बेनितो मुसोलिनी
.jpg)
बेनितो मुसोलिनी (२९ जुलाई, १८८२ - २८ अप्रिल १९४५) इटालीको एक राजनेता तथा राष्ट्रिय फैसिस्ट पार्टीको नेतृत्व गरेका थिए।
प्रारम्भिक जीवन
[सम्पादन गर्नुहोस्]बेनितो मुसोलिनीको जन्म सन् १८८३ मा इटालीको एक सामान्य परिवारमा भएको थियो, जहाँ उनका बुबा लोहार र आमा शिक्षिका थिइन्। सानैदेखि उग्र र विद्रोही स्वभावका मुसोलिनीले विद्यालयमा साथीलाई चक्कु प्रहार गरेपछि निष्कासित हुनुपरेको थियो, तर पछि उनले शिक्षकको योग्यता प्राप्त गरी केही समय अध्यापन समेत गरे। युवावस्थामा सैन्य सेवाबाट बच्न उनी स्विट्जरल्याण्ड भागे, जहाँ उनले मजदुरी गर्दै समाजवादको अध्ययन गरे र राजनीतिक सक्रियताका कारण पटक-पटक पक्राउ परे। इटाली फर्किएपछि एक प्रभावशाली पत्रकार र 'आभान्ती' पत्रिकाको सम्पादक बनेका उनी सुरुमा कट्टर समाजवादी भए तापनि पहिलो विश्वयुद्धपछि उग्र राष्ट्रवादी बन्दै आफ्नै फासीवादी विचारधाराको जग बसाल्न सफल भए।
राजनीति
[सम्पादन गर्नुहोस्]मुसोलिनीको राजनीति मुख्यतया 'फासीवाद' (Fascism) मा आधारित थियो, जसले उग्र राष्ट्रवाद र एकतन्त्रीय तानाशाहीलाई बढावा दिन्थ्यो। उनले "सबै कुरा राज्यभित्र, राज्यबाहिर केही छैन" भन्ने सिद्धान्त अपनाएर इटालीमा लोकतन्त्रको अन्त्य गरे र आफूलाई एकमात्र शक्तिशाली नेता (इल दुचे) को रूपमा स्थापित गरे। उनको राजनीतिमा व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र प्रेसमाथि पूर्ण प्रतिबन्ध थियो भने विपक्षीहरूलाई आफ्ना 'ब्ल्याक शर्ट्स' दस्तामार्फत हिंसात्मक रूपमा दबाइन्थ्यो। साम्यवादको कट्टर विरोधी रहेका मुसोलिनीले इटालीलाई पुरानो रोमन साम्राज्य जस्तै शक्तिशाली बनाउने सपना देखाउँदै विस्तारवादी नीति लिए, जसले अन्ततः उनलाई हिटलरसँगको गठबन्धन र दोस्रो विश्वयुद्धको विनाशकारी बाटोमा पुर्यायो।
मृत्यु
[सम्पादन गर्नुहोस्]बेनितो मुसोलिनीको अन्त्य दोस्रो विश्वयुद्धको अन्तिम दिनहरूमा अत्यन्तै नाटकीय र हिंसात्मक रूपमा भयो। सन् १९४५ अप्रिल २७ मा, सहयोगी सेनाहरू इटालीतर्फ बढ्दै गर्दा मुसोलिनी आफ्नी प्रेमिका क्लारा पेटाचीसँगै जर्मन सैनिकको भेषमा स्विट्जरल्याण्ड भाग्न खोजिरहेका थिए, तर कोमो ताल नजिकै इटालियन कम्युनिस्ट विद्रोहीहरूले उनलाई पहिचान गरी पक्राउ गरे। भोलिपल्ट अर्थात् २८ अप्रिल १९४५ मा, कुनै कानुनी सुनुवाइ बिना नै उनीहरूलाई गोली हानेर मृत्युदण्ड दिइयो। उनीहरूको शवलाई मिलानको 'पियाजाले लोरेटो' चोकमा ल्याएर क्रुद्ध भिडको अगाडि एउटा पेट्रोल पम्पको छानाबाट उल्टो झुण्ड्याइयो, जसले इटालीमा दुई दशक लामो फासीवादी शासनको विभत्स र पूर्ण अन्त्यको प्रतीक बन्यो।
