Toy Story

Toy Story

Gatunek	animowany komedia fantasy przygodowy
Data premiery	22 listopada 1995 5 kwietnia 1996 (Polska)
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	81 minut
Reżyseria	John Lasseter
Scenariusz	Joss Whedon Andrew Stanton Joel Cohen Alec Sokolow
Główne role	Tom Hanks Tim Allen Don Rickles Jim Varney Wallace Shawn
Muzyka	Randy Newman
Montaż	Robert Gordon Lee Unkrich
Produkcja	Bonnie Arnold Ralph Guggenheim Ed Catmull Steve Jobs
Wytwórnia	Pixar Animation Studios Walt Disney Pictures
Dystrybucja	Buena Vista Pictures Distribution
Budżet	30 mln USD
Przychody brutto	363 mln USD
Kontynuacja	Toy Story 2 (1999)
Strona internetowa

John Lasseter, reżyser filmu

Toy Story – film animowany produkcji amerykańskiej z 1995 roku stworzony przez firmę Pixar we współpracy z firmą Disney. Pierwszy film pełnometrażowy stworzony całkowicie przy użyciu techniki komputerowej (CGI).

Opis fabuły

Film opowiada o zabawkach chłopca Andy’ego. Jego ulubieńcem jest kowboj imieniem Chudy. Do kolekcji Andy’ego zaliczają się m.in. zabawki: pies Cienki, Pan Bulwa czy zielony dinozaur Rex. W dniu swoich urodzin Andy dostaje w prezencie Buzza Astrala – astronautę, który „spycha” w kąt Chudego, stając się ulubioną zabawką chłopca. Chudy jest zazdrosny o nową zabawkę. Któregoś dnia przypadkowo pozbywa się Buzza, przez co inne zabawki odwracają się od niego. Chudy postanawia jednak naprawić wyrządzoną szkodę i przyprowadzić Buzza z powrotem do domu. Sąsiad i rówieśnik Andy’ego – Sid dostaje w swoje ręce kowboja oraz astronautę i chce ich wysadzić w powietrze. Buzz i Chudy muszą więc uciekać.

Obsada głosowa

• Tom Hanks – Chudy (oryg. Woody) – figurka kowboja, z kółeczkiem na plecach, którego pociągnięcie powoduje, że Chudy wypowiada jedną ze standardowych formułek, np. „W moim bucie jest wąż”, „jesteś moim najlepszym zastępcą” bądź „ktoś zatruł studnię”; ulubiona zabawka Andy’ego, przywódca zabawek Andy’ego.
• Tim Allen – Buzz Astral (oryg. Buzz Lightyear) – figurka astronauty walczącego z Zurgiem; początkowo myśli, że nim rzeczywiście jest, sądzi, że posiada laser (dioda świecąca), że potrafi latać (małe skrzydła na sprężynce) oraz że baza się z nim skontaktuje (nagrany głos Buzza uruchamiany przyciskiem); Andy dostał go na urodziny; zepchnął Chudego z pierwszego miejsca wśród zabawek, którymi lubi bawić się Andy; swoje imię otrzymał na cześć znanego astronauty Buzza Aldrina.
• Don Rickles – pan Bulwa (oryg. Mr. Potato Head) – antropomorficzny kartofelek, który marzy o żonie, Pani Bulwie, którą siostra Andy’ego dostała na gwiazdkę.
• Jim Varney – Cienki (oryg. Slinky Dog) – jamnik, przyjaciel Chudego, środkowa część tułowia jamnika to sprężyna, przydaje się w wielu akcjach zabawek.
• Wallace Shawn – Rex – figurka tyranozaura, mająca kompleks niższości. Pojawia się także w filmie Potwory i spółka.
• John Ratzenberger – Hamm, świnka skarbonka.
• Annie Potts – pastereczka Bou (oryg. Bo Peep) – jasnowłosa porcelanowa pasterka, miłość Chudego.
• John Morris – Andy Davis – właściciel większości zabawek występujących w filmie.
• Erik von Detten – Sid Phillips – sąsiad Andy’ego, który na koszulce nosi wizerunek czaszki i jest wrogiem zabawek.
• Laurie Metcalf – pani Davis – matka Andy’ego i Molly.
• Sarah Freeman – Anka Phillips (oryg. Hannah Phillips) – młodsza siostra Sida.
• R. Lee Ermey – Sierżant (oryg. Sarge) – dowódca plastikowych żołnierzy, które często pomagają innym zabawkom.
• Penn Jillette – spiker

Wersja polska

• Robert Czebotar – Chudy
• Tomasz Konieczny – Buzz Astral
• Jan Kulczycki –
  • pan Bulwa,
  • pracownik stacji benzynowej
• Krzysztof Krupiński – Cienki
• Tomasz Sapryk –
  • Rex,
  • dostawca pizzy
• Emilian Kamiński – Hamm
• Edyta Jungowska – pastereczka Bou
• Łukasz Wytrębowicz – Andy Davis
• Grzegorz Drojewski – Sid Phillips
• Maria Reif – pani Davis
• Urszula Janowska – Anka Phillips
• Jarosław Boberek – Sierżant
• Piotr Borowiec – spiker

Odbiór

Box office

Film Toy Story przyniósł blisko 192 miliony dolarów z dystrybucji w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie oraz ponad 171 mln w pozostałych państwach; razem 363 miliony przychodu z biletów, przy budżecie szacowanym na trzydzieści.

Krytyka w mediach

Film spotkał się z bardzo dobrą reakcją krytyków. W agregatorze recenzji Rotten Tomatoes 100% z 90 recenzji jest pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 9,02 na 10. Z kolei w agregatorze Metacritic średnia ważona ocen z 26 recenzji wyniosła 95 punktów na 100.

Nagrody i nominacje

• Oscary 1996:.
  • Najlepszy scenariusz oryginalny – Joss Whedon, Andrew Stanton, Joel Cohen, Alec Sokolow, John Lasseter, Pete Docter oraz Joe Ranft (nominacja)
  • Najlepsza muzyka – Randy Newman (nominacja)
  • Najlepsza piosenka oryginalna („Ty druha we mnie masz”, oryg. You've Got a Friend in Me) – Randy Newman (nominacja)
  • Nagroda za szczególne osiągnięcie – John Lasseter (wygrana) („Za opracowanie i inspirujące zastosowanie technik, które umożliwiły stworzenie pierwszego pełnometrażowego filmu fabularnego wykonanego przy pomocy animacji komputerowej”)
• Złote Globy 1996:
  • Najlepszy film komediowy lub musical – John Lasseter (nominacja)
  • Najlepsza piosenka oryginalna („Ty druha we mnie masz”) – Randy Newman (nominacja)
• Nagrody Annie 1996:
  • Najlepszy animowany film fabularny (wygrana)
  • Najlepszy animator – Pete Docter (wygrana)
  • Najlepszy reżyser – John Lasseter (wygrana)
  • Najlepsza muzyka – Randy Newman (wygrana)
  • Najlepszy producent – Bonnie Arnold i Ralph Guggenheim (wygrana)
  • Najlepsze kierownictwo produkcji Ralph Guggenheim (wygrana)
  • Najlepsze osiągnięcie techniczne (wygrana)
  • Najlepsza rola głosowa – Tom Hanks jako szeryf Chudy (nominacja)
  • Najlepszy scenarzysta – Andrew Stanton, Joss Whedon, Joel Cohen i Alec Sokolow (wygrana)

Kontynuacje

Kontynuacja filmu, Toy Story 2, pojawiła się w kinach w 1999 roku i również odniosła sukces artystyczny i komercyjny. Trzecia część, Toy Story 3 pojawiła się w 2010 i była uznawana za ostatni film serii, lecz 17 lipca 2012 Pixar potwierdził, że powstanie Toy Story 4, planowany pierwotnie na 2015 rok Jego premiera została jednak przeniesiona, najpierw na rok 2017, a potem na 2019.

Parki rozrywki

W grudniu 1995 roku otwarto w Disney–MGM Studios Toy Story Pizza Planet Arcade będący połączeniem restauracji z obsługą przy ladzie i salonu gier. Inspiracją dla lokalu była Pizza Planet z Toy Story. Lokal zamknięto 19 stycznia 2016 roku, aby rozpocząć gruntowny remont i przekształcić go w PizzeRizzo, restaurację inspirowaną Muppetami, otwartą jesienią 2016 roku. Podobna tematycznie restauracja Buzz Lightyear’s Pizza Planet Restaurant działała w Disneyland Paris w latach 1996–2016. W 2018 roku restauracja Redd Rockett’s Pizza Port, działająca w 1998 roku w Disneylandzie, zmieniła nazwę na Alien Pizza Planet.

W 2008 roku w parkach rozrywki Disney’s Hollywood Studios i Disney California Adventure otwarto interaktywną strzelankę 4D Toy Story Midway Mania! całościowo opartą o serię Toy Story. Goście, nosząc okulary 3D, jadą pojazdami stylizowanymi na zabawki po trasie wypełnionej „klasycznymi grami zręcznościowymi”, strzelając z zabawkowych armatek do animowanych celów. Podczas przejażdżki pojawiają się różne postacie z filmów. W 2012 roku otwarto wersję w Tokyo DisneySea w Urayasu, pod nazwą Toy Story Mania! w 2012 roku.

W 2010 roku otwarto strefę tematyczną Toy Story Playland w Walt Disney Studios Park, jako rozszerzenie tamtejszej strefy Toon Studio. W 2021 roku stała się częścią Worlds of Pixar. Tę samą strefę tematyczną, nazwaną jednak Toy Story Land, otwarto kolejno Hong Kong Disneyland (2013), Shanghai Disneyland (kwiecień 2018) oraz Disney’s Hollywood Studios (czerwiec 2018) dobudowaną do Toy Story Midway Mania!, która wówczas została przemianowana na Toy Story Mania!. Wspólnym mianownikiem jest perspektywa „świata zabawek” – goście czują się jak pomniejszeni w pokoju Andy’ego. Pomimo wspólnego motywu, zawartość strefy różni się w zależności od parku. We wszystkich wersjach występuje karuzela na torze Slinky Dog Zigzag Spin oparta na Cienkim. Zarówno w Walt Disney Studios Park i Hong Kong Disneyland znajdują się karuzela łańcuchowa Toy Soldiers Parachute Drop nawiązująca do plastikowych żołnierzyków oraz kolejka górska z obiegiem otwartym RC Racer. Z kolei atrakcje w Shanghai Disneyland obejmują karuzelę Woody’s Roundup opartą o tytułowy show z Toy Story 2 oraz także RC Racer, jednak występującą pod nazwą Rex’s Racer. W Disney’s Hollywood Studios odpowiednikiem Woody’s Roundup jest Alien Swirling Saucers stematyzowany o kosmitów z Pizza Planet. Unikalnym elementem wersji z Disney’s Hollywood Studios jest obecność Toy Story Mania! bezpośrednio w obrębie strefy, podczas gdy w innych parkach występuje ona poza strefą lub wcale.

Odniesienia w kulturze popularnej

• W hiszpańskim komiksie Duch Gaudiego (2015) dwoje dzieci ma ze sobą zabawki Chudego i Buzza.
• W komiksie The Darkness vol. 1 #16 (lipiec 1998) Jackie Escatado, atakowany przez Magdalenę, zmęczony tym, że ktoś znowu chce go zabić jako rzekomego złoczyńcę, sarkastycznie się pyta, kiedy przybędzie Buzz Astral oskarżający go o zastrzelenie mamy Bambiego.

Zobacz też

• lista stu najlepszych amerykańskich filmów według AFI

Bibliografia

• Malachy Coney (scen.), Joe Benitez (szkic), Joe Weems V, Victor Llamas, Marlo Alquiza, Jonathan Sibal (tusz), Matt Nelson, Richard Isanove, Tyson Wengler, Haberlin Studios (kolor), Dennis Heisler (liternictwo), Marco Galli (asysta tuszu): The Darkness. Rozdział 16. W: Magdalena. Daniel Gizicki (tłum.). Iława: Studio Lain, 2026. ISBN 978-83-978403-4-8. (pol.).
• Dave Smith, Steven Vagnini: Disney A to Z: The Official Encyclopedia. Wyd. 6. Nowy Jork: Disney Editions, 2023. ISBN 978-1-368-06191-9. (ang.).
• El Torres: Duch Gaudiego. Jesús Alonso Iglesias (rys.), Jakub Jankowski (tłum.). Katowice: Non Stop Comics, 2017. ISBN 978-83-8110-217-9. (pol.).

Linki zewnętrzne

• Toy Story w bazie IMDb (ang.)
• Toy Story w bazie Filmweb
• Toy Story na stronie Dubbing.pl