Ponte terrestre

Ponte terrestre
Subclase de istmo
Códigos e identificadores Freebase /m/0k50m OpenAlex C46541322
Fontes e ligazóns  Descrito pola fonte The Encyclopedia Americana "The Encyclopedia Americana (1920)/Land-Bridges Across the Oceans (en) "
Wikidata C:Commons

O istmo de Panamá é unha ponte terrestre cuxa aparición hai 3 millóns de anos pechou a canle marítima de América Central conectando América do Norte e do Sur e permitindo o Gran intercambio biótico americano, no cal animais e plantas do norte colonizaron o sur e viceversa.

En bioxeografía, unha ponte terrestre (de terra ou continental) é un istmo ou conexión terrestre ampla entre áreas que estaban separadas, a través da cal os animais e plantas puideron cruzar e colonizar novas terras. Algunhas migracións humanas prehistóricas puideron verse facilitadas por pontes terrestres. Unha ponte terrestre pode crearse como efecto dunha regresión mariña, na cal baixa o nivel do mar, expoñendo zonas pouco profundas antes mergulladas da plataforma continental; ou cando a tectónica de placas fai emerxer novas terras (montañas, cadeas de illas); ou algunhas veces cando se produce unha elevación do terreo como resultado do rebote posglacial despois dunha era glacial.

Exemplos salientables

Mapa do Sahul e da Sonda, masas terrestres que se converteron en pontes terrestres en varios puntos durante o Plistoceno.

Pontes terrestres máis salientables do pasado (púrpuras) e actuais (alaranxadas) nunha proxección baimétrica equirectangular centrada a 45° L.

Antigas pontes terrestres

• A chaira de Bass, que unía Australia a Tasmania.
• A ponte terrestre antártica, que conectaba a Antártida, Australia e América do Sur durante o Cretáceo tardío e Paleoxeno temperán. A súa desaparición cambiou as correntes mariñas e provocou a conxelación da Antártida.
• A ponte terrestre de Bering (Berinxia), que intermitentemente conectaba Alasca (América do Norte) con Siberia (Norte de Asia) conforme o nivel do mar subía ou baixaba cos efectos das eras glaciares.
• GAARlandia, unha hipotética ponte terrestre que quizais conectou as Grandes Antillas con América do Sur durante o Eoceno tardío ou o Oligoceno temperán.
• Pontes terrestres do Xapón, varias pontes terrestres que conectaban o Xapón con Rusia e Corea en varios momentos da historia xeolóxica.
• Ponte terrestre de De Geer, unha ruta que conectaba Fennoscandia co norte de Groenlandia.
• Doggerland, unha antiga masa de terra no sur do mar do Norte que comunicaba a illa de Gran Bretaña coa Europa continental durante a última era glacial.
• A ponte terrestre de Thule, unha ponte terrestre desaparecida entre as Illas Británicas e Groenlandia.
• A ponte de terra de Sahul, entre a moderna Nova Guinea e cabo York (Australia).
• Sondalandia, unha área de 1.800.000 km² que conectaba as illas do sueste asiático en varios puntos durante os últimos 2,6 millóns de anos.

Pontes terrestres actuais

O botánico Joseph Dalton Hooker, ao decatarse das semellanzas entre as floras de Australia, Nova Zelandia e o sur de América do Sur, propuxo no seu sexto volume de Flora Antarctica, publicado entre 1844 e 1859, que antes existiron pontes terrestres entre estas masas continentais.

• A ponte de Adán (tamén coñecida como Rama Setu), unha serie de bancos moi pouco profundos que conectan a India con Sri Lanka.
• O istmo de Panamá, cuxa aparición hai tres millóns de anos permitiu o Gran intercambio biótico americano entre América do Norte e do Sur.
• A península do Sinaí, que une África e Eurasia.

Teoría das pontes terrestres

Probas da deriva continental a través da coincidencia de padróns fósiles en varios continentes. Os contrarios á deriva sostiñan que os continentes nunca estiveran unidos contiguos e que había pontes continentais por onde pasaron os seres vivos dun continente a outro.

A finais do século XIX e principios do XX, as pontes terrestres desapaecidas eran unha explicación das afinidades observadas entre plantas e animais de localizacións afastadas separadas por océanos. Científicos como Joseph Dalton Hooker sinalaron a existenica de desconcertantes semellanzas xeolóxicas, botánicas e zolóxicas entre áreas moi separadas, e popuxo que existiran pontes terrestres entre determinadas masas de terra que permitían que as especies se espallasen por todas as masas de terra conectadas. En xeoloxía, o concepto foi proposto primeiramente por Jules Marcou en Lettres sur les roches du Jura et leur distribution géographique dans les deux hémisphères ("Cartas sobre as rochas do Xura e a súa distribución xeográfica nos dous hemisferios"), 1857–1860.

As pontes terestres que se hipotetizaban daquela eran as seguintes:

• Archatlantis desde as Antillas ao norte de África.
• Archhelenis desde o Brasil ao sur de África.
• Archiboreis no norte do Atlántico.
• Archigalenis desde América Central pasando por Hawai e ata o noroeste de Asia.
• Archinotis desde América do Sur á Antártida.
• Lemuria no océano Índico.

A teoría da deriva continental de Alfred Wegener deu unha explicación alternativa que non requiría a existencia de pontes terrestres. Wegener explicaba a presenza de fósiles similares en estratos antigos de continentes hoxe separados por grandes océanos como India, Antártida e América do Sur, dicindo que nesa época os continentes estaban unidos formando un gran conxunto continental chamado Panxea. Pero os contrarios á deriva continental aduciron que existiran pontes continentais no Índico e no Atlántico que permitiran que os seres vivos pasasen dun continente a outro. A deriva continental non foi completamente aceptada ata que se dsenvolveu a tectónica de placas a inicios da década de 1960, que explicaba de maneira máis completa e exacta o movemento dos continentes no tempo xeolóxico.

Véxase tamén

Outros artigos

• Fragmentación do hábitat
• Subida do nivel do mar

Bibliografía

• Ernest Ingersoll (1920). "Land-Bridges Across the Oceans". Encyclopedia Americana.