Seattle
| Seattle, Washington | |
|---|---|
City of Seattle Seattle Şehri | |
Takma ad: Zümrüt Kent | |
Seattle'in King Kontluğu ve Washington eyaletinde konumu. | |
Seattle'in ABD'deki konumu. | |
| Ülke | |
| Eyâlet | |
| Kontluk | King County |
| İdare | |
| • Tür | Belediye Başkanı ve konsey |
| • Belediye Başkanı | Katie Wilson (D) |
| Yüzölçümü | |
| • Şehir | 369,2 km² |
| • Su | 152,0 km² (580 mil²) |
| Rakım | 20 m |
| Nüfus (2012)Nüfus Tahmini | |
| • Şehir | 634.535 |
| • Sıra | 22. |
| • Yoğunluk | oto/km² |
| • Kent | 3.439.809 |
| • Metropol | 3.905.026 (15,) |
| Zaman dilimi | UTC-08.00 |
| • Yaz (YSU) | UTC-07.00 (PST) |
| Posta kodları | 98101–98119, 98121–98122, 98124–98127, 98129, 98131–98134, 98136, 98138–98139, 98141, 98144–98146, 98148, 98151, 98154–98155, 98158, 98160–98161, 98164–98166, 98168, 98170–98171, 98174–98175, 98177–98178, 98181, 98184–98185, 98188, 98190–98191, 98194–98195, 98198–98199 |
| Alan kodu | 206 |
Resmî site www.seattle.gov | |
Seattle, ABD'nin Washington eyaletinin ve Kuzey Amerika'nın Pasifik Kuzeybatı bölgesinin en kalabalık şehridir. 2024 yılında 780.995 nüfusuyla ABD'nin 18. en kalabalık şehridir, Seattle metropol alanı ise 4,15 milyondan fazla sakiniyle ülkenin 15. en kalabalık metropol alanıdır. Şehir, Washington'ın en kalabalık ilçesi olan King County'nin ilçe merkezidir. Seattle'ın 2010 ile 2020 yılları arasında %21,1'lik büyüme oranı, onu ülkenin en hızlı büyüyen büyük şehirlerinden biri yapmıştır.
Seattle, Pasifik Okyanusu'nun bir koyu olan Puget Sound ile Washington Gölü arasında bir kıstak üzerinde yer almaktadır. ABD'nin en kuzeydeki büyük şehridir ve Kanada sınırının yaklaşık 100 mil (160 km) güneyinde yer almaktadır. Batı Pasifik ile ticaret için bir geçit olan Seattle Limanı, 2021 yılı itibarıyla Kuzey Amerika'nın dördüncü büyük limanıdır. Seattle bölgesi, ilk kalıcı Avrupalı yerleşimcilerden en az 4.000 yıl önce yerli Amerikalılar (örneğin Elliott Körfezi çevresinde en az 17 köyü bulunan Duwamishler) tarafından iskan edilmiştir. Arthur A. Denny ve daha sonra Denny Partisi olarak bilinen seyahat grubu, 13 Kasım 1851'de Exact adlı yelkenli gemiyle Illinois'den Portland, Oregon üzerinden Alki Burnu'na geldi. Yerleşim, 1852'de Elliott Körfezi'nin doğu kıyısına taşındı ve yerel Duwamish ve Suquamish kabilelerinin önde gelen 19. yüzyıl lideri Şef Seattle'ın onuruna "Seattle" olarak adlandırıldı. Seattle'da şu anda nispeten yüksek oranda Yerli Amerikalıların yanı sıra güçlü Asya, Afrika, Avrupa ve İskandinav kökenli Amerikalılar da bulunmaktadır ve 2015 itibarıyla ABD'deki büyük metropol alanları arasında LGBT olarak tanımlanan sakinlerin yüzdesi bakımından beşinci sırada yer almaktadır (yüzde 4,8). Ormancılık, Seattle'ın ilk büyük endüstrisiydi, ancak 19. yüzyılın sonlarına doğru şehir, Klondike Altın Madeni Arama döneminde Alaska'ya açılan bir kapı olarak ticari ve gemi inşa merkezi haline geldi. Şehir, II. Dünya Savaşı'ndan sonra, kısmen Seattle'ı uçak üretimi merkezi olarak kuran yerel şirket Boeing sayesinde büyüdü. 1980'lerden itibaren Seattle bölgesi bir teknoloji merkezi haline geldi; Microsoft genel merkezini bu bölgede kurdu. Alaska Havayolları, Washington, SeaTac'teki Seattle-Tacoma Uluslararası Havalimanı'nda bulunmaktadır. Yeni yazılım, biyoteknoloji ve internet şirketlerinin akışı, 1990 ile 2000 yılları arasındaki on yılda şehrin nüfusunu yaklaşık 50.000 kişi artıran bir ekonomik canlanmaya yol açtı. Seattle'ın kültürü, önemli müzik tarihiyle büyük ölçüde şekillenmiştir. 1918 ile 1951 yılları arasında, günümüzdeki Chinatown/International District'ten Central District'e kadar Jackson Caddesi boyunca yaklaşık 24 caz gece kulübü bulunmaktaydı. Caz sahnesi, Ernestine Anderson, Ray Charles, Quincy Jones ve diğerlerinin erken kariyerlerini besledi. 20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılın başlarında şehir, Foo Fighters, Heart ve Jimi Hendrix gibi birçok rock sanatçısının ve grunge alt türünün ve öncü grupları Alice in Chains, Nirvana, Pearl Jam, Soundgarden ve diğerlerinin de doğduğu yerdi.
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]1990'da 516.332 olan nüfus, 2006'da 582.484 rakamına ulaşmıştır.
Seattle'da yaşayan nüfusun %12'si 65 yaşın üzerindedir. 2000 yılı değerlerine göre işsizlik oranının %4,2 olduğu Seattle'da halkın ortalama olarak %5,3'ü İspanyol ve Latin Amerika, %8,4'ü Afrika, %13,1'i ise Asya kökenlidir. 2023'te bu sayı 755.078 olarak hesaplanmıştır.
Politika ve yaşam
[değiştir | kaynağı değiştir]Seattle, kuzeybatısındaki Tacoma ve Olympia gibi kentlerin de etkisiyle ABD'nin geneline kıyasla daha çok demokratların hakim olduğu, sola yatkın bir yerdir. Yine de metro bölgesi gibi, liberallerin yoğunlukta olduğu yerler de vardır. ABD'nin en açık görüşlü yerlerinden biri olarak bilinen Seattle'ın Capitol Hill bölgesinde de hayli geniş bir eşcinsel topluluk yaşamaktadır.
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir]Ocak ayı ortalama sıcaklığı 4,5 °C iken, temmuzda 18,4 °C'dir. 1961 - 1990 yılları arasındaki ölçümlere göre yıllık olarak ortalama 944,6 m³ yağış almaktadır. Puget Sound'daki körfezi, karla kaplı, arka planda beliren Olympic ve Cascade dağlarıyla yemyeşil bir eyalet olan Washington ve hepsinin üzerinde yükselen 4.400 metrelik Rainer Dağı'yla çevrelenmiştir. İklim, şehre "Zümrüt" unvanını kazandıracak kadar canlı ve nemlidir. İlkbahar ve yaz mevsiminde burası gerçekten de pırıl pırıldır.[1]
Tarihindeki önemli olaylar
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1889'da çıkan büyük bir yangında, şehir merkezi ve çevresindeki iş merkezleri büyük zarar gördü. Yangında can kaybı olmadı.
- 1896 yılında Kanada'nın Klondike bölgesinde altın bulunduğunda yaşanan altına hücum dönemi boyunca Seattle ana nakliyat merkeziydi.
- 1909'da yapılan Alaska-Yukon-Pacific Fuarı ve 1962'deki 21. yüzyıl Fuarı Seattle'da düzenlenmişti.
- ABD genelindeki ilk genel grev olan 1919 Genel Grevi burada başladı.
- 8 Nisan 1994 tarihinde Nirvana grubunun solisti Kurt Cobain, Seattle'daki evinde ölü olarak bulundu.
- 20 Temmuz 1973 tarihinde yaşamını yitiren ünlü Jeet Kune Do savunma sanatı ustası Bruce Lee, Seattle'a defnedildi.
- 11 Haziran 2020 tarihinde George Floyd protestoları sırasında şehrin Capitol Hill mahallesinde protestocular tarafından özerklik ilan edildi (Capitol Hill Özerk Bölgesi).
Görülmeye değer yerleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Museum of Flight - Boeinglerin ilk kez yapıldığı yerleri de içeren uçak müzesi.
- Space Needle - 1962'deki fuarda inşa edilen ve üst katında döner bir restoranın bulunduğu binadan Seattle manzarası görülebilir.
- Experience Music Project - Space Needle'ın yakınlarındaki fütüristik bina.
- Pioneer Square - Seattle'ın tarihi merkezi.
- Original Starbucks - 1971'de Pike Market'te açılan ilk Starbucks merkezi.
- Pike Place Market - Merkezde bulunan alışveriş merkezi.
- NewCastle Golf Club - İnanılmaz bir Washington Gol ve Seattle manzarasına karşı golf oynanabilecek bir tesis. Golf oynamasanız bile bu manzarayı görmelisiniz.
- Seattle Akvaryumu - ABD'deki en büyük dokuzuncu akvaryumdur.
- Sakız Duvarı - Pike Place Market'in altında bulunan bu duvar tuğlalarla örülmüştür ve üzeri çiğnenmiş sakızlarla kaplıdır.


Kardeş şehirler
[değiştir | kaynağı değiştir]Seattle'in resmen 22 tane kardeş şehri vardır:
Cebu (Filipinler)
Limbe (Kamerun)
Beerşeba (İsrail)
Bergen Norveç
Çongçing (Çin)
Christchurch (Yeni Zelanda)
Daejeon (Güney Kore)
Galway (İrlanda)
Gdynia (Polonya)
Haiphong (Vietnam)
İzmir (Türkiye)
Kobe (Japonya)
Mazatlán (Meksika)
Mombasa (Kenya)
Tientsin (Çin)
Nantes (Fransa)
Peç (Macaristan)
Perugia (İtalya)
Reykjavik (İzlanda)
Preah Seihanouk (Kamboçya)
Surabaya (Endonezya)
Taşkent (Özbekistan)
Panoramalar
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ ABD Cep Kitabevi, Berlitz, Dost Kitabevi, ISBN 975-298-039-2
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Seattle şehrinin resmi sayfası18 Aralık 1996 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- DMOZ Open Directory Projesi "Seattle" maddesi[ölü/kırık bağlantı] (İngilizce)
- "Wikivoyage" websitesi "Seattle" maddesi2 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)