Oko�o po�owy XVI w. zanikaj� ci�kozbrojne chor�gwie kopijnicze. Rol� ci�zkiej jazdy przejmuj� w�wczas chor�gwie husarskie, w kt�rych uzbrojeniu ochronnym pojawiaj� si� p�zbroje p�ytowe. Ostateczne uzbrojenie ustala si� w okresie panowania Stefana Batorego, wielkiego reformatora polskiej armii.

Kr�l nakaza� wprowadzenie lekkich, folgowych p�zbroi noszonych na kolczugach lub z kolczymi rekawami.

Na prze�omie XVI i XVII w. by�a ju� husaria jednolit�, ca�kowicie ukszta�towan� i specyficzn� polsk� formacj� wzbudzaj�c� swym strojem i sukcesami zainteresowanie cudzoziemc�w.

Stopniowo w ci�gu pierwszej po�owy XVII w. wykszta�ci�a si� typowo polska zbroja husarska. Sk�ada�a si� ona z szyszaka, kirysu, obojczyka, naramiennik�w, karwaszy i w wyj�tkowych przypadkach z wielofolgowych nabiodrk�w z nakolankami.

Szyszak o p�kolistym dzwonie, cz�sto z wysokim grzebieniem, uzupe�niony by� policzkami i folgowym nakarcznikiem. Z przodu szyszaka znajdowa� si� daszek, przez kt�ry przebiega� ruchomy nosal, blokowany srub� ,os�aniaj�cy twarz

Kirys sk�ada� si� z napier�nika i naplecznika. Napier�nik mia� w dolnej cze�ci od 3 do 5 folg, po��czony by� z naplecznikiem za pomoc� pask�w i sprz�czek. Zbudowany z dw�ch p�yt obojczyk (przedniej i tylniej) mia� z bok�w sprz�czki do przypinania naramiennik�w. Naramiennik zbudowany by� z folgi g�rnej bezpo�rednio stykaj�cej si� z obojczykiem, wymodelowanej p�yty barkowej (typ starszy-szerokie skrzyd�o z ty�u i ma�e skrzyde�ka z przodu; typ m�odszy szerokie skrzyd�o z ty�u i z przodu) i przewa�nie z sze�ciu folg ochraniaj�cych rami�.

Obojczyk wk�adano na wierzch kirysu, wielofolgowe naramienniki nie si�ga�y �okci, karwasze sk�ada�y si� z "�y�ki" maj�cej kszta�t liscia ( w typie mlodszym zaokr�glone) i jedno lub dwucz�ciowej bransolety ( po stronie wewn�trznej r�ki)

Zbroja husarska form� t� osi�gne�a w latach 30 i 40-tych XVII w (czasy panowania W�adys�awa IV). Charakteryzowa�a si� du�� odporno�ci� przy niewielkim ci�arze (kilkanascie kilogram�w). Nadawa�a si� idealnie do ulubionego sposobu wojowania Polak�w tj. do szybkiego zniszczenia si� wroga poprzez szar��, czy te� odwrotnie, taktyka wykszta�ci� tak� a nie inn� konstrukcj� zbroi husarskiej.

Korzystaj�c z okazji nale�y w tym miejscu wyraznie zaznaczy�, �e nie nale�y husarii uto�samia� z ci�k� jazd� kopijnicz� �redniowiecznej Europy, gdzie waga zbroi przekracza�a niejednokrotnie 40 kg. i kt�ra u�ywa�a ci�kich koni.

Ze wzgl�du na kszta�ty niekt�rych element�w i spos�b zdobienia wyr�nia si� dwa okresy w historii klasycznej polskiej zbroi husarskiej:

Charakterystycznym elementem wzystkich cz�ci sk�adowych zbroi "typu starszego" jest biegn�ca poprzez ich �rodek o��. Powodowa�a ona jak pisze Boche�ski "wi�kszy �lizg broni przeciwnika zw�aszcza k�uj�cej". O�� taka powoduje tak�e usztywnienie ka�dego elementu i wzrost wytrzyma�o�ci na uderzenia(wgniecenia)

Karwasze tak jak ju� wpomnieli�my mia�y kszta�t liscia ostro zako�czonego, a naramienniki ma�e skrzyde�ka z przodu kryj�ce pach�.

Dekorowanie tego typu zbroi husarskiej polega�o na modelowaniu kraw�dzi folg kirys�w i naramiennik�w w form� zaokr�glonych z�b�w przy r�wnoczesnym stosowaniu poprzez st�plowanie motyw�w kresek, k�ek oraz punkt�w. Jednak najbardziej "widowiskowy" efekt zdobniczy uzyskiwano poprzez stosowanie mosi�nej blachy na r�znego typu lam�wki, guzy, rozety i medaliony.

Najcz�ciej stosowanym by� znak krzy�a kawalerskiego, jako god�o rycerskiego stanu, kt�ry umieszczano najcz�ciej po prawej heraldycznie stronie napier�nika. Krzy� ten zamkniety by� przewa�nie w kole, rzadziej w kwadracie. Po lewej natomiast stronie napier�nika, czyli na sercu, znajdowa� si� mosi�ny medalion przedstawiaj�cy Matk� Bosk� Niepokalanie Pocz�t�, czyli jej posta� stoj�c� na p�ksi�ycu w promienistej glorii.

W tym typie zbroi inn� form� przyje�y naramienniki. Mia�y one kszta�ty zaokr�glone i straci�y �rodkowe o�ci i jak ju� wspominali�my skrzyde�ka chroni�ce pachy. Zaokr�gleniu uleg�y karwasze, upodobniaj�c si� w ten spos�b do karwaszy tureckich.

Zachowa�y si� mosi�ne aplikacje, ale formy zdobienia ulegly zmianie. Stosowane poprzednio motywy, nawi�zuj�ce do ornamentacji ludowej zastepowano motywami charakterystycznymi dla p�nego baroku tzn. motywem wici ro�linnej,wst�gowej plecionki w stylu regencji, cz�sto z poz�oceniami itp. Napier�niki, naramienniki oraz policzki szyszak�w zaopatrywane by�y w mos�ne odlewy w postaci maszkaron�w nawi�zuj�cych do form renesansowych i manierystycznych.

Krzy�e kawalerskie pozbawione zosta�y surowej powagi,poprzez swobodne komponowanie ich, bez ujmowania w geometryczne ramy, a zamiast emblemat�w maryjnych pojawi�y si� znaki heraldyczne. Po roku 1713 pojawi�y si� emblematy Orderu Or�a Bia�ego, jak r�wnie� czasami mosi�ne wyobra�enia �w. Jerzego, �w. Micha�a czy �w. Marcina , kt�rzy byli patronami rycerskimi.

W okresie tym wyst�powa�y r�wnierz zbroje ��cz�ce w sobie formy wcze�niejsze z p�niejszymi