سڪو
سڪو (Coin) هڪ ننڍڙي شئي آهي، جيڪا عام طور تي گول ۽ سڌي هوندي آهي ۽ بنيادي طور تي مٽاسٽا جي ذريعي يا قانوني ٽينڊر طور استعمال ٿيندي آهي. اهي وزن ۾ معياري هوندا آهن ۽ واپار ۾ آساني پيدا ڪرڻ لاءِ ڪنهن ٽڪسال (Mint) ۾ وڏي مقدار ۾ تيار ڪيا ويندا آهن. اهي اڪثر ڪري ڪنهن حڪومت پاران جاري ڪيا ويندا آهن. سڪن تي اڪثر تصويرون، انگ اکر يا لکڻيون هونديون آهن. سڪي جي سامهون واري پاسي کي 'مٿو' (Heads) ۽ پٺئين پاسي کي 'پڇ' (Tails) چيو ويندو آهي.
پهرين ڌاتوي سڪا قديم يونان ۾ ايجاد ٿيا ۽ هيلينسٽڪ دور ۾ پکڙجي ويا. اهي سڪا شروع ۾ قيمتي ڌاتوءَ جا ٺهيل هئا ته جيئن واپار لاءِ کنيل ڌاتوءَ جي وڏن ٽڪرن کي تورڻ ۽ ماپڻ جي ضرورت نه پوي.
اڪثر جديد سڪا عام ڌاتوءَ جا ٺهيل هوندا آهن ۽ انهن جي قيمت انهن جي فيٽ مني (Fiat money) هجڻ واري حيثيت مان ٿيندي آهي، يعني انهن جي قيمت قانوني طور مقرر ڪئي ويندي آهي. سڪا بئنڪ نوٽن جي مقابلي ۾ وڌيڪ پائيدار هوندا آهن؛ جتي هڪ بئنڪ نوٽ اٽڪل چار سال هلي ٿو، اتي هڪ سڪو 30 سالن تائين هلي سگهي ٿو.[1]
تاريخ
[سنواريو]چين ۾ برونز دور جا سڪا (تقريباً 1100 قبل مسيح)
[سنواريو]چين جي قديم برونز دور ۾، معياري ٽوڪن ٺاهيا ويا هئا، جهڙوڪ اهي جيڪي انيانگ جي ويجهو هڪ مقبري مان مليا آهن.[2] اهي قديم چيني ڪرنسي 'ڪوڏين' (Cowrie shells) جو نقل هئا، تنهنڪري انهن کي "تانبجي ڪوڏي" چيو ويندو هو.
دنيا جو قديم ترين سڪن جو ڪارخانو (تقريباً 640–550 قبل مسيح)
[سنواريو]دنيا جو قديم ترين معلوم سڪن جو ڪارخانو چين جي صوبي هينان جي قديم شهر 'گوانژوانگ' مان مليو آهي. هتي 640 ق.م کان 550 ق.م جي وچ ۾ تانبي جا سڪا تيار ڪيا ويندا هئا.[3]
لوھ جو دور
[سنواريو]ليدين ۽ آيونين اليڪٽرم سڪا (تقريباً 600 قبل مسيح)
[سنواريو]
شروعاتي سڪن جو تعلق 7 صدي قبل مسيح جي آخر ۾ اناطوليا جي ليديا جي بادشاهي سان آهي. ليديا جي بادشاهه اليٽس (Alyattes) جي دور ۾ 'اليڪٽرم' (سون ۽ چانديءَ جو ملاوٽي ڌاتو) جا سڪا ٽپايا ويا هئا.[4]
[Image showing the map of ancient Lydia and Ionia where first coins were minted]
ڪروسيس: خالص سون ۽ چانديءَ جا سڪا (تقريباً 560–546 قبل مسيح)
[سنواريو]._Heavy_series._Sardes_mint.jpg)
اليٽس جي جانشين، بادشاهه ڪروسيس (Croesus) کي دنيا ۾ پهريون ڀيرو خالص سون ۽ چانديءَ جا سڪا جاري ڪرڻ جو اعزاز حاصل آهي.[5] هن پهرين 'ٻن ڌاتن وارو مالي نظام' (Bimetallic monetary system) متعارف ڪرايو.
اڪيمنڊ سڪا (546–330 قبل مسيح)
[سنواريو]- اصل مضمون جي لاءِ ڏسو اڪيمنڊ سلطنت جا سڪا
سائرس اعظم جي دور ۾ ايران جي اڪيمنڊ سلطنت ۾ سڪن جو رواج نه هو، پر پوءِ ليديا جي فتح کانپوءِ هنن پڻ سڪا ٽپائڻ شروع ڪيا.
پڻ ڏسو
[سنواريو]حوالا
[سنواريو]- ↑ U.S. Currency: Financial Benefit of Switching to a $1 Coin Is Unlikely...
- ↑ "中國最早金屬鑄幣 商代晚期鑄造銅貝-河南概況".
- ↑ Zhao, Hao. "Radiocarbon-dating an early minting site...". Antiquity 95 (383): 1161–1178.
- ↑ Austrian Archaeological Institute. "Early Lydian Coinage and Chronology".
- ↑ Metcalf, William E. The Oxford Handbook of Greek and Roman Coinage. ص. 49–50.
