Rodent
| Subclass of | fur-bearing animal  |
|---|---|
| Inception | 66 million years BCE |
| Taxon name | Rodentia |
| Taxon rank | order |
| Parent taxon | Glires, Simplicidentata |
| Temporal range start | Paleocene |
| This taxon is source of | rodent meat |
| Start time | 56 million years BCE |
| Studied by | rodentology |
| Code of nomenclature | International Code of Zoological Nomenclature |
| Main food source | herbaceous plant |
| Natural reservoir of | Leishmania |
Rodents (Latin lan rodens 'gnawing') sandima dabba donyi mammals lan bowotin ma, shi donyi suro jaws samibe-a cidiyabe-a lan wurajin ma. Rodentsdə kashi 40% jili dabbawa mammalbe sammason kara. Sandidə asal cidi kura-kura sammasoye Antarctica-a kuru kərtawa kəmaduwube kada-a dawunbaro, amma darelan cida adammanabe sandiya cidi ngəwuro suwudəna. Jilwa ngəwuso dabbawa sənana tiyinza dunoa, shinza koria, kuru nzəri kuruwua. Sandiye incisorsnza sharpdǝ faidata kǝmbu gǝrzayin, bǝla lazayin, kuru kǝlanza faizayin. Kamboso awo kəskaye zawin, amma laadə kəmbu gade-gade.
Rodentsdə zauro gade-gade nasha kənənganzaben kuru nasha cidibe sammason təwandin, na amsoye satandəna kunten. Jili alagǝwa dǝ sandima arboreal, fossorial (latǝ), saltatorial/ricochetal (shinza ngawoye lan tǝmbǝliyin), aubiya semiaquatic. Sandidə dabbaa kəndarammamin manazain, kuru jiliwa alagəwabe kada nabtərammamen kasharu futudo kamanzaa manazandə zauwa. Kǝla kǝl kate rodents ye dǝ gadejin, kamu fal lan sǝta, polygyny ro, hatta nǝm zalǝm ro. Kam nguwu so duli nza wurazanyi, kuru laadə precocial (gana laa wurazana) tambo lan.
Fossil rodentbedə zaman Paleocene Asiabedən badiwono. Rodents də zauro Eocene lan gadezana, sandiye continents kadaro tartayin, loktu laan kəmaduwu farzayin. Jiliwa sodə anəm Americabe-a Madagascar-a indiso Africalan nazaana kuru, hatta kənshe Homo sapiensbedəro, sandima dabbawa cidibe basdəwo Australiaro nazaa kuru sandiya sunotinmawo. Rodentia-a Lagomorpha-a (tarmuna-a, tarmuna-a, pikas-a) sandima karapka yanzəganawa, kakanza fal, kuru sandima clade Gliresbedə satandin. Lagomorphs dǝ shiye incisors nzǝ mbeji shi donyi wurajin ma, amma incisors gade donyi kǝla jaw samibe lan gayertin ma.
Rodentsdə sandiya kəmburo faidatin, kazəmuro faidatin, dabbawa fatobero faidatin, kuru kulashiro dabbawa laboratorybero faidatin. Jili alagəwabe laadə, taanasmaro jilwa bəntənəsdə-a, jilwa sələmdə-a, jilwa fatobe-adə, kuliwa zauro bannazayin, kəmbu amsoye gənazanadə zəwin kuru bannazayin kuru kwasuwa tarzayin. Notənyilan jili rodentsbedə ngəwusoro sandiya invasivero gotin. Jilwa nowatadə suronzan jilwa-a, jilwa-a, kəri-a, kəri-a, godu-a, beaver-a, godu-a, kuru hamster-a.
