Portaal:Carnaval

Carnaval

Datum carnaval

De datum waarop het carnaval is wordt bepaald door de kalender. Carnaval wordt gevierd in de drie dagen voorafgaand aan Aswoensdag.

Volgens de traditie duurt het feest van zondag tot dinsdagavond - de Vastenavond. Om middernacht vangt de vastentijd aan van veertig dagen, tot Pasen.

Uitgelicht

Het Bourgondisch carnavalsfeest is de carnavalsvariant die in de meeste plaatsen in Noord-Brabant, en Oostelijk Zeeuws-Vlaanderen traditioneel aanwezig is. Zij vindt haar oorsprong in de welvarende steden van het hertogdom Brabant en graafschap Vlaanderen ten tijde van de Bourgondische Nederlanden. De insteek van het Bourgondische carnaval was oorspronkelijk dat van een gekostumeerd eetfestijn waarbij men elkaar belachelijk maakte. Door de grote armoede die heerste in Brabant vanaf de bloeitijd van de Gouden Eeuw tot de Tweede Wereldoorlog wordt het traditionele feest gekenmerkt door (schijnbare) eenvoud qua kostuums; waarvan de beroemde blauwe boerenkiel met zakdoek wellicht het meest iconisch zijn.

Het is gebruikelijk voor steden met een Bourgondische carnavalstraditie (ofschoon er ook in Oostelijk Nederland enkele plaatsen met als basis het Rijnlands carnaval dit doen) om de naam tijdens carnaval te veranderen. Verder lezen.

Zomercarnaval

Het Zomercarnaval Rotterdam is sinds 1984 een jaarlijks evenement in de Nederlandse stad Rotterdam. Het evenement biedt een variant op het carnaval van Aruba, Bonaire, Curaçao en Sint-Maarten. Door de jaren heen is het Zomercarnaval zodanig gegroeid dat ook Kaapverdiaanse en Latijns-Amerikaanse groepen meedoen.

Van 2001 t/m 2010 werd er in Arnhem onder de naam Rio aan de Rijn elk derde weekend van augustus een groot driedaags zomercarnaval gehouden dat tienduizenden bezoekers trok. Op de negende editie van het festival in 2010 werd er een moord gepleegd. Op een eerdere editie was er al een grote vechtpartij uitgebroken. De vereiste kosten voor toekomstige beveiliging werden te hoog geacht, waardoor het evenement ten einde kwam.

Tradities en gebruiken

Bij carnaval horen diverse tradities en gebruiken. Het carnavalsseizoen begint op 11 over 11 op de 11 dag van de 11de maand. Zo wordt de sleutel van de stad of dorp vaak overgedragen aan Prins Carnaval. Ook krijgt zo'n plaats informeel een andere naam tijdens carnaval. Naast vier dagen feesten wordt er vaak een carnavalsoptocht gehouden. Aswoensdag is het einde van het carnaval waarna een periode van vasten begint.

Carnaval in Nederland

Carnaval wordt vooral gevierd in het het Zuiden van Nederland in de provincies Noord-Brabant en Limburg. Maar ook boven de grote rivieren wordt carnaval, vooral in enkele van oudsher katholieke dorpen/gebieden, gevierd.

Een van de hoogtepunten is de carnavalsoptocht, vaak gehouden op zaterdag, zondag of maandag.

Plaatsnamen

Met carnaval veranderen veel plaatsnamen zoals onder andere:

Personen

Carnaval relateerde onderwerpen

Carnaval in het buitenland

Geschiedenis van carnaval

De oorsprong van het woord is onbekend^[1]. Van oudsher is carnaval een eetfestijn, omdat het de laatste mogelijkheid was zich te buiten te gaan voor de vastentijd, waarin men zich beperkte tot het minimaal noodzakelijke.

Op vette dinsdag (voor de vasten) werd al het vet wat er in huis was opgemaakt omdat het anders zou bederven. De vasten is ter herdenking van de 40 dagen die Jezus volgens het Nieuwe Testament in de woestijn vastte en tevens tot bezinning op de christelijke kernwaarden.

Waarschijnlijk bestond het feest al langer dan de christelijke traditie, en heeft de Kerk het gemakkelijker gevonden het heidense carnaval in een katholieke traditie om te zetten dan het uit te bannen. Dit is overigens ook met andere voorchristelijke feesten gebeurd zoals Kerstmis dat oorspronkelijk een 'heidens' midwinterfeest was.

In die betekenis wordt de term afgeleid van het Latijn: carne vale (= vaarwel aan het vlees). Een andere mogelijke verklaring voor de term is het eveneens Latijnse carrus navalis: scheepswagen, hetgeen zou verwijzen naar rondtrekkende groepen in een als een schip ogende wagen of kar, het zogenaamde narrenschip, maar ook kan slaan op het schip waarmee de god van de zee der Kelten/Germanen uit het noorden kwam om deel te nemen aan de winterfeesten^[bron?].

De Romeinen vierden het feest van de saturnaliën dat veel kenmerken van het hedendaagse carnaval had zoals drink- en eetgelagen, een soort prins carnaval, vermommingen en optochten door de straten.

Het 'heidense' carnaval werd in heel Europa gevierd. Bijvoorbeeld in Rusland is dit feest bekend onder de naam maslenitsa (vrij vertaald: boterfeest). Antropologisch gezien is het carnaval een omkeringsritueel, waarin maatschappelijke rollen worden omgedraaid en normen over gewenst gedrag worden opgeschort.

Carnavalsmuziek

Tijdens carnaval wordt er gehost en gedanst op muziek in de eigen taal of of het eigen dialect. Sommige carnavalsliedjes blijken goed te verkopen en worden dan carnavalshits of carnavalskrakers genoemd.

In Limburg wordt jaarlijks het Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoer gehouden.