Augit

Augit

Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	krzemian wapnia, magnezu, żelaza i mniejszych ilości innych pierwiastków
Twardość w skali Mohsa	5,5–6
Przełam	nierówny/nieregularny, półmuszlowy
Łupliwość	wyraźna
Pokrój kryształu	pryzmatyczny
Układ krystalograficzny	jednoskośny
Klasa krystalograficzna	pryzmatyczna
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	3,2–3,5 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	zielona, czarna, brązowa
Rysa	biała
Połysk	szklisty, woskowy
Współczynnik załamania	1,680–1,774 (dwuosiowy)
Inne	dwójłomność: 0,032 dyspersja (optyka): słaba do wyraźnej
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.DA.15

Augit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. auge = blask i nawiązuje do silnego, szklistego połysku tego minerału.

Właściwości

Tworzy skupienia ziarniste, zbite, impregnacje i pojedyncze, nieforemne ziarna. Jego kryształy są najczęściej krótkosłupowe o niemal kwadratowym lub ośmiokątnym obrysie. Często spotyka się zbliźniaczenia. Duże skupienia mają zazwyczaj kolor czarny, a małe zielonkawy do brązowego. Jest kruchy, przeświecający, tworzy kryształy mieszane z wieloma piroksenami. Niekiedy zawiera większe ilości pierwiastków np. tytanu (augit egirynowy), chromu (a. chromowy), żelaza (a. bazaltowy), magnezu (diallag), wapnia (fassait), manganu i niklu.

Wzór chemiczny podawany jest różnie:

• (Ca,Mg,Fe)₂Si₂O₆
• (Ca_xMg_yFe_z)(Mg_y1Fe_z1)Si₂O₆

gdzie 0,4 ≤ x ≤ 0,9, x+y+z=1 i y1+z1=1

• (Ca,Na)(Al,Fe,Mg,Ti)(Al,Si)₂O₆
• (Ca,Mg,Fe)₂Si₂O₆
• (Ca_0,76Fe_0,22^IINa_0,02)(Al_0,05Fe_0,04^IIIMg_0,88Mn_0,01Ti_0,01)(Al_0,08Si_1,92)₂O₆ (augit z kompleksu Stillwater w USA)
• (Ca_0,91Fe_0,04^IINa_0,07)(Al_0,04Fe_0,09^IIFe_0,13^IIIMg_0,66Ti_0,08)(Al_0,31Si_1,69)O₆ (augit ze Stöffel w Niemczech)

Występowanie

Szeroko rozpowszechniony składnik skał magmowych bogatych w magnez i żelazo (zasadowych). Okazy znajdowane są w skałach wulkanicznych (lawy Wezuwiusza). Obecny także w meteorytach. Towarzyszą mu najczęściej kalcyt, tytanit, fluorapatyt, epidot, haüyn, apatyt, magentyt, prehnit oraz hematyt.

Miejsca występowania: Niemcy – Kaiserstuh, Czechy – Boreslav, Francja – Owrenia, Włochy – wulkan Stromboli na Wyspach Liparyjskich.

Piękne kryształy znaleziono w skałach wulkanicznych jeziora Laacher w G. Eifel w Niemczech.

W Polsce występuje powszechnie na Dolnym Śląsku (w bazaltach, melafirach, diabazach i gabrach). Nawiercono go w okolicach Suwałk oraz na Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej (okolice Zawiercia, Myszkowa, Mrzygłodu).

Zastosowanie

• ma znaczenie naukowe,
• poszukiwany, atrakcyjny i ceniony kamień kolekcjonerski.

Zobacz też

• pirokseny