند و قرار نیست چنین اتفاقی بیفتد. در واقع حضور توشیو سوزوکی، یکی دیگر از بنیانگذاران استودیوی جیبلی، در یکی از برنامههای تلویزیونی ژاپن و ترجمهٔ نادرست حرفهای او باعث بروز چنین اشتباهی شده بود. او در این مصاحبه گفته بود قرار است فعالیتهای استودیوی جیبلی، توقف کوتاهی داشته باشد؛ که «عبارت توقف کوتاه» در ترجمهها به صورت «تعطیل شدن» درآمده بود.[۳][۴][۵]
فیلمها
[ویرایش]توجه: با اینکه فیلم نائوشیکا از دره باد معمولاً یکی از فیلمهای استودیو جیبلی فرض میشود، ولی این فیلم پیش از تأسیس استودیو تهیه و توزیع شده است.
| # | نام فیلم | تاریخ اولین توزیع | کارگردان | رتبه در آیامدیبی | رتبه در راتن تومیتوس | بودجه (به دلار آمریکا) | فروش (به دلار آمریکا |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | نائوشیکا از دره باد | ۱۱ مارس ۱۹۸۴ | هایائو میازاکی | ۸٫۰ | ۸۹٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۲ | لاپوتا قلعهای در آسمان | ۲ اوت ۱۹۸۶ | هایائو میازاکی | ۸٫۱ | ۹۵٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۳ | مدفن کرمهای شبتاب | ۱۶ آوریل ۱۹۸۸ | ایسائو تاکاهاتا | ۸٫۴ | ۹۷٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۴ | همسایه من توتورو | ۱۶ آوریل ۱۹۸۸ | هایائو میازاکی | ۸٫۲ | ۹۳٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۵ | سرویس تحویل کیکی | ۲۹ ژوئیه ۱۹۸۹ | هایائو میازاکی | ۷٫۹ | ۹۶٪ | ۶٫۹ میلیون | ۱۸٬۱۷۲٬۸۴۹ |
| ۶ | همین دیروز | ۲۰ ژوئیه ۱۹۹۱ | ایسائو تاکاهاتا | ۷٫۷ | ۱۰۰٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۷ | پورکو روسو | ۱۸ ژوئیه ۱۹۹۲ | هایائو میازاکی | ۷٫۸ | ۹۴٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۸ | امواج اقیانوس | ۳ مه ۱۹۹۳ | تومومی موچیزوکی | ۷٫۲ | - | بدون داده | بدون داده |
| ۹ | پوم پوکو | ۱۶ ژوئیه ۱۹۹۴ | ایسائو تاکاهاتا | ۷٫۴ | ۸۰٪ | بدون داده | ۳۴٬۲۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۰ | نجوای قلب | ۱۵ ژوئیه ۱۹۹۵ | یوشیفومی کوندو | ۷٫۹ | ۸۹٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۱۱ | شاهزاده مونونوکه | ۱۲ ژوئیه ۱۹۹۷ | هایائو میازاکی | ۸٫۴ | ۹۳٪ | ۲۳٬۵ میلیون | ۱۵۹٬۳۷۵٬۳۰۸ |
| ۱۲ | همسایه من یامادا | ۱۷ ژوئیه ۱۹۹۹ | ایسائو تاکاهاتا | ۷٫۵ | ۶۰٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۱۳ | شهر اشباح | ۲۷ ژوئیه ۲۰۰۱ | هایائو میازاکی | ۸٫۶ | ۹۷٪ | ۱۹ میلیون | ۲۷۴٬۹۲۵٬۰۹۵ |
| ۱۴ | بازگشت گربه | ۱۹ ژوئیه ۲۰۰۲ | هیرویوکی موریتا | ۷٫۲ | ۹۴٪ | بدون داده | ۵۰٬۵۹۰٬۰۵۷ |
| ۱۵ | قلعه متحرک هاول | ۲۰ نوامبر ۲۰۰۴ | هایائو میازاکی | ۸٫۱ | ۸۶٪ | ۲۴ میلیون | ۲۳۱٬۷۱۱٬۰۹۶ |
| ۱۶ | حکایت دریای زمین | ۲۹ ژوئیه ۲۰۰۶ | گورو میازاکی | ۶٫۵ | ۴۲٪ | ۲۲ میلیون | ۶۸٬۶۷۳٬۵۶۵ |
| ۱۷ | پونیو روی صخره کنار دریا | ۱۹ ژوئیه ۲۰۰۸ | هایائو میازاکی | ۷٫۸ | ۹۱٪ | ۳۴ میلیون | ۲۰۱٬۷۵۰٬۹۳۷ |
| ۱۸ | آریتی | ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۰ | هیروماسا یونبایاشی | ۷٫۷ | ۱۰۰٪ | ۲۳ میلیون | ۱۲۶٬۳۶۸٬۰۸۴ |
| ۱۹ | بر فراز تپه شقایق | ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۱ | گورو میازاکی | ۷٫۵ | ۸۴٪ | بدون داده | ۶۱٬۰۳۷٬۸۴۴ |
| ۲۰ | افسانه شاهدخت کاگویا | تابستان ۲۰۱۳ | ایسائو تاکاهاتا | ۸٫۰ | - | بدون داده | بدون داده |
| ۲۱ | باد برمیخیزد[۶] | تابستان ۲۰۱۳ | هایائو میازاکی | ۸٫۱ | ۸۸٪ | ۳۰ میلیون[۷] | ۱۱۳٬۱۵۹٬۳۶۴[۸] |
| ۲۲ | وقتی مارنی آنجا بود | تابستان ۲۰۱۴ | هیروماسا یونهبایاشی | ۷٫۷ | ۹۲٪ | ۱۰٫۵ میلیون | بدون داده |
| ۲۳ | لاکپشت قرمز | ۱۸ مه ۲۰۱۶ | مایکل دودوک دی ویت | ۷٫۵ | ۹۳٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۲۴ | کلاه گوش و جادوگر | ۱۸ اکتبر ۲۰۲۰ | گورو میازاکی | ۴٫۸ | ۲۹٪ | بدون داده | بدون داده |
| ۲۵ | پسرک و مرغ ماهیخوار | ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۳ | هایائو میازاکی | ۷٫۴ | بدون داده | بدون داده | بدون داده |
انیمههای تلویزیونی
[ویرایش]| # | نام | سال توزیع | کارگردان | نویسنده | تهیهکننده |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | داستان کانالهای یاناگاوا | ۱۹۸۷ | ایسائو تاکاهاتا | ایسائو تاکاهاتا | هایائو میازاکی |
| ۲ | راهزنان قلعه جنگلی | ۲۰۱۴ | گورو میازاکی | هیرویوکی کاوازاکی | نوبو کاواکامی |
| ۳ | زِن – گروگو و خرگوش گرد و غبار | ۲۰۲۲ | کاتسویا کوندو | - | توموهیکو ایشی |
انیمههای کوتاه
[ویرایش]برخی از انیمههای کوتاه استودیوی جیبلی اسپین آفهایی از انیمههای اصلی و بلند این استودیو هستند.
پانویس
[ویرایش]- ↑ Studio Ghibli (2024-03-31). 第22期決算公告 [Announcement of the 22nd fiscal period]. PR Times (به ژاپنی). Archived from the original on 2025-07-19. Retrieved 2025-07-19.
- ↑ The Birth of Studio Ghibli, Nausicaä of the Valley of the Wind DVD, Walt Disney Home Entertainment, 2005.
- ↑ «بزرگترین استودیو انیمیشنسازی شرق آسیا تعطیل شد». خبرگزاری تسنیم. ۱۳ مرداد ۱۳۹۳. دریافتشده در ۳۱ مرداد ۱۳۹۳.
- ↑ "Studio Ghibli: Is the Spirited Away anime producer shutting down?" (به انگلیسی). The Independent. ۴ اوت ۲۰۱۴. Retrieved 22 August 2014.
- ↑ "Japan's Studio Ghibli Still Alive, For Now" (به انگلیسی). Mashable. ۵ اوت ۲۰۱۴. Retrieved 22 August 2014.
- ↑ "Studio Ghibli to release Miyazaki, Takahata films in Summer 2013". The Asahi Shimbun. December 21, 2012. Archived from the original on 3 December 2013. Retrieved January 3, 2013.
- ↑ Robles, Manuel (2013). Antología Studio Ghibli: Volumen 2. Barcelona: Dolmen Editorial. p. 80. ISBN 978-8415296935.
- ↑ «Box Office Mojo». بایگانیشده از اصلی در ۲۱ فوریه ۲۰۱۴. دریافتشده در ۱ مارس ۲۰۱۴.
منابع
[ویرایش]- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Studio Ghibli». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲ دسامبر ۲۰۱۱.
پیوند به بیرون
[ویرایش]- وبگاه رسمی استودیو جیبوری (ژاپنی)
- وبگاه استودیو جیبوری (ژاپنی)(انگلیسی)
- کارگردانهای ناکام استودیو جیبلی
| اشخاص |
| ||||
|---|---|---|---|---|---|
| فیلمها |
| ||||
| دیگر محصولات | |||||
| مقالات مرتبط | |||||
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| نهادهای پژوهش هنری | |
| پایگاههای دادهٔ علمی | |
| سایر | |
- استودیو جیبلی
- استودیوهای پویانمایی در توکیو
- استودیوهای پویانمایی ژاپن
- استودیوهای پویانمایی
- بنیانگذاریهای ۱۹۸۵ (میلادی) در ژاپن
- تاپکرفت
- شرکتهای بنیانگذاریشده در ۱۹۸۵ (میلادی)
- شرکتهای رسانهای بنیانگذاریشده در ۱۹۸۵ (میلادی)
- شرکتهای رسانهای ژاپن
- شرکتهای ژاپن
- شرکتهای شهر توکیو
- شرکتهای فیلمسازی ژاپن
- شرکتهای نشر آثار موسیقی بنیانگذاریشده در ۱۹۸۵ (میلادی)
- کوگانی، توکیو
- منطقه تاما
- نیپون تلویژن
