close
The Wayback Machine - https://web.archive.org/web/20190531075654/http://fanarion.blogspot.com/search/label/%CE%9F%20%CE%A0%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%AC%CF%81%CF%87%CE%B7%CF%82%20%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD%20%CE%9A%CE%AD%CF%81%CE%BA%CF%85%CF%81%CE%B1%20%282014%29
_____________
__Yπεύθυνος σελίδας: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ο Πατριάρχης στην Κέρκυρα (2014). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ο Πατριάρχης στην Κέρκυρα (2014). Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

12/20/2014

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ

φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας
ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 
Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, εἰς Κέρκυραν
Τήν πρωίαν τῆς Τετάρτης, 10ης Δεκεμβρίου, ἡ Α. Θ. Παναγιότης ὁ Πατριάρχης ἡμῶν, ἀνεχώρησεν ἀεροπορικῶς δι᾿ ἰδιωτικῆς πτήσεως τῶν Ἀερογραμμῶν «Aegean» εἰς τήν νῆσον Κέρκυραν, ἀνταποκρινόμενος εἰς πρόσκλησιν τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Κερκύρας καί Παξῶν κ. Νεκταρίου ὡς καί τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν, ἵνα προστῇ τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, Ἐπισκόπου Τριμυθοῦντος, πολιούχου καί προστάτου τῆς Νήσου. 
Ὁ Παναγιώτατος προεπέμφθη ἐκ τοῦ ἀερολιμένος τῆς Πόλεως ὑπό τοῦ Ἐπιτρόπου Αὐτοῦ, Σεβ. Μητροπολίτου Καλλιουπόλεως καί Μαδύτου κ. Στεφάνου, Πρωτοσυγκελλεύοντος, καί τοῦ Ἐντιμ. κ. Βίκτωρος Μαλιγκούδη, Προξένου τῆς Ἑλλάδος ἐνταῦθα. 
Τήν συνοδείαν τοῦ Παναγιωτάτου εἰς τήν ἱεράν ταύτην ἀποδημίαν ἀπετέλουν οἱ Σεβ. Μητροπολῖται Ἴμβρου καί Τενέδου κ. Κύριλλος καί Λέρου, Καλύμνου καί Ἀστυπαλαίας κ. Παΐσιος, οἱ Πανοσιολ. Μ. Ἀρχιδιάκονος κ. Ἀνδρέας καί Μ. Ἐκκλησιάρχης κ. Βενιαμίν, ὁ Ἱερολ. Ἀρχιδιάκονος τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Χαλκηδόνος κ. Σμάραγδος Καραγιαννίδης, ὁ Ἐντιμολ. κ. Σπυρίδων Λιονάκης, Ἄρχων Νομοφύλαξ- Νομικός, ἐκ Κρήτης, καί οἱ Ἐντιμ. κ. Νικόλαος Μαγγίνας, Δημοσιογράφος-Φωτογράφος, καί κ. Πέτρος Μπαζγκάρλο, Γραμματεύς τῶν Πατριαρχείων. 
Τήν Α. Θ. Παναγιότητα τόν Πατριάρχην, ἀφιχθέντα εἰς Κέρκυραν ὑπεδέχθησαν ἐν τῷ ἀεροδρομίῳ «Ἰωάννης Καποδίστριας» μετά πολλῆς ἀγάπης καί τῶν εἰθισμένων τιμῶν ὁ ἐπιτόπιος Ποιμενάρχης, Σεβ. Μητροπολίτης Κερκύρας καί Παξῶν κ. Νεκτάριος, ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Ἰωαννίνων κ. Μάξιμος, ἐκπροσωπῶν τόν Μακ. Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Ἱερώνυμον Β´ καί τήν Ἱεράν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἓλλάδος, οἱ Σεβ. Μητροπολῖται Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, Λευκάδος καί Ἰθάκης κ. Θεόφιλος, Ζακύνθου κ. Διονύσιος, Νικοπόλεως καί Πρεβέζης κ. Χρυσόστομος, ὁ Σεβ. ΡΚαθολικός Ἀρχιεπίσκοπος Κερκύρας κ. Ἰωάννης Σπιτέρης, Κληρικοί καί οἱ Ἄρχοντες τοῦ τόπου. Ἀκολούθως, ὁ Παναγιώτατος προέβη εἰς δηλώσεις εἰς τά Μέσα Γεν. Ἐνημερώσεως. 
Ἡ ἐπίσημος ὑποδοχή Αὐτοῦ ἐγένετο εἰς τό Πεντοφάναρον ἐν τῷ κέντρῳ τῆς πόλεως, ἔνθα ἀνέμενον Αὐτόν ὁ ἱ. Κλῆρος, Μοναχοί καί Μοναχαί, μαθηταί καί πλῆθος λαοῦ. Μετά τήν προσφώνησιν τοῦ Ἐντιμ. κ. Κωνσταντίνου Νικολούζου, Δημάρχου Κερκύρας, καί τήν ἀπάντησιν τοῦ Πατριάρχου, ἅπαντες μετέβησαν πεζῆ εἰς τόν Ἱ. προσκυνηματικόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, ἔνθα ὁ Πατριάρχης προσκυνήσας τό ἱ. λείψανον τοῦ Ἁγίου προέστη τῆς ἐπί τῇ ἀφίξει Του Δοξολογίας καθ᾿ ἥν ἀντηλλάγησαν μεταξύ Αὐτοῦ καί τοῦ Σεβ. Ποιμενάρχου οἱ εἰθισμένοι τῇ περιστάσει λόγοι. Μετά ταῦτα προσεκύνησεν εἰς τόν Ἱ. Μητροπολιτικόν Ναόν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου Σπηλαιωτίσσης, ἔνθα φυλάσσεται τό ἱ. λείψανον τῆς Ἁγίας Θεοδώρας τῆς Αὐγούστης. 
Τήν μεσημβρίαν, ηὐλόγησε τό ὑπό τοῦ Ἐξοχ. κ. Θεοδώρου Γαλιατσάτου, Περιφερειάρχου Ἰονίων Νήσων, παρατεθέν ἐπίσημον γεῦμα ἐν τῷ ξενοδοχείῳ «Corfu Holiday Palace», ἀνταλλαγεισῶν προπόσεων μεταξύ Αὐτοῦ καί τοῦ ἀμφιτρύωνος. 
Τό ἀπόγευμα ὁ Παναγιώτατος ἐπεσκέφθη ἀλληλοδιαδόχως, τό Ἵδρυμα χρονίως πασχόντων «Ἡ Πλατυτέρα», ἐν τῷ ἀμφιθεάτρῳ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ἐκτενῶς πρός τούς συγκεντρωθέντας Κληρικούς, Μοναχούς καί Μοναχάς τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, τόν Βρεφονηπιακόν Σταθμόν «Ἑλένη Μπέλλου» εὐλογήσας τά ἐν αὐτῷ νήπια, τό παρακείμενον Ἵδρυμα φιλοξενίας ἠλικιωμένων καί τήν Ἱ. Μονήν Πλατυτέρας, ἔνθα ἐτέλεσε Τρισάγιον ὑπέρ ἀναπαύσεως τοῦ ἀειμνήστου Ἰωάννου Καποδίστρια, πρώτου Κυβερνήτου τῆς Ἑλλάδος, πρό τοῦ τάφου αὐτοῦ. 
Ἠκολούθησεν ἡ ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Γερουσίας τῶν Ἀνακτόρων Μαρίας καί Γεωργίου ἀναγόρευσις τῆς Α. Θ. Παναγιότητος εἰς ἐπίτιμον Δημότην τῆς Νήσου ἐν σεμνῇ τελετῇ, κατά τήν διάρκειαν τῆς ὁποίας Οὗτος ἀπήντησεν εἰς τήν προσφώνησιν τοῦ Ἐντιμ. κ. Δημάρχου Κερκύρας. Μετά ταῦτα ἐπραγματοποιήθη ἐν τῷ Δημοτικῷ Θεάτρῳ μεγαλειώδης συναυλία πρός τιμήν τοῦ Πατριάρχου ὑπό τῶν τριῶν Φιλαρμονικῶν τῆς Κερκύρας, «Καποδίστριας», «Μάντζαρος» καί «Παλαιά», ὑπό τήν διεύθυνσιν τῶν Μουσικολ. Ἀρχιμουσικῶν αὐτῶν κ. κ. Μιχαήλ Μιχαλοπούλου, Σωκράτους Ἀνθη καί Σπυρίδωνος Προσωπάρη. Πρό τῆς ἐκτελέσεως τοῦ προγράμματος ἑκάστης Φιλαρμονικῆς προηγήθη ἡ προσφώνησις τῶν Προέδρων αὐτῶν. Ἐν τῷ τέλει ὁ Παναγιώτατος ὁμιλήσας ηὐχαρίστησε καί διένειμεν ἀναμνηστικά εἰς τούς μουσικούς. Τό πρόγραμμα τῆς πρώτης ἡμέρας ἔκλεισε διά τοῦ παρατεθέντος ὑπό τοῦ Ἐντιμ. κ. Δημάρχου Κερκύρας δείπνου πρός τιμήν τοῦ Πατριάρχου ἐν τῷ ἑστιατορίῳ «Ὀλυμπία». 
Τήν πρωΐαν τῆς ἑπομένης, Πέμπτης, 11ης ἰδίου, ἐπραγματοποιήθη εἰς τό Πνευματικόν κέντρον τῆς Ἱ. Μητροπόλεως συνάντησις τοῦ Παναγιωτάτου μετά πολυαρίθμων μαθητῶν Γυμνασίων καί Λυκείων. Κατά τήν ἐκδήλωσιν ταύτην ὡμίλησαν ὁ Ἐλλογ. κ. Ἰωάννης Καραβασίλης, Περιφερειακός Διευθυντής Ἐκπαιδεύσεως, μαθήτριαι, προκριθεῖσαι εἰς τόν διαγωνισμόν «Τί ζητοῦν οἱ νέοι ἀπό τήν Ὀρθοδοξία σήμερα», καί ὁ Πατριάρχης νουθετήσας καί εὐλογήσας τούς νέους. 
Περί ὥραν 11ην, ὁ Πατριάρχης προέστη τῆς ἀκολουθίας τῆς ἱ. Παρακλήσεως τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος ἐν τῷ ὁμωνύμῳ Ναῷ, καθ᾿ ἥν ἐγένετο κατά τά εἰωθότα καί τάς τοπικάς συνηθείας ἡ ἔξοδος τοῦ ἱεροῦ λειψάνου τοῦ Ἁγίου καί ἡ τοποθέτησίς του ἔμπροσθεν τοῦ τέμπλου πρός προσκύνησιν ὑπό τῶν πιστῶν. 
Εἶτα, ἐπεσκέφθη τήν Ἀναγνωστικήν Ἑταιρίαν Κερκύρας, τήν ἱδρυθεῖσαν ἐν ἔτει 1836 καί συμβαλοῦσαν τά μέγιστα εἰς τήν παιδείαν τοῦ Γένους. Κατά τήν σύντομον τελετήν ὡμίλησαν ὁ Πρόεδρος Ἐντιμ. κ. Ἰωάννης Πιέρης καί ὁ Πατριάρχης Ὅστις ἀνηγορεύθη ἐπίτιμος Πρόεδρος αὐτῆς, ἀπενεμήθη δ᾿ Αὐτῷ καί τό μετάλλιον τοῦ Μουσείου Καποδίστρια. 
Τήν μεσημβρίαν ἐτέλεσε τόν Ἁγιασμόν τῶν Ἐγκαινίων τοῦ ἀνακαινισθέντος Ἐπισκοπικοῦ Μεγάρου τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Κερκύρας τῇ παρουσίᾳ Κλήρου καί λαοῦ καί τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν. Κατά τήν προσφώνησίν του πρός τόν Παναγιώτατον ὁ Σεβ. Ποιμενάρχης ἀνεφέρθη εἰς τήν ἱστορίαν τοῦ κτιρίου καί εἰς τήν συμβολήν εἰς τήν ὁλοκληρωτικήν ἀνακαίνισιν αὐτοῦ τοῦ φιλογενοῦς τέκνου τῆς Ἐκκλησίας κ. Σπυρίδωνος Μπέλλου. Ἐπηκολούθησε παράθεσις ὑπό τοῦ ἁγ. Κερκύρας καί Παξῶν ἐπισήμου γεύματος ἐν τῷ Μεγάρῳ. 
Τό ἑσπέρας, ἡ Α. Θ. Παναγιότης μετέβη εἰς τόν πανηγυρίζοντα Ἱ. Ναόν τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος, πολιούχου τῆς Νήσου, ἔνθα ἐν πληθούσῃ Ἐκκλησίᾳ ἐχοροστάτησε κατά τόν Ἑσπερινόν τῆς ἑορτῆς, εἰς ὅν παρέστησαν συμπροσευχόμενοι οἱ προσκληθέντες Ἱεράρχαι καί ἐπίσημοι, καθ᾿ ὅν ὡμίλησεν ἐπικαίρως. 
Τήν πρωΐαν τῆς Παρασκευῆς, 12ης Δεκεμβρίου, ἡμέρας τῆς ἑορτῆς, ἐχοροστάτησεν ἐν τῷ ὡς ἄνω Ἱ. Ναῷ κατά τόν Ὄρθρον καί προέστη τῆς πανηγυρικῆς Θείας Λειτουργίας, συνιερουργούντων Αὐτῷ τῶν Σεβ. Μητροπολιτῶν Ἰωαννίνων κ. Μαξίμου, Ἴμβρου καί Τενέδου κ. Κυρίλλου, Λέρου Καλύμνου καί Ἀστυπαλαίας κ. Παϊσίου, Δωδώνης κ. Χρυσοστόμου, Ἄρτης κ. Ἰγνατίου, Λευκάδος καί Ἰθάκης κ. Θεοφίλου, Ζακύνθου κ. Διονυσίου, Νικοπόλεως καί Πρεβέζης κ. Χρυσοστόμου καί τοῦ οἰκείου Ποιμενάρχου Κερκύρας καί Παξῶν κ. Νεκταρίου. Κατ᾿ αὐτήν παρέστησαν ἡ Ἐξοχ. κ. Ἀγγελική Γκερέκου, Ὑφυπουργός Πολιτισμοῦ, ἐκ προσώπου τῆς ἐντίμου Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, καί ἐκπρόσωποι τῶν τοπικῶν πολιτικῶν, δημοτικῶν καί στρατιωτικῶν Ἀρχῶν. Πρό τῆς Ἀπολύσεως προσεφώνησε τόν Πατριάρχην ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Κερκύρας καί Παξῶν, ἀπήντησε δέ Οὗτος ἐπικαλεσθείς ἐπί πάντας τήν εὐλογίαν καί προστασίαν τοῦ Ἐφόρου τῆς Νήσου Ἁγίου Σπυρίδωνος. 
Ἐν συνεχείᾳ, ἐπηκολούθησεν ἡ καθιερωμένη κατ᾿ ἔτος μετά τήν Θείαν Λειτουργίαν, ὑπό τῆς «Παλαιᾶς» Φιλαρμονικῆς Κερκύρας συναυλία ἐν τῇ ἕδρᾳ αὐτῆς, προηγηθείσης συντόμου ξεναγήσεως ὑπό τοῦ Προέδρου της Ἐντιμ. κ. Ἰωάννου Γραμματικοῦ, καθ᾿ ἥν ὁ Παναγιώτατος ἀνηγορεύθη εἰς ἐπίτιμον ἑταῖρον αὐτῆς. 
Τήν μεσημβρίαν, εἰς τό παρατεθέν ὑπό τῆς Ἱ. Μητροπόλεως ἐπίσημον γεῦμα, ἀπενεμήθη Αὐτῷ ἡ ἀνωτάτη τιμητική διάκρισις τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, ἤτοι ὁ χρυσοῦς σταυρός τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος μετά ἀστέρος, εἰς ἔνδειξιν τιμῆς καί εὐγνωμοσύνης διά τήν εὐλογητήν παρουσίαν Αὐτοῦ εἰς τήν Κέρκυραν. Παρεκάθησαν ἡ Ἐξοχ. κ. Ὑπουργός, αἱ τοπικαί Ἀρχαί καί Κληρικοί καί λαϊκοί συνεργάται τῆς Ἱ. Μητροπόλεως. 
Τό ἑσπέρας, ἐν τῇ αἰθούσῃ τελετῶν τοῦ Ἰονίου Πανεπιστημίου ἐγένετο ἡ ἀναγόρευσις τοῦ Παναγιωτάτου εἰς ἐπίτιμον διδάκτορα τοῦ Τμήματος Μουσικῶν Σπουδῶν. Κατά τήν διάρκειαν τῆς τελετῆς ἡ Πρύτανις τοῦ Πανεπιστημίου Ἐλλογιμ. Καθηγήτρια κ. Ἀναστασία Σαλῆ-Παπασαλῆ ἀνέγνω τήν ἀπόφασιν τοῦ Τμήματος αὐτοῦ διά τήν ἀναγόρευσιν τῆς Α. Θ. Παναγιότητος εἰς ἐπίτιμον Διδάκτορα διά τάς ἐγκόπους προσπαθείας Αὐτῆς πρός διατήρησιν τῆς πατρῴας ἐκκλησιαστικῆς Μουσικῆς ἀλλά καί διά σύνολον τήν Πατριαρχικήν προσφοράν εἰς τήν Ὀρθοδοξίαν. 
Ἠκολούθησαν συναυλίαι ἐκ διαφόρων μουσικῶν σχημάτων περιλαμβάνουσαι προγράμματα τόσον Ἐκκλησιαστικῆς Μουσικῆς ὅσον καί δυτικοτρόπου τοιαύτης, πρός τιμήν τῆς Α. Θ. Παναγιότητος. 
Τήν τελευταῖαν ἡμέραν τῆς σεπτῆς Πατριαρχικῆς παρουσίας ἐν Κερκύρᾳ, Σάββατον 13ην τ.μ., ἡ Α. Θ. Παναγιότης μετά τῆς συνοδείας Αὐτῆς ἐπεσκέφθη τό Μουσεῖον τοῦ Μόν Ρεπό, ἔνθα καί ἡ ποτέ θερινή κατοικία τῶν Βασιλέων τῆς Ἑλλάδος, ξεναγηθείς ὑπό τῆς Προϊσταμένης τῆς Ἐφορείας Ἀρχαιοτήτων Κερκύρας. Εἶτα, μετέβη προσκυνηματικῶς εἰς τόν Βυζαντινόν Ἱ. Ναόν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Ἰάσονος καί Σωσιπάτρου, ἱδρυτῶν τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, ἔνθα καί προσεκύνησε τά Ἱ. αὐτῶν Λείψανα. Παιδική Χορῳδία, ὑπό τήν διεύθυνσιν τῆς Εὐγεν. κ. Χριστίνης Καλλιαρίδου ἔψαλεν ὕμνους καί ἐπίκαιρα ἑόρτια ᾄσματα. Ἀκολούθως, ἔσχεν ὁλιγόλεπτον ἐπικοινωνίαν μετά μαθητῶν εἰς τό χωρίον Γαστοῦρι καί ἐπεσκέφθη τό Ἀχίλλειον Μέγαρον, ὑπαντηθείς ὑπό τούς ἤχους τῆς Φιλαρμονικῆς Γαστουρίου καί ξεναγηθείς ὑπό τῆς Ἐλλογιμ. κ. Ἀναστασίας Σαλῆ-Παπασαλῆ Πρυτάνεως τοῦ Ἰονίου Πανεπιστημίου. 
Τήν μεσημβρίαν, μετέβη εἰς τήν γυναικείαν Ἱ. Μονήν Παντοκράτορος Ἁγίου Ἀθανασίου ἔνθα ἡ Ἀδελφότης ὑπό τήν Ὁσιολ. Καθηγουμένην Εὐφημίαν ὑπεδέξατο Αὐτόν μετά τῆς προβλεπομένης ἐκκλησιαστικῆς τάξεως. Μετά τήν προσφώνησιν τῆς Ὁσιωτ. Ἡγουμένης καί τήν ἀπάντησιν τοῦ Παναγιωτάτου παρεκάθησαν ἅπαντες εἰς τήν προφρόνως παρατεθεῖσαν πρός τιμήν Αὐτοῦ Μοναστηριακήν Τράπεζαν, καθ᾿ ἥν ὁ Σεβ. Ποιμενάρχης ἐξεφώνησε τήν ἀποχαιρετιστήριον ὁμιλίαν του δι᾿ ἧς ἐξέφρασεν ἐν συγκινήσει καί εὐγνωμοσύνῃ τάς εὐχαριστίας του πρός τόν Πατριάρχην διά τήν μεγίστην τιμήν καί εὐλογίαν τῆς τετραημέρου παρουσίας Του εἰς τήν Κέρκυραν. 
Ἀναχωρῶν ἐκ τῆς Ἱ. Μονῆς ὁ Πατριάρχης ἐφύτευσε δενδρύλιον ἐν τῷ περιβόλῳ εἰς ἀνάμνησιν τῆς ἐπισκέψεώς Του. 
Τελευταῖος σταθμός ὑπῆρξεν ἡ Ἱ. ἀνδρῴα Μονή Ὑπεραγίας Θεοτόκου Παλαιοκαστριτίσσης ὅπου ὁ Πανοσιολ. Καθηγούμενος αὐτῆς, Ἀρχιμ. κ. Εὐθύμιος Δούης, ἐξέφρασε τόν σεβασμόν του πρός τό Σεπτόν Οἰκουμενικόν Πατριαρχεῖον, τοῦ Πατριάρχου ἀπαντήσαντος καί εὐχαριστήσαντος τόν τε Σεβ. Ποιμενάρχην, τόν κλῆρον καί τόν λαόν, διά τήν ἐπιδειχθεῖσαν πολυειδῶς καθ᾿ ὅλας τάς ἡμέρας ἀγάπην καί τιμήν πρός Αὐτόν καί τήν Μητέρα Ἐκκλησίαν. 
Ἐν τέλει, ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης μετά τῆς Συνοδείας Αὐτοῦ ἀνεχώρησε προπεμφθείς ὑπό τῶν ἐπισήμων μετά τῶν προσηκουσῶν τιμῶν ἐκ τοῦ Ἀερολιμένος «Ἰωάννης Καποδίστριας» δι᾿ ἰδιωτικῆς πτήσεως καί πάλιν τῶν Ἀερογραμμῶν «Aegean» εἰς Κωνσταντινούπολιν. Ἐν τῇ αἰθούσῃ τῶν ἐπισήμων ὁ Παναγιώτατος ἀπηύθυνε Μήνυμα πρός τόν λαόν τῆς Κερκύρας ἀλλά καί τῶν Ἑπτανήσων διά τῶν Μέσων Γενικῆς Ἐνημερώσεως, εὐχαριστήσας καί εὐλογήσας αὐτόν ἐκ μέρους τῆς Μητρός Ἐκκλησίας.

12/14/2014

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ (ΦΩΤΟ)


Ι. Μητρόπολις Κερκύρας
Με ένα γεμάτο πρόγραμμα ολοκληρώθηκε η επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου στην Κέρκυρα, το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2014. 
Ο Παναγιώτατος το πρωί επισκέφθηκε το Μουσείο του Μον Ρεπό στην Παλαιόπολη στο Κανόνι, στην παλιά θερινή κατοικία των βασιλέων της Ελλάδας. 
Στην επίσκεψη τον Οικουμενικό Πατριάρχη συνόδευσαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιωαννίνων κ. Μάξιμος, ως εκπρόσωπος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου και της Ιεράς Συνόδου, ο Μητροπολίτης Άρτης κ. Ιγνάτιος και ο οικείος Ποιμενάρχης κ. Νεκτάριος, ενώ παρών ήταν και ο Δήμαρχος Κέρκυρας κ. Κωνσταντίνος Νικολούζος. Την ξενάγηση επιμελήθηκε η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κέρκυρας κ. Τένια Ρηγάκου. Κατόπιν ο Οικουμενικός Πατριάρχης μετέβη στο βυζαντινό ναό των Αγίων Ιάσονος και Σωσιπάτρου, των αποστόλων που ίδρυσαν την Εκκλησία της Κέρκυρας, όπου προσκύνησε τα ιερά λείψανα των Αγίων. Στον Παναγιώτατο έψαλλαν και τραγούδησαν τα παιδιά που αποτελούν το παιδικό τμήμα της Χορωδίας Κερκύρας, υπό τη διεύθυνση της κ. Χριστίνας Καλλιαρίδου. Παρούσα στην επίσκεψη ήταν και η Υφυπουργός Πολιτισμού κ. Άντζελα Γκερέκου. 
Στη συνέχεια, ο κ. Βαρθολομαίος επισκέφθηκε το Γαστούρι, όπου οι κάτοικοι και οι μαθητές του Δημοτικού Σχολείου του επεφύλαξαν θερμότατη υποδοχή και κατόπιν πήγε στο Αχίλλειο, όπου τον περίμενε η Φιλαρμονική Γαστουρίου, ενώ η πρύτανης του Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Αναστασία Σαλή-Παπασαλή έκανε την ξενάγηση στο ανάκτορο της Αυτοκράτειρας της Αυστρίας Ελισάβετ. 
Ο Παναγιώτατος μετέβη κατόπιν στην Ιερά Μονή Παντοκράτορος Αγίου Αθανασίου Αγρού, όπου η τριακονταμελής γυναικεία αδελφότητα τον υποδέχθηκε κατά το μοναστικό τυπικό. Σε προσφώνησή της η ηγουμένη της Ιεράς Μονής Ευφημία μοναχή τόνισε την συγκίνηση και την τιμή που όλη η αδελφότητα αισθάνθηκε από την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη και περιέγραψε τον αγώνα της αδελφότητας το μικρό εγκαταλελειμμένο μοναστήρι να γίνει η σημερινή περικαλλής Ιερά Μονή, με την ευλογία του μακαριστού Μητροπολίτη Κερκύρας Πολυκάρπου και την συνεργασία και αγάπη τόσο του μακαριστού Μητροπολίτη Τιμοθέου, όσο και του νυν Μητροπολίτη Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκταρίου, ο οποίος στηρίζει το μοναστήρι. 
Απαντώντας ο Οικουμενικός Πατριάρχης μίλησε στην αδελφότητα για την σημασία ο μοναχός στις μέρες μας να είναι ανοιχτός στον πόνο και την αγωνία των ανθρώπων, αλλά και ακολουθώντας το παράδειγμα αγίων μορφών της μοναχικής ζωής να είναι ευαίσθητος, ποιητής, άνθρωπος προσευχής και υπακοής στην Εκκλησία, να δίνει ελπίδα και να προσεύχεται για όλους τους ανθρώπους, να βλέπει στο πρόσωπο του καθενός ολόκληρη την ανθρωπότητα, σύμπαντα τον Αδάμ. Ζήτησε, τέλος, από την αδελφότητα να προσεύχεται για το Φανάρι και για εκείνον προσωπικά και ευχαρίστησε τόσο τον Μητροπολίτη Κερκύρας, όσο και την γερόντισσα Ευφημία για την ευλογία δύο μοναχές από την αδελφότητα να διακονήσουν επί τρίμηνο την Ιερά Μονή του Μπαλουκλή στην Κωνσταντινούπολη.
Στη συνέχεια ο Παναγιώτατος ευλόγησε την μοναχική τράπεζα, κατά την οποία ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας κ. Νεκτάριος, απηύθυνε προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη αποχαιρετιστήρια προσφώνηση. Κατ’ αυτήν ο Σεβασμιώτατος τόνισε ότι το φυσικό περιβάλλον της Κέρκυρας, τα έργα των ανθρώπων, αλλά και τα πρόσωπά τους έλαβαν την ευλογία του Πατριάρχου και αυτό δίδει μεγάλη χαρά σε όλους. Η χαρά ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη του Παναγιωτάτου στην Ιερά Μονή του Παντοκράτορος στον Αγρό καθώς και την μετά από λίγο επίσκεψή του στην Μονή Παλαιοκαστρίτσας. Και αυτή η επίσκεψη αποτύπωσε την εκ νέου ευλογία τόσο προς τα έργα των μοναχών, όσο και προς το φυσικό τοπίο το οποίο αποθαύμασε και Εκείνος, αλλά και στα πρόσωπα των μοναχών, οι οποίοι αγωνίζονται να κρατήσουν τις μοναχικές αρετές με γνώμονα την αγάπη. Ο Μητροπολίτης Κερκύρας τόνισε ότι οι μοναχοί και οι μοναχές του νησιού εμπιστεύονται τον Οικουμενικό Πατριάρχη για τον πρόσθετο λόγο ότι έχουν μάθει να συνυπάρχουν με τους άλλους ανθρώπους στην Κέρκυρα, ακόμη και ετερόδοξους, και γνωρίζουν ότι η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβο. Στα μοναστήρια της Κέρκυρας υπάρχει η υπακοή και η εμπιστοσύνη στους ηγουμένους της Εκκλησίας και αυτό αποτυπώνεται με την εγκάρδια και υιϊκή υποδοχή που επεφύλαξαν και τα δύο μοναστήρια της Κέρκυρας τα οποία ο Πατριάρχης επισκέφθηκε. Ευχαρίστησε τον κ. Βαρθολομαίο για την ευλογία της επίσκεψής του και τόνισε ότι Επίσκοπος, άρχοντες, κλήρος, μοναστήρια και λαός ένιωσαν την παρουσία του όπως εκείνη του πατέρα που ήρθε να δει τα παιδιά του. Με εμφανή τη συγκίνηση ο Σεβασμιώτατος ζήτησε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη να θεωρεί την Κέρκυρα σπίτι του και ζήτησε την ευλογία του για όλους. «Μέμνησθε των Κερκυραίων», είπε κλείνοντας την ομιλία του. 
Απαντώντας ο Πατριάρχης εξέφρασε τις ολοκάρδιες ευχαριστίες του για την αγάπη την οποία έζησε στην Κέρκυρα το τετραήμερο 10-13 Δεκεμβρίου και ζήτησε από τον Επίσκοπο, τον κλήρο και τον λαό να τον μνημονεύουν στις προσευχές τους. Ευλόγησε πατρικά όλους και ζήτησε να μένουν εδραίοι στην πίστη και στον τρόπο ζωής της Εκκλησίας, αλλά και να θυμούνται την Μητέρα Εκκλησία όπως και αυτή δεν τους λησμονεί, αλλά κρατά και ενισχύει τις σχέσεις μαζί τους, όπως απέδειξε αυτή η ευλογητή επίσκεψη. 
Στη συνέχεια ο Οικουμενικός Πατριάρχης φύτεψε μία μανόλια έξω από το καθολικό της μονής, ως ένδειξη σεβασμού για το φυσικό περιβάλλον και κατόπιν επισκέφθηκε την Ιερά Μονή Παλαιοκαστρίτσας, όπου τον προσφώνησε κατάλληλα ο ηγούμενος της Μονής Αρχιμ. Ευθύμιος Δούης, ο οποίος τόνισε την αγάπη και το σεβασμό προς το Πατριαρχείο, αλλά και την ιστορικότητα του γεγονότος της επίσκεψης. Απαντώντας ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευχαρίστησε τον καθηγούμενο και την αδελφότητα και θύμισε στους παρισταμένους την σημασία του προσώπου της Υπεραγίας Θεοτόκου ως Μητέρας όλης της ανθρωπότητας, ως εκείνης της μοναδικής ύπαρξης που άνοιξε τις πύλες του ουρανού για τον άνθρωπο και που τιμάται μέσω των εικόνων της απανταχού της γης. 
Ο Παναγιώτατος στη συνέχεια μετέβη στο Αεροδρόμιο «Ιωάννης Καποδίστριας», όπου έγινε η επίσημη αναχώρησή του με την απόδοση τιμών από τη Φιλαρμονική ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ και άγημα του ΝΑΣΚΕ. Στις τελευταίες δηλώσεις του επί κερκυραϊκού εδάφους ο Παναγιώτατος, αφού ευλόγησε και πάλι το νησί και τους ανθρώπους του, ευχαρίστησε για την φιλοξενία τον Μητροπολίτη και τις αρχές του τόπου, τους παρευρεθέντας Περιφερειάρχη και Δήμαρχο και όλο τον κλήρο και το λαό για την θερμότατη υποδοχή και αγάπη. Ζήτησε από όλους να παραμένουν εδραίοι στην πίστη και δόξασε τον Θεό για το ότι αξιώθηκε να λάβει την δωρεά να συμμετάσχει στις εκδηλώσεις για τον άγιο Σπυρίδωνα, ο οποίος αποτελεί το εχέγγυο της χριστιανικής ζωής. Οι Επτανήσιοι έχουν γευθεί θλίψεων και δοκιμασιών, όμως η πίστη θα δώσει λύσεις σε κάθε κρίση, όσο κι αν αυτή φαίνεται σταυρός. Έκλεισε τέλος την αποχαιρετιστήρια δήλωσή του με την ανάγνωση στίχων από ένα ποίημα του Λορέντζου Μαβίλη, το οποίο αναφέρεται στην Κέρκυρα. 

Σε δηλώσεις τέλος προς τα ΜΜΕ ο Μητροπολίτης Κερκύρας ευχαρίστησε τον Παναγιώτατο και τόνισε ότι στις καρδιές όλων υπάρχει μεγάλη χαρά γι’ αυτή την επίσκεψη, η οποία αποτέλεσε τιμή για τον τόπο. Όλοι μας προσευχόμαστε για τον Παναγιώτατο και την Μητέρα Εκκλησία να συνεχίσουν να αγωνίζονται με την στήριξη όλου του Γένους, είπε χαρακτηριστικά ο κ. Νεκτάριος. 
Η Κέρκυρα έζησε λαμπρές ημέρες, τόσο με την εορτή του πολιούχου του τόπου Αγίου Σπυρίδωνος, όσο και με την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη, μετά από πενήντα ένα χρόνια. 


12/13/2014

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΑΝΑΓΟΡΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΣΕ ΕΠΙΤΙΜΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ


ΟΜΙΛΙΑ
ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ
ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ 
κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ
ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗΝ ΑΝΑΓΟΡΕΥΣΕΩΣ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΕΠΙΤΙΜΟΝ ΔΙΔΑΚΤΟΡΑ
ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ
(Κέρκυρα, 12 Δεκεμβρίου 2014)

Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Κερκύρας καὶ Παξῶν κύριε Νεκτάριε,
Ἱερώτατοι ἀδελφοὶ ἅγιοι Ἀρχιερεῖς,
Ἐλλογιμώτατοι κυρία Πρύτανις καὶ κύριοι Καθηγηταὶ τοῦ ἱστορικοῦ Ἰονίου Πανμεπιστημίου,
Ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν ἀρχῶν,
Εὐλογημένοι φοιτηταὶ καὶ φοιτήτριαι, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Κέρκυραν, νῆσον μὲ μεγάλην μουσικὴν παράδοσιν, συνεχιζομένην μέχρι σήμερον, ἀλλὰ καὶ εἰς Πανεπιστήμιον ἐν τῷ ὁποίῳ αἱ μουσικαὶ σπουδαὶ κατέχουν κεντρικὴν θέσιν, ἐκφράζομεν πρωτίστως τὴν ἰδιαιτέραν ἡμῶν εὐχαριστίαν διὰ τὴν ἀπονεμομένην εἰς τὴν ἡμετέραν Μετριότητα τιμὴν καὶ διάκρισιν τοῦ τίτλου τοῦ ἐπιτίμου διδάκτορος τοῦ Τμήματος Μουσικῶν Σπουδῶν τοῦ ὑμετέρου περιπύστου Ἰονίου Πανεπιστημίου, τὸ ὁποῖον προσέφερε πολλὰ κατὰ τὴν μακραίωνα ἱστορικὴν πορείαν του, παρὰ τὰς διακυμάνσεις τῶν καιρῶν. Ἀποδεχόμεθα, λοιπόν, εὐχαρίστως αὐτὴν ὡς διάκρισιν ἀναγομένην εἰς τὸ Οἰκουμενικὸν ἡμῶν Πατριαρχεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ παρουσιάσῃ ἐνώπιον τῆς ἱστορίας μακρὰν ἐκκλησιαστικὴν καὶ ὑμνολογικὴν μουσικὴν παράδοσιν. Διὸ καὶ κρίνομεν ὅτι τὸ ὑμέτερον Μουσικὸν Τμῆμα δικαίως τιμᾷ τὴν ζῶσαν μέχρι σήμερον ἐν ἀκμῇ ἐκκλησιαστικὴν παράδοσιν τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ ἐλέῳ Θεοῦ Προκαθημένου αὐτῆς.
Στοιχοῦντες τῷ ἀκαδημαϊκῷ ἔθει ὅπως ἀπευθύνωμεν πρὸς τὴν ἀγάπην σας λόγον τινὰ συναφῆ πρὸς τὴν ἀπονεμηθεῖσαν ἤδη τιμήν, ὁμοῦ μετὰ τῶν προσωπικῶν ἡμετέρων εὐχαριστιῶν, ἐκρίναμεν νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ ἑνὸς ἐπικαίρου μουσικοῦ θέματος, τοῦ ὁποίου ἑορτάζομεν ἐφέτος ἐν τῷ Ἱερῷ ἡμῶν Κέντρῳ τὴν διακοσιοστὴν ἐπέτειον. Πρόκειται περὶ τῆς γνωστῆς μουσικῆς μεταρρυθμίσεως τοῦ ἔτους 1814, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀναλυθῶμεν ἐν συναρτήσει πρὸς τὸ ἔργον τῆς Πατριαρχικῆς Μουσικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ 1881, ἐν συναφείᾳ πρὸς τὴν ἐνεστῶσαν μουσικὴν παράδοσιν καὶ τὸ σύγχρονον ἐκκλησιαστικὸν μουσικὸν ὕφος καὶ ἦθος, τὸ ὑμνολογικόν, τὸ τυπικόν, τὸ ἁπλοῦν καὶ συγχρόνως σύνθετον, τὸ μελῳδικόν, ὡς τηρεῖται πιστῶς εἰς τὸν ἡμέτερον ἐν Φαναρίῳ Πάνσεπτον Πατριαρχικὸν Ναὸν τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Γεωργίου τοῦ Τροπαιοφόρου.

***

Ὁ λόγος, πρῶτον, διὰ τὴν γνωστὴν μουσικὴν μεταρρύθμισιν τοῦ ἔτους 1814, τὴν μελετηθεῖσαν καὶ προωθηθεῖσαν ὑπὸ τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, τῆς Ἐκκλησίας τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν μουσικὴν μεταρρύθμισιν εἶναι ἀφιερωμένον τὸ ἐκπνέον ἔτος, μὲ ἀφορμὴν τὴν συμπλήρωσιν 200 ἐτῶν ἀπὸ αὐτῆς.
Ἡ μεταρρύθμισις αὕτη ἀφορᾷ εἰς τὴν καταγραφὴν καὶ διδασκαλίαν τῆς ψαλμῳδίας, τῆς ἱερᾶς ὑμνῳδίας. Ἐπειδὴ δὲ ἀπευθυνόμεθα εἰς κοινόν, τὸ ὁποῖον ἀσχολεῖται κυρίως μὲ τὴν κοσμικὴν μουσικὴν τέχνην, ὀφείλομεν, πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα, νὰ προβῶμεν εἰς ὡρισμένας διευκρινήσεις.
Ἡ ἐκκλησιαστικὴ μουσική, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν θύραθεν, δὲν ἔχει στόχον τὴν αἰσθησιακὴν ἱκανοποίησιν τοῦ ἀκροατηρίου, δηλαδὴ μίαν ἁπλῆν μουσικὴν τέρψιν καὶ μίαν συναισθηματικὴν συγκίνησιν. Τὸ βασικὸν αὐτὸ στοιχεῖον τῆς Ὀρθοδόξου λατρείας συνοψίζεται ὑπὸ τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου, Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ Χρυσοστόμου, γράφοντος ἐπιγραμματικῶς: «Οὔκ ἐστιν θέατρον ἡ Ἐκκλησία, ἵνα πρὸς τέρψιν ἀκούωμεν». Ὁ σκοπὸς τῆς ψαλμῳδίας καὶ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ μέλους, ἀκριβέστερον εἰπεῖν, εἶναι ἡ ἀπόδοσις εἰς τὸν Θεὸν πνευματικῆς καρποφορίας. Ἡ ἀπόδοσις ἀρετῆς.
Διὰ τοῦτο ἐνωρὶς ἡ Ἐκκλησία ἔστρεψε τὴν προσοχὴν αὐτῆς ὄχι τόσον εἰς τὴν μουσικήν, ὅσον εἰς τοὺς ᾀδομένους λόγους, εἰς τοὺς ὕμνους. Λίαν ἐνωρίς, ἐπίσης, ἐμφανίζεται ἡ διάθεσις ἀπομακρύνσεως ἐκ τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς τῶν στοιχείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα δὲν ὑπηρετοῦν τὴν πνευματικὴν οἰκοδομὴν καὶ καρποφορίαν, τὴν ἐπιτυγχανομένην διὰ τῆς συλλήψεως τῶν βαθυτέρων νοημάτων τῶν ὕμνων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μὴ συγκαλύπτωνται ἀλλὰ νὰ ἀποτελοῦν τὸ κέντρον τῆς λατρείας.
Οὕτως, εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν, καὶ μάλιστα εἰς τὸ κλῖμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, κατὰ τεκμήριον, τοὐτέστιν ἐν τῇ συντριπτικῇ πλειονοψηφίᾳ, οὐδόλως θὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ ὄργα-να, ὡς μὴ ὑπηρετοῦντα τὸν σκοπὸν τοῦτον, καὶ θὰ περιορισθῇ ἡ ἀπόδοσις τῆς ὑμνῳδίας εἰς τοὺς χοροὺς τῶν Ἱερῶν Ναῶν καὶ μόνον. Τὸ ἐκκλησιαστικὸν ὄργανον φαίνεται ὅτι ἐγεννήθη εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα. Πρόγονος αὐτοῦ θεωρεῖται ἡ ἀρχαία ὕδραυλις, τὰ ἀρχαιότερα ὑπολείμματα τῆς ὁποίας ἔχουν εὑρεθῆ ὑπὸ τῶν ἀρχαιολόγων εἰς τὸ ὑπὸ τὸ ὄρος Ὄλυμπος γνωστὸν Δίον τῆς Πιερίας. Παρότι τὸ ὄργανον τοῦτο ἦτο διαδεδομένον εἰς τὴν κοσμικὴν μουσικὴν τοῦ Βυζαντίου καὶ εἰσήχθη εἰς τὴν Δύσιν ἐξ αὐτοῦ, ἡ Ἀνατολικὴ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία, ἤδη ἀπὸ τῆς βυζαντινῆς ἐποχῆς, δὲν τὸ υἱοθέτησεν εἰς τὴν λατρείαν.
Συνεπῶς, ἡ Ἐκκλησιαστικὴ Μουσικὴ δὲν ἀξιολογεῖται ὑπὸ τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ὡς αὐτοσκοπὸς ἀλλὰ ἁπλῶς τὸ μέσον, ὥστε ὁ λόγος τῶν ὕμνων, διὰ τῆς μουσικῆς αὐτοῦ ἐπενδύσεως, τοῦ μέλους, νὰ καθίσταται προσιτός, εὔληπτος, κατανυκτικός, πνευματικῶς καρποφόρος. Ἡ χρῆσις τῶν ὀργάνων, καθ᾿ ὅσον παράγει μόνον ἦχον μελῳδίας καὶ ὄχι λόγον μετὰ μελῳδίας, ὡς ἡ ψαλμῳδία, ἡ «ᾠδή», ἀποφεύγεται εἰς τὴν λατρείαν. Χαρακτηριστικῶς Γρηγόριος ὁ Νύσσης, γράφει: «Ὥσπερ γὰρ ἐκ τῶν μουσικῶν ὀργάνων μόνος ὁ ἦχος τῆς μελῳδίας προσπίπτει ταῖς ἀκοαῖς, αὐτὰ δὲ τὰ μελῳδούμενα ρήματα οὐ διαρθροῦται τοῖς φθόγγοις· ἐν δὲ τῇ ᾠδῇ τὸ συναμφότερον γίνεται, καὶ ὁ τοῦ μέλους ρυθμὸς καὶ τῶν ρημάτων ἡ δύναμις ἡ συνδιεξαγομένη μετὰ τοῦ μέλους, ἣν ἀγνοεῖσθαι πᾶσα ἀνάγκη, ὅταν διὰ μόνων τῶν μουσικῶν ὀργάνων ἡ μελῳδία γένηται...» (PG 44, 493, 496). Δηλαδή, ἡ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ συνίσταται εἰς τὸν τοῦ μέλους ρυθμὸν καὶ τῶν ρημάτων τὴν δύναμιν, τὸ δὲ μουσικὸν μέρος αὐτῆς διακονεῖ τὴν δύναμιν τῶν λόγων καὶ οὐδέποτε νοεῖται αὐθύπαρκτον.
Ὁ τελικὸς σκοπός, ὅμως, ἐκτείνεται πέραν καὶ τῆς δυνάμεως τῶν λόγων, εἰς τὸ βάθος τῶν πνευματικῶν νοημάτων, δηλαδὴ εἰς τὴν ἕνωσιν τοῦ νοός μας μὲ τὸν Θεόν: «Ἡ δὲ πνεύματι μόνῳ κατορθουμένη ψαλμῳδία, τὴν ὑπερέχουσαν κατάστασιν τῶν ἁγίων ἐνδείκνυται, ὅταν κρεῖττον ᾖ τῆς διὰ τῶν φαινομένων ἐνδείξεως τὸ τῷ Θεῷ προσαγόμενον» (Γρηγόριος Νύσσης, ἔ.ἀ.). Δηλαδή, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐν τέλει ἔχει σημασίαν εἶναι τί προσφέρει κάποιος μὲ τὸν νοῦν του εἰς τὸν Θεὸν τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποῖαν ψάλλει ἢ ἀκροᾶται τὴν ψαλμῳδίαν.
Εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν μας τὰ στόματα τῶν ἱεροψαλτῶν γίνονται καὶ ἰδικά μας στόματα. Μεταβιβάζουν πρὸς ἡμᾶς τὴν φωνὴν τῶν Πατέρων καὶ τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ στόμα τῶν ἱεροψαλτῶν γίνεται ἀναφορεὺς τῆς φωνῆς, τοῦ πόνου, τῆς ἀγάπης καὶ τῆς κραυγῆς τῆς Ἐκκλησίας. Γίνεται ὄργανον ὑμνήσεως καὶ δοξολογίας τοῦ Κυρίου. Διὰ τοῦτο καὶ εἶναι ἀπαραίτητον ὁ ἱεροψάλτης νὰ προσέχῃ ἰδιαιτέρως τὸ στόμα αὐτοῦ, δεδομένου ὅτι μία πηγὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ρέῃ καὶ πικρὸν καὶ γλυκὺ ὕδωρ συγχρόνως.
Ἀπαιτεῖται ἀσφαλῶς συνεχὴς ἐγρήγορσις καὶ πνευματικὸς ἀγών, ὥστε ὁ νοῦς τοῦ ψάλλοντος καὶ τῶν ἀκροωμένων νὰ μὴ μένῃ ἀδρανὴς καὶ ἄκαρπος. Ἐὰν ἡ ψαλμῳδία δὲν κατανοῆται καὶ δὲν γίνεται ἀφορμὴ συγκινήσεως ἀληθινῆς καὶ ἐπηρεασμοῦ τῶν πιστῶν, τότε ἀσφαλῶς καθίσταται ἁπλοῦς τύπος καὶ ὄχι τυπικόν. Ἄλλωστε, ἡ ψαλμῳδία δὲν συνίσταται εἰς τὴν ἁπλῆν ἐφαρμογὴν μουσικῶν κανόνων ἢ εἰς τὴν ἐμμελῆ ἀνάγνωσιν τῆς ἀκολουθίας. Ὁ τύπος οὗτος τῆς ψαλμῳδίας, αὐτὴ ἡ ἀνάγκη τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ λαοῦ μας, πρέπει καὶ ὀφείλει νὰ γίνεται τυπικὸν ζωῆς καὶ ὄχι τύπος παρακμῆς, ὁ ὁποῖος παρατηρούμενος ἐσχάτως ἀποτελεῖ δι᾿ ἡμᾶς καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ἀφορμὴν προβληματισμοῦ.
Διὰ τοῦτο καὶ διὰ Πατριαρχικῆς ἡμῶν Ἐγκυκλίου πρό τινων ἐτῶν ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν τῶν εἰδημόνων, ἤδη δὲ καλλιεργοῦμεν ὅση ἡμῖν δύναμις διὰ τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει Συνδέσμου τῶν Μουσικοφίλων καὶ διὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις Συλλόγου Μουσικοφίλων ἐκ Κωνσταντινουπόλεως τὸ παραδοσιακὸν ὕφος καὶ μέλος τῆς Νέας Μεθόδου, περὶ τῆς ὁποίας θὰ ὁμιλήσωμεν παρακατιόντες, τὸ ὁποῖον, μέλος καὶ ὕφος, ἐτήρησαν σχολαστικῶς καὶ οἱ σύγχρονοι Ἄρχοντες Πρωτοψάλται τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας Κωνσταντῖνος Πρίγγος, Θρασύβουλος Στανίτσας καὶ Βασιλάκης Νικολαΐδης, τὸ δεκάτομον ἔργον τοῦ ὁποίου ἀναγγέλλομεν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μετὰ συγκινήσεως καὶ χαρᾶς, ὅτι θέλει ἐπανεκδοθῆ ἐκ σημειώσεων καὶ ἐκ «προχείρων» ἐκδόσεων ἐγχειριδίων διδασκαλίας τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν μουσικῆς ὑπὸ τοῦ εἰρημένου ἐν Ἀθήναις ἑδρεύοντος Συλλόγου Μουσικοφίλων.


Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

Στόχος καὶ ἡμῶν τῶν συνεχιζόντων τὴν παράδοσιν τῶν μακαρίων ἐκείνων προκατόχων ἡμῶν, εἶναι ὅπως κατὰ τὴν ψαλμῳδίαν ὁ νοῦς «τεκνοποιῇ» καὶ συγκλονίζῃ τοὺς ἀκροωμένους, ὥστε νὰ μεταβάλουν τὴν ζωὴν καὶ νὰ αἰσθάνωνται ὅτι ἡ καρδία των μεταβιβάζεται εἰς τὸν οὐρανόν, νὰ ἀποδίδεται δηλαδὴ ἡ ἀρετὴ τῶν μελωδουμένων ᾀσμάτων καὶ ὕμνων. Φρονοῦμεν ὅτι ἡ ψαλμῳδία δὲν εἶναι μέσον ἁπλῆς ζώσης ἀποδόσεως τῶν ἐπὶ χάρτου ἀποτετυπωμένων. Ἀσφαλῶς, ἡ μουσικὴ κατάρτισις, ἡ γνῶσις τοῦ τυπικοῦ, ἡ καλὴ φωνή, ἡ ὀρθὴ ἐκτέλεσις, εἶναι ἀπαραίτητα, ὥστε οἱ ᾀδόμενοι ὕμνοι «μὴ ἀπαιδεύτῳ φωνῇ τὴν τοῦ πλησίον ἀκοὴν κατακτυπῶσι καὶ διασκεδάζωσι τὴν διάνοιαν» (Κασσιανοῦ τοῦ Ρωμαίου, Πρὸς Κάστορα, ΒΕΠΕΣ 35, σ. 171-2). Καθ᾿ ὅσον «γλυκέα τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ λάρυγγι» τῶν ἀγαπώντων Αὐτόν, καὶ «ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον» ἐν τῷ στόματι τῶν ἐπιγινωσκόντων Αὐτόν, οὕτω πρέπει νὰ ἡδύνῃ τὸν ἀκροώμενον καὶ ἡ μουσικὴ ἔκφρασίς των, ὥστε ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν τὸ κάλλος καὶ ἡ ἡδύτης τῶν νοημάτων νὰ συμβαδίζῃ μὲ τὴν ἐν μέτρῳ ἡδύτητα τοῦ μέλους, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ τὸ ἐκκλησίασμα νὰ κατανοῇ καὶ νὰ γεύεται καὶ αἰσθητῶς «ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος».

***

Ἐρχόμενοι νῦν εἰς τὴν μουσικὴν μεταρρύθμισιν τοῦ 1814, δὲν ἀναφερόμεθα εἰς τὰ προκαλέσαντα αὐτὴν ἱστορικὰ γεγονότα, ἀλλ᾿ ἁπλῶς ἐπισημαίνομεν τὴν οὐσίαν καὶ τὸν βαθύτερον σκοπὸν καὶ στόχον αὐτῆς.
Τὰ δύο ἱστορικὰ Πατριαρχικὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα ἐξέδωκεν ὁ ἐν Ἀδριανουπόλει μαρτυρήσας ἐν ἔτει 1821 Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κύριλλος Στ΄, ἡ Πατριαρχικὴ Διακήρυξις, συνοδευομένη ὑπὸ τῆς Πατριαρχικῆς Ἁπανταχούσης, ἐκτυπωθέντα ἀμφότερα εἰς τὸ Πατριαρχικὸν Τυπογραφεῖον ἐν ἔτει 1815 (Πατριαρχικὰ Μονόφυλλα), παρέχουν τὴν μαρτυρίαν τοῦ σκοποῦ τῆς μεταρρυθμίσεως ἐκείνης, τὴν ὁποίαν υἱοθέτησεν, ἐστήριξε καὶ διέδωσεν ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως.
Δηλαδή, τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον ἤθελε νὰ ἀποφύγῃ ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν ἡ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ νὰ καταστῇ κτῆμα μόνον μιᾶς μικρᾶς μερίδος τῶν πιστῶν, λόγῳ τῶν μεγάλων δυσχερειῶν εἰς τὴν ἐκμάθησιν αὐτῆς, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ νὰ μὴ παρεκτραπῇ ἀπὸ τοῦ πρωταρχικοῦ σκοποῦ της, ἤτοι τῆς προκλήσεως κατανύξεως καὶ συντριβῆς καρδίας, διὰ τῆς μελῳδικῆς ἐκτελέσεως τῶν ὕμνων καὶ τῶν τροπαρίων τῆς Ἐκκλησίας.
Οὕτως, ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία προέβη, μετ᾿ ἐνδελεχῆ ὑπὸ τῆς Γ΄ Πατριαρχικῆς Μουσικῆς Σχολῆς μελέτην, εἰς τὴν υἱοθέτησιν καὶ διάδοσιν τῆς ἐν ἔτει 1814 ὑπὸ τῶν τριῶν διδασκάλων αὐτῆς, Χρυσάνθου ἐκ Μαδύτου, Γρηγορίου τοῦ Λαμπαδαρίου καὶ Χουρμουζίου τοῦ Χαρτοφύλακος, συντεθείσης καὶ ἐκδοθείσης Νέας Μεθόδου.
Ἡ υἱοθέτησις ἐκκλησιαστικῶς καὶ ἡ ἔκδοσις τῆς Νέας Μεθόδου τῆς ἐκκλησιαστικῆς σημειογραφίας, καθὼς καὶ ἡ σύστασις τοῦ Κοινοῦ Πατριαρχικοῦ Σχολείου εἰς τὸ ἐν Βαλατᾷ Κωνσταντινουπόλεως Σιναϊτικὸν Μετόχιον (ἡ περίφημος Δ΄ Πατριαρχικὴ Σχολή) διὰ τὴν εὐμέθοδον παράδοσιν αὐτῆς ὑπὸ τῶν τριῶν διδασκάλων εἰς τὸ φιλόμουσον πλήρωμα, κλῆρον καὶ λαόν, σηματοδοτοῦν τὴν ἔναρξιν μιᾶς νέας περιόδου εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἱεροψαλτικῆς τέχνης εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν. Ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα ὅτι διὰ τῆς Νέας Μεθόδου προέκυψε μία δημιουργικὴ καὶ γοητευτικὴ σύνθεσις τοῦ παλαιοῦ μὲ τὸ νέον, μὲ σεβασμὸν καὶ πιστότητα ταυτοχρόνως εἰς τὴν ὑπερχιλιετῆ ἐκκλησιαστικὴν γραπτὴν μουσικὴν παράδοσιν.
Ἡ μεταρρύθμισις αὕτη τοῦ 1814, ὡς ὑπὸ πάντων ὁμολογεῖται σήμερον, ἐπέτυχε διότι, κινουμένη ἐν τῇ ἐνδεικνυμένῃ μέσῃ ὁδῷ καὶ ἀποφεύγουσα τὰ ἄκρα, συνεδύασεν ἁρμονικῶς δύο στοιχεῖα: τὴν παράδοσιν καὶ τὸν ἐκσυγχρονισμόν, τὴν πρόοδον καὶ τὸν συντηρητισμόν.
 Οἱ τρεῖς Πατριαρχικοὶ διδάσκαλοι ἐπροίκισαν τὴν νέαν μέθοδον μὲ ἁπλότητα, σαφήνειαν καὶ οἰκονομίαν καὶ διέδωσαν αὐτὴν διὰ τῆς ζώσης ἐφαρμογῆς καὶ διδασκαλίας, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς τύποις ἐκδόσε-ως αὐτῆς.
Ὡς ἀναφέρεται εἰς τὸ κείμενον τῆς Πατριαρχικῆς Διακηρύξεως, ἡ ἐπινόησις τῆς Νέας Μεθόδου ἐγένετο «θείᾳ φιλανθρωπίᾳ καὶ χάριτι», «οὐδαμῇ οὐδαμῶς παραχαραττούσης ἢ λυμαινομένης, οὐδὲ πρὸς βραχὺ ἐκπιπτούσης καὶ ἀποκλινούσης» τοῦ παραδοσιακοῦ μέλους. Ἡ μαρτυρικὴ φωτεινὴ προσωπικότης ἐν τῇ ἱστορίᾳ τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, ὁ Πατριάρχης Κύριλλος ὁ Στ΄, κατὰ τὴν βραχεῖαν Πατριαρχίαν αὐτοῦ (1813-1818), ἐπέτυχε, διὰ τῆς συγκλήσεως Γενικῆς Συνοδικῆς Συνελεύσεως, τὴν ἐπίσημον καθιέρωσιν τῆς Νέας Μεθόδου «εἴς τε ὠφέλειαν τῶν Ἱερῶν Ἐκκλησιῶν τὰ μέγιστα συμβαλλομένης καὶ μεγίστης εὐκλείας τῷ Γένει περιποιητικῆς».

***

Τὸ ἔργον τῆς διαδόσεως τῆς νέας μεθόδου ὡλοκληρώθη εἰς μακρὸν διάστημα, τῇ ἀγρύπνῳ μερίμνῃ τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας. Ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄, τὸ ἕτερον πνευματικὸν ἀνάστημα τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας κατὰ τὴν πολυτάραχον ἐκείνην περίοδον περὶ τὸ 1821, ἐμερίμνησε διὰ τὴν σύστασιν Μουσικοῦ Τυπογραφείου, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐξεδόθησαν πολλὰ ἐκκλησιαστικὰ μουσικὰ ἔργα μεγάλων μουσικοδιδασκάλων τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ τῆς καθ᾿ ἡμᾶς εὐρυτέρας Ἀνατολῆς.
Ὁ δὲ Πατριάρχης Ἰωακείμ ὁ Γ΄ συνέστησεν ἒν ἔτει 1881 τὴν Πατριαρχικὴν Μουσικὴν Ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἀπὸ τοὺς γνωστοὺς μουσικοδιδασκάλους Γεώργιον Βιολάκην, Εὐστράτιον Παπαδόπουλον τὸν Βυζάντιον, Παναγιώτην Κηλτζανίδην, Νικόλαον Ἰωαννίδην, Γεώργιον Πρωγάκην, Ἰωάσαφ μοναχόν, τὸν καλούμενον «καὶ ρῶσσον», καὶ Ἀνδρέαν Σπαθάρην, ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Γερμανοῦ Ἀφθονίδου πρὸς ἐμπεριστατωμένην μελέτην τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς, «πρὸς καθαρισμὸν αὐτῆς ἀπὸ παντὸς ξενισμοῦ καὶ πάσης αὐθαιρεσίας» καὶ «ἐκπόνησιν σχεδίου τινὸς τῶν εἰσακτέων τακτοποιήσεων τῆς καθ᾿ ἡμᾶς ἱερᾶς μουσικῆς», κατὰ τοὺς λόγους τῆς μελέτης «Στοιχειώδης διδασκαλία τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Μουσικῆς, ἐκπονηθείσης ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Ψαλτηρίου», (ΚΠολις 1888, σελ. 3). Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη διώρθωσε, συνεπλήρωσε καὶ ἐτελειοποίησε τὴν μέθοδον τῶν τριῶν διδασκάλων διὰ τῆς ὑπ' αὐτῆς ἐκδοθείσης «Στοιχειώδους Μεθόδου πρὸς διδασκαλίαν τῆς Βυζαντινῆς Μουσικῆς» καὶ συνέστησε τὸ γνωστὸν Ἰωακείμειον Ψαλτήριον, ὡς ἐποπτικὸν μέσον «γιὰ τὴν περαιτέρω διδασκαλία τῶν μαθητῶν».
Ὡς εὐστόχως παρατηρεῖ ὁ καθηγητὴς τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Μουσικῆς Ἠλίας Ρεδιάδης, ἡ Πατριαρχικὴ Ἐπιτροπὴ «δὲν προσπάθησε νὰ ὁδηγήσει τὴν μουσική μας παράδοση οὔτε στοὺς δρόμους τῆς Ἀνατολῆς, οὔτε στὸ ξεστράτισμα τῆς Δύσης» (Ἡ Πατριαρχικὴ μουσικὴ ἐπιτροπὴ τοῦ 1881. Κατάταξη καὶ ἀξιολόγηση τοῦ ἔργου της, σελ. 104).
Εἶναι ἰδιαιτέρως χαρακτηριστικὴ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν πρόλογον τῆς Ἐγκυκλίου «τοῖς ἱεροψάλταις τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἱερῶν Ἐκκλησιῶν», ἡ ὁποία μέμφεται «τόσον ἐκείνους ποὺ εἰσάγουν τὴν εὐρωπαϊκὴ μουσικὴ στὴν λατρεία, ὅσον καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰσάγουν νεωτέρας συνθέσεις ἐντὸς τῶν Ναῶν», καὶ καθορίζει τὰ μουσικὰ κείμενα, τὰ ὁποῖα «δέον μόνα νὰ ψάλλωνται ἐν ταῖς ἱεραῖς ἀκολουθίαις», καὶ συγχρόνως «ἐξεπόνησε μουσικὸν κείμενον τῆς ἱερᾶς Λειτουργίας τοῦ Χρυσοστόμου ἵνα χρησιμεύσῃ ὡς πρότυπον καὶ ὑπογραμμὸς πασῶν τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν».
Ἡ Πατριαρχικὴ Μουσικὴ Ἐπιτροπὴ αὕτη, προέβη εἰς ἓν συστηματικὸν πολυσχιδὲς ἔργον, τὸν ὁποῖον ἤνοιξε νέους ὁρίζοντας εἰς τὴν παρ᾿ ἡμῖν ἐκκλησιαστικὴν μουσικὴν ἔρευναν, τακτοποιηθέντων τότε χρονίων αὐτῆς προβλημάτων.

***

Ἡ συμβολὴ τῆς Μεταρρυθμίσεως τοῦ 1814, λοιπόν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν βραχεῖ τῷ ρήματι ἐκτεθέντων πρὸς τὴν ἀγάπην σας, διὰ τῆς πρωτοβουλίας τῶν τριῶν Πατριαρχῶν Κυρίλλου τοῦ Στ΄, Γρηγορίου τοῦ Ε΄ καὶ Ἰωακεὶμ τοῦ Γ΄, ὄχι μόνον συνετέλεσε καὶ ὑπῆρξε καθοριστικὴ διὰ τὴν εὐρυτέραν διάδοσιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς καὶ τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν τῆς μουσικῆς παιδείας τοῦ Γένους ἀλλὰ καὶ ἀπέτρεψε τὸ «δυστύχημα» νὰ καταστῇ ἡ μουσικὴ κληρονομία τοῦ Γένους ἡμῶν κτῆμα μόνον μιᾶς προνομιούχου ὀλιγομελοῦς τάξεως καὶ συνέβαλεν εἰς τὴν διαφύλαξιν σημαντικοῦ τμήματος αὐτῆς, διότι ἡ ἀσάφεια καὶ τὸ πλῆθος τῶν σημείων τῆς λεγομένης Παλαιᾶς Μεθόδου, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὴν ἔλλειψιν ἢ τὸ χαμηλὸν ἐπίπεδον τῆς μουσικῆς παιδείας, ἥτις ἠκολούθει τὴν γενικωτέραν χαμηλὴν στάθμην τῆς παιδείας τοῦ Γένους κατὰ τὴν δυσχερῆ ἐκείνην ἀπὸ πάσης πλευρᾶς περίοδον, καθίστα τὴν διδασκαλίαν αὐτῆς δύσκολον. Κυρίως ὅμως ἡ Νέα Μέθοδος συνετέλεσεν εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ τυπικοῦ καὶ τοῦ παραδοσιακοῦ μέλους.
Ἀσφαλῶς, τὸ ἐπίτευγμα τοῦτο ἔχει καὶ πνευματικάς, διαστάσεις, προεκτάσεις καὶ συνεπείας, ἀποδεικνύει ὅμως καὶ τὴν προθυμίαν καὶ ἱκανότητα τῆς Μητρὸς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας νὰ συλλαμβάνῃ τὰ μηνύματα τῶν καιρῶν καὶ εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ἐκτέλεσιν τῆς θείας λατρείας της, νὰ προσλαμβάνῃ λελογισμένως τὴν νέαν πραγματικότητα καὶ τὰ νέα ἐπιτεύγματα τῆς κοινωνίας, ἐντὸς τῆς ὁποίας ζῇ καὶ κινεῖται, νὰ συνδιαλέγεται ἄνευ ἀντιπαλότητος μὲ προοδευτικὰς ἰδέας καὶ ἀντιλήψεις καὶ νὰ προσαρμόζεται εἰς αὐτάς, ἐμμένουσα ἐν τῇ οὐσίᾳ εἰς τὰ παραδοσιακὰ θεμέλια αὐτῆς καὶ εἰς τὸ πατροπαράδοτον μουσικὸν ἦθος καὶ ἐκκλησιαστικὸν μουσικὸν μέλος, τὸ διδάσκον καὶ συγχρόνως μεταρσιοῦν τὸν μετέχοντα βιωματικῶς τῆς θείας λατρείας πιστόν.

***

Κατὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιχειρεῖται προσπάθεια παρακάμψεως τῆς Ἐκκλησίας, ἀπεκκλησιοποιήσεως τρόπον τινὰ τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ πολιτισμικοῦ πλούτου τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ μας καὶ ὀργανώσεως τοῦ καθ᾿ ἡμέραν βίου του ἐκτὸς τῆς Ἐκκλησίας, διακηρύττομεν ὅτι τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία εὐρύτερον προσλαμβάνομεν δημιουργικῶς τὰ ρεύματα τῆς ἐποχῆς καὶ καταβάλλομεν προσπαθείας νὰ τὰ ἀναχωνεύσωμεν ἐντὸς τοῦ ἀπὸ τὰ βάθη τῶν αἰώνων ἐρχομένου ἀστειρεύτου ρεύματος τῆς κοινῆς παραδόσεως, ὑμνολογίας καὶ δοξολογίας τοῦ Ὀνόματος τοῦ Κυρίου.
 Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, ὡς γνωστόν, ἐξ εὐγνωμοσύνης καὶ τιμῆς καὶ ἀναγνωρίσεως τῆς σπουδαιότητος τῆς διὰ τῆς Νέας Μεθόδου συνεχιζομένης -πεποίθαμεν- προσπαθείας τῶν μεγαλοφυῶν διδασκάλων Χρυσάνθου, Γρηγορίου καὶ Χουρμουζίου, ἀλλὰ καὶ τῶν Οἰκουμενικῶν Πατριαρχῶν Κυρίλλου τοῦ Στ΄, Γρηγορίου τοῦ Ε΄ καὶ Ἰωακεὶμ τοῦ Γ΄, τῶν υἱοθετησάντων καὶ προωθησάντων εὐρύτερον τὴν κεφαλαιώδη ταύτην ἐκκλησιαστικὴν μουσικὴν μεταρρύθμισιν, ἀφιέρωσε τὸ ἤδη ἐκπνέον ἔτος 2014 εἰς τὸ κορυφαῖον τοῦτο ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς παραδοσιακῆς ἐκκλησιαστικῆς ἡμῶν μουσικῆς γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε σταθμὸν διὰ τὴν τότε ἐποχὴν καὶ συγχρόνως ἀφετηρίαν διὰ τὸ μέλλον αὐτῆς.
Ὁμιλοῦντες περὶ ἀφετηρίας καὶ ἐν τούτῳ, φρονοῦμεν ὅτι τὸ παράδειγμα τῆς μουσικῆς ἐκείνης ἐκκλησιαστικῆς μεταρρυθμίσεως δέον ὅπως προβληματίζῃ τοὺς εἰδότας εἰς μίμησιν. Νὰ ἐμπνέῃ εἰς ἀναζήτησιν τρόπων, προκειμένου ἡ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ παράδοσις ἡμῶν νὰ διαδίδεται εὐρύτερον, νὰ διευκολύνεται ἡ ἐκμάθησις αὐτῆς καὶ νὰ γίνεται κτῆμα ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρων, πάντοτε ὅμως μετὰ τοῦ δέοντος σεβασμοῦ πρὸς αὐτὴν καὶ εἰς τὴν ἱερότητα τῶν ᾀσμάτων. Εἶναι ἀπαραίτητον ἡ Ἐκκλησία νὰ μεριμνήσῃ καὶ σήμερον, ὥστε ἡ ἐκκλησιαστικὴ τάξις τῶν ἱεροψαλτῶν, ἡ κατέχουσα τὴν μουσικήν, νὰ μὴ ἀποκόπτηται ἀπὸ τὰς εὐρείας μάζας τοῦ λαοῦ ἀλλὰ ἀντιθέτως νὰ αὐξάνεται ἡ συμμετοχὴ τοῦ ἐκκλησιάσματος εἰς τὴν ἱερὰν ψαλμῳδίαν, ὥστε νὰ γίνεται ἡ λατρεία πλέον ζῶσα καὶ δυναμική.
Ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἐπαρεμυθήθημεν κατὰ τὴν ἀποστολικὴν καὶ συγχρόνως προσκυνηματικὴν Πατριαρχικὴν ἡμῶν ἐπὶσκεψιν ταύτην εἰς τὴν εὐλογημένην νῆσον σας, διαπιστώσαντες ὅτι μὲ τὰς ἐκκλησιαστικὰς χορῳδίας καὶ μὲ τὴν συστηματικὴν σπουδὴν καὶ χρῆσιν, ἐκτὸς τῆς βυζαντινῆς, καὶ τῆς ἐπιτοπίου πολυφωνικῆς χορῳδιακῆς μουσικῆς, ἐπιτυγχάνεται ἡ μαζικωτέρα συμμετοχὴ τοῦ Ὀρθοδόξου Κερκυραϊκοῦ λαοῦ εἰς τὴν λατρείαν. Ἄλλωστε, ὁ ἀοίδιμος ἐκ τῶν προκατόχων ἡμῶν Πατριάρχης Ἀθηναγόρας, ὡς Μητροπολίτης Κερκύρας, ἐπέτρεψεν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις μόνον, συνοδευτικῶς καὶ οὐχὶ εἰς ὑποκατάστασιν τοῦ ἱεροῦ ἀναλογίου, τὴν χρῆσιν μουσικοῦ ὀργάνου πρὸς προσέλκυσιν τῶν ὀρθοδόξων πιστῶν καὶ εἰς ἐξυπηρέτησιν συγκεκριμένων ποιμαντικῶν ἀναγκῶν τῆς ἐποχῆς, χρώμενος τῇ πατροπαραδότῳ οἰκονομίᾳ. Εὐχόμεθα δὲ νὰ ἐνταθῇ πρὸς τὸν ἀνωτέρω σκοπὸν ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν καταβάλλει ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις Κερκύρας καὶ Παξῶν, ὑπὸ τὴν ἐμπνευσμένην ποιμαντορίαν τοῦ Ἱερωτάτου ἀδελφοῦ καὶ συλλειτουργοῦ ἡμῶν Μητροπολίτου κυρίου Νεκταρίου, ἐν συνεργασίᾳ μετὰ τῶν ἐκλεκτῶν κληρικῶν καὶ λαϊκῶν, ἰδίᾳ τῶν ἱεροψαλτῶν, συνεργατῶν αὐτοῦ, πρὸς οὐσιαστικὴν συμμετοχὴν τοῦ λαοῦ εἰς τὴν Θείαν Λατρείαν.
Εὐχαριστοῦντες, Ἐλλογιμωτάτη κυρία Πρύτανις καὶ φίλτατοι κύριοι Καθηγηταί, διὰ τὴν προσγενομένην ἡμῖν καὶ τῇ φιλοστόργῳ Μητρὶ τοῦ Γένους ἡμῶν καὶ τοῦ Γένους τῶν Ὀρθοδόξων τιμὴν τῆς ἀπονομῆς τοῦ τίτλου τοῦ ἐπιτίμου Διδάκτορος τοῦ Μουσικοῦ Τμήματος τοῦ ὑμετέρου Ἰονίου Πανεπιστημίου, τοῦ πολλὰ διαχρονικῶς προσενεγκόντος εἰς τὴν παιδείαν τοῦ Γένους εἰς καιροὺς χαλεποὺς καὶ σήμερον διὰ τῶν ἐν αὐτῷ λειτουργούντων Τμημάτων Ἱστορίας, Ξένων Γλωσσῶν, Μεταφράσεως καὶ Διερμηνείας, Μουσικῶν Σπουδῶν, Ἀρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας καὶ Μουσειο-λογίας, Πληροφορικῆς καὶ Τεχνῶν, Ἤχου καὶ Εἰκόνος, ἐκφράζομεν τὴν διάπυρον εὐχὴν ὑπὲρ πλουσίας εὐοδώσεως καὶ ἄνωθεν εὐλογίας τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ἔργου σας καὶ πλουσίου τοῦ πνευματικοῦ ἀμητοῦ, ὥστε τὸ Πανεπιστήμιόν σας νὰ ἑτοιμάζῃ στελέχη ἔχοντα ἱκανὰ ἐφόδια, ὥστε καὶ αὐτά, ὅλοι σας φίλοι φοιτηταὶ καὶ ἀγαπηταὶ φοιτήτριαι, νὰ ἐπιβιώσετε καὶ πνευματικῶς κατὰ Χριστόν, καὶ ἠθικῶς κατὰ τὴν παράδοσιν τοῦ Γένους καὶ τῆς εὐλογημένης ἑλληνικῆς οἰκογενείας, ἀλλὰ καὶ ἐπαγγελματικῶς ἐντὸς τῆς συγχρόνου ἀνταγωνιστικῆς καὶ μὴ ἐχούσης «σπλάγχνα οἰκτιρμῶν» κοινωνίας, καὶ νὰ ὠφελήσετε τὸ εὐρύτερον κοινωνικὸν σύνολον μὲ τὴν καρποφόρον, πεποίθαμεν, προσφοράν σας. 
Καὶ πάλιν εὐχαριστοῦμεν. Καλὰ Χριστούγεννα!

Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΕΠΙΤΙΜΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΟΥΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)


Ι. Μητρόπολις Κερκύρας
Επίτιμος Διδάκτορας του Ιονίου Πανεπιστημίου αναγορεύτηκε το απόγευμα της Παρασκευής 12 Δεκεμβρίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος. 
Σε μία συγκινητική εκδήλωση, η οποία έγινε στην Αίθουσα εκδηλώσεων της Ιονίου Ακαδημίας, η Πρύτανις του Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Αναστασία Σαλή-Παπασαλή ανακοίνωσε την απόφαση του τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου να αναγορεύσει επίτιμο διδάκτορα τον Πατριάρχη, για την προσπάθειά του να διασωθεί το ήθος της μουσικής παράδοσης που η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία εφαρμόζει στους αιώνες και μάλιστα με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την αποδοχή από το Πατριαρχείο το 1814 της μεταρρύθμισης της εκκλησιαστικής μουσικής από τους τρεις διδασκάλους, Χρύσανθο, Χουρμούζιο και Γρηγόριο, αλλά και για την σύνολη προσφορά του Πατριάρχη στην Ορθοδοξία και τον κόσμο. 
«Γίνεστε ένας από εμάς, Παναγιώτατε, και βάζετε το Πανεπιστήμιο υπό την σκέπη σας για να στηριχθεί και να υπάρχει», είπε χαρακτηριστικά η Πρύτανις. Τον έπαινο του τιμωμένου διάβασε ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Μουσικών Σπουδών κ. Στάθης Μακρής, ενώ την απόφαση του τμήματος διάβασε ο καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Ιωσήφ Παπαδάτος. 


Απαντώντας στις τιμητικές προσφωνήσεις ο Οικουμενικός Πατριάρχης σε μία πολύ ενδιαφέρουσα ομιλία του για την συμπλήρωση των 200 χρόνων από την αποδοχή από το Φανάρι της μεταρρύθμισης της εκκλησιαστικής μουσικής, τόνισε ότι η μουσική της πίστης δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως μέλος, αλλά κυρίως ως λόγος. Δεν αποσκοπεί στο να τέρψει με τους ήχους της τους ακροατές, αλλά να τους οδηγήσει στο να κατανοήσουν την πνευματική αξία και περιεχόμενο των ύμνων, δηλαδή προηγείται ο λόγος και έπεται η αξία της μουσικής. Ωστόσο αυτό δεν αναιρεί την αξία της τελευταίας, η οποία καλλιεργεί πολιτισμό και ήθος στις καρδιές των ανθρώπων. Αυτός ήταν και ο σκοπός της μεταρρύθμισης της μουσικής. Να δοθεί η ευκαιρία στους ανθρώπους με την απλοποίηση να συμμετέχουν καρδιακά στην θεία λειτουργία, κατανοώντας και ζώντας τα λεγόμενα. 


Ο Πατριάρχης παρουσίασε και τις εργασίες της Πατριαρχικής Επιτροπής, η οποία αργότερα οδήγησε και στην αναμόρφωση του ισχύοντος εκκλησιαστικού τυπικού, το οποίο έμεινε γνωστό ως το τυπικό του Βιολάκη, από τον πρωτοψάλτη που συμμετείχε στην επιτροπή. Αυτό το τυπικό είναι εν ισχύι και σήμερα. Τέλος, σε μία αποστροφή του λόγου του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης επεσήμανε ότι η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία προσπαθεί και στο θέμα της μουσικής και σε όλα τα θέματα που έχουν να κάνουν με τη ζωή της Εκκλησίας να ακολουθεί την μέση οδό, χωρίς τον ακραίο συντηρητισμό ή τον εξίσου ακραίο προοδευτισμό και αυτό είναι παράδειγμα πολιτισμού και συνέσεως. 
Προς τιμήν του Πατριάρχη έγιναν συναυλίες από μουσικά σύνολα του Ιονίου Πανεπιστημίου, τόσο με βυζαντινή όσο και με δυτικότροπη εκκλησιαστική μουσική, ενώ ο Πατριάρχης επευφημήθηκε από όλους τους παρευρεθέντας, οι οποίοι κατέκλυσαν την αίθουσα τελετών του Ιονίου Πανεπιστημίου.


12/12/2014

Η ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ ΠΡΟΕΞΑΡΧΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ (ΦΩΤΟ)


ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ 
ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ κ. ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ 
ΣΤΗΝ Α.Θ.Π. ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ  ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ κ. κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟ  ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΣΤΟ ΙΕΡΟ  ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ
(Κέρκυρα, 12 Δεκεμβρίου 2014)

Παναγιώτατε Πάτερ καί Δέσποτα, 
«Ἡ καρδία ἡμῶν πεπληρωμένη χαρᾶς ἐστί σήμερον». Ἑορτάζει ὁ τόπος μας, ἑορτάζει σύμπασα ἡ Ὀρθοδοξία τήν μνήμη τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Σπυρίδωνος, ἐπισκόπου Τριμυθοῦντος καί προστάτου καί πολιούχου Κερκύρας, τοῦ ἁπλοῦ καί ταπεινοῦ ποιμένος, τοῦ ἐν ἔργοις θεολόγου, ὁ ὁποῖος ὑπερασπίσθηκε τό δόγμα τῆς Ἁγίας Τριάδος, συλλειτουργοῦσε μέ τούς Ἀγγέλους καί ἔκανε πράξη τό λόγιον τοῦ Κυρίου «ἐφόσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε» (Ματθ. 25, 40). Ἑορτάζει «ὁ Ἅγιός μας». Καί μολονότι γνωρίζουμε ὅτι ἕνας Ἅγιος δέν ἀνήκει σέ ἕναν τόπο, ἀλλά τιμᾶται ἀπό ὅλη τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἐμεῖς στήν νῆσο αὐτή αἰσθανόμαστε τόν Ἅγιο οἰκεῖο. Τόν αἰσθανόμαστε πατέρα, φίλο καί ἀδελφό καί, τήν ἴδια στιγμή, πρεσβευτή μας στόν οὐρανό. Ξεκινᾶ ἡ ἡμέρα τῶν περισσοτέρων Κερκυραίων μέ τό ἄναμμα ἑνός κεριοῦ στόν Ἄγιο καί τήν προσκύνηση τοῦ σκηνώματός του, γιά νά πάρουν δύναμι γιά τήν ζωή τους. Τελειώνει ἡ ἡμέρα πάλι μέ τό ἄναμμα ἑνός κεριοῦ καί τήν προσκύνηση τοῦ σκηνώματός του, ὡς ἐπιλύχνιος εὐχαριστία διότι «κέκλικεν ἡ ἡμέρα» (Λουκ. 24, 29) χάρις στίς πρεσβεῖες τοῦ Ἁγίου καί ὁ καθένας περάτωσε τόν κόπο του «διότι ἔκαμε ὁ Ἅγιος». Γι’ αὐτό τόν νιώθουμε οἰκεῖο. Εἶναι γνήσια ἡ σύνδεση τοῦ Ἁγίου μέ τήν λαϊκή εὐσέβεια, τήν πίστη, τήν παράδοση, τόν νοῦ καί τήν καρδιά τοῦ τόπου καί τῶν ἀνθρώπων. Εἶναι ὁ Ἅγιός μας. Καί τήν ἴδια στιγμή χαιρόμαστε μέ ὅσους αἰσθάνονται ὅτι μποροῦν νά τόν ἔχουν καί ἐκεῖνοι «Ἅγιό τους», νά συμμερίζονται καί νά βιώνουν τήν ἀγάπη πρός τό πρόσωπό του, ὡς γνήσιο φίλο Χριστοῦ. 


Ἡ φετινή ὅμως ἑορτή πληροῖ τήν καρδία ἡμῶν διττῶς. Εἶναι διότι τῆς πανηγύρεως προεξάρχετε Ἐσεῖς, Παναγιώτατε. Ὁ Πρῶτος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ὁ ἐκφράζων καί ἐπιβλέπων τό ἦθος τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, τό ὁποῖο ἔγκειται στήν στόχευση τοῦ «καθ’ ὁμοίωσιν», δηλαδή τῆς ἁγιότητος ὡς δωρεᾶς τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ. Ὁ προεστώς τῆς Εὐχαριστιακῆς Συνάξεως στήν ὁποία ἡ θυσία προσφέρεται «ὑπέρ τῆς οἰκουμένης, ὑπέρ τῆς ἁγίας, καθολικῆς καί ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά καί ὑπέρ τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Σπυρίδωνος, οὗ τήν μνήμην ἐπιτελοῦμεν» (Θεία Λειτουργία Ἁγίου Ἱωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Εὐχή τῆς Ἀναφορᾶς). Ὁ κηρύττων καί βιώνων τήν ἀγάπη, ἡ ὁποία δέν περιορίζεται μόνο στήν παροχή τοῦ ἄρτου, ἀλλά ἐκτείνεται στό ῥῆμα τό ἐκπορευόμενον διά στόματος Θεοῦ (Ματθ. 4, 4), τό εὐαγγελιζόμενον τήν χαρά εἰς πάντας ἀνθρώπους, ἀνεξαρτήτως καταγωγῆς, γλώσσας, δόγματος, κοινότητος. Εἶστε παρών ὡς εἷς ἐξ ἡμῶν καί τήν ἴδια στιγμή ὡς ὁ σύνδεσμός μας μέ τήν Ἱστορία τῆς διαφυλάξεως τοῦ ἱεροῦ σκηνώματος τοῦ Ἁγίου, τό ὁποῖο ἐπί ἑπτακόσια καί πλέον ἔτη φιλοξενήθηκε στήν Βασιλίδα τῶν Πόλεων. Οἱ προκάτοχοί Σας τό λιτάνευαν, τό ἔθεταν εἰς προσκύνησιν, τό εἶχαν οἰκεῖο, καί σύμβολο, καί προτύπωσι τῆς κοινῆς Ἀναστάσεως. Καί σήμερα Ἐσεῖς γίνεστε συνεχιστής τῆς μακραιώνου παραδόσεως, συνδέοντας τό μακρινό παρελθόν μέ τό παρόν καί δείχνοντας στό Πρόσωπό Σας καί τόν θεσμό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ὅτι ἡ Ἐκκλησία ὑπερβαίνει τά δεσμά τοῦ χρόνου στηριζόμενη στά Πρόσωπα τῶν Ἁγίων καί στούς Θεσμούς τῆς Διακονίας τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτό καί «Πύλαι Ἅδου οὐ κατισχύσουσιν Αὐτῆς» (Ματθ. 16,18), διότι εἶναι ὁ Κύριός μας πού εὐλογεῖ μιά τέτοια πορεία συνδέσεως καί ὑπερβάσεως.
Ταπεινῶς Σᾶς εὐχαριστοῦμε, Παναγιώτατε! Ἐπίσκοπος, κλῆρος καί λαός χαίρει καί εὐφραίνεται, τέρπεται καί ἀγάλλεται μέ τήν παρουσία Σας! Καί ζητᾶ, ἀσπαζόμενος τήν Θεοπειθῆ δεξιά Σας, τήν εὐλογία Σας, τήν μνημόνευσή του στό Ἱερόν Θυσιαστήριον καί τήν παράκλησι: «Μέμνησθε τῶν Κερκυραίων». Καί ὡς ἐλάχιστο ἀντίδωρο διά τήν πολλήν Σας ἀγάπη, ζητᾶ ἀπό τόν Ἅγιό Του, μέ τίς πρεσβεῖες Του πρός τόν Δωρεοδότη Κύριό μας, νά μήν λησμονεῖ Ἐσᾶς στόν δύσκολο ἀγώνα Σας νά κρατήσετε τόν Θεσμό, τήν Ἱστορία, τήν Διακονία καί τήν Ἐλπίδα ὡς τήν παρακαταθήκη τῆς Ὀρθοδοξίας γιά τόν σύγχρονο κόσμο, γιά τόν σύγχρονο ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος πολλά μπορεῖ νά ἔχει ἐπιτύχει, δέν φαίνεται ὅμως νά θυμᾶται ὅτι ὁ τελικός προορισμός του δέν μπορεῖ νά εἶναι ἄλλος ἀπό τήν ἁγιότητα. Δεχθεῖτε ἀκόμη, τούτη τήν στιγμή, ὡς ἕνα ἐλάχιστον δεῖγμα τῆς ἀγάπης μας, μία εἰκόνα τοῦ Ἁγίου καί Θαυματουργοῦ Σπυρίδωνος, καθώς καί τήν ἱεράν ἐμβάδα τοῦ Ἁγίου μας, ὡς φυλακτήρια καί ἐνθύμια! Ὡς εὖ παρέστητε, Παναγιώτατε! 


Ὁμιλία
τῆς Α. Θ. Παναγιότητος 
τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου 
κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν Πατριαρχικὴν Θείαν Λειτουργίαν
εἰς τὸ Ἱερὸν Προσκύνημα τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος
(Κέρκυρα, 12 Δεκεμβρίου 2014)

Ἱερώτατε Ποιμενάρχα τῆς Θεοσώστου Ἱερᾶς ταύτης Μητροπόλεως, ἀδελφὲ ἅγιε Κερκύρας καὶ Παξῶν κύριε Νεκτάριε,
Ἱερώτατοι ἅγιοι Ἀδελφοί,
Ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν τοπικῶν ἀρχῶν,
Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,
«Ἐγώ εἰμι ἡ θύρα• δι᾿ ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ, σωθήσεται, καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται καὶ νομὴν εὑρήσει [...] ἐγὼ ἦλθον ἵνα ζωὴν ἔχωσι καὶ περισσὸν ἔχωσιν» (Ἰωάν. ι΄ 9-11), λέγει ὁ Κύριος διὰ τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Του Ἰωάννου, τοῦ μαθητοῦ τῆς ἀγάπης.
Εὑρισκόμενοι εἰς τὴν ἱστορικὴν νῆσον Κέρκυραν καὶ τιμῶντες τὸν προστάτην αὐτῆς Ἅγιον Σπυρίδωνα, διὰ τῆς προσφορᾶς τῶν τιμίων δώρων εἰς τὸν Κύριον, ἐκφράζομεν ἐν πρώτοις τὴν χαράν μας διότι ἀπολαμβάνομεν τὴν ἐπικοινωνίαν μαζί σας καὶ μὲ ὅλους τοὺς ἀδελφοὺς προσκυνητὰς ἐκ τῆς Ἑπτανήσου καὶ ἐκ πάσης τῆς Ἑλλάδος. Ἡ χαρὰ δὲ καὶ ἡ συγκίνησις τοῦ Πατριάρχου καθίσταται ἐντονωτέρα διότι ἔχει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπικοινωνήσῃ καὶ μαζί σας, ὡς τμῆμα τῆς οἰκουμένης τοῦ Κυρίου καὶ νὰ προσφέρῃ μαζί σας «τὰ ἴδια ἐκ τῶν ἰδίων» εἰς τὸν Κύριον «εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν». Διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῆς ζωῆς, τῆς ἀφθάρτου ζωῆς, ἦλθεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν κόσμον καὶ ἔρχεται καὶ πάλιν ἐντὸς τῶν ἡμερῶν νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν κόσμον μας, γεννώμενος ἐν σπηλαίῳ καὶ σπαργανούμενος ἐν φάτνῃ. Ἔρχεται δηλαδὴ ὄχι ὡς ἐπίσημος οἰκοδεσπότης ἀλλὰ ὡς ἄσημος καὶ περιφρονημένος, ὡς «βρέφος ὑπομάζιον», ὁ παντέλειος Θεός.  Ἔρχεται, λοιπόν, διὰ νὰ μᾶς σώσῃ καὶ διὰ νὰ μᾶς δώσῃ ζωήν• καὶ κάτι περισσότερον ἀπὸ τὴν ζωήν: αἰωνίαν σωτηρίαν.
Πατέρες καὶ ἀδελφοί,
«Διὰ τοῦ τιμίου σου Σταυροῦ Χριστὲ ὁ Θεός, μία ποίμνη γέγονεν, ἀγγέλων καὶ ἀνθρώπων καὶ μία Βασιλεία», ψάλλει  ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας. Τὴν μίαν ποίμνην καὶ τὴν μίαν βασιλείαν ἐβιώσαμεν καὶ βιοῦμεν καὶ σήμερον λίαν ἐμφαντικῶς δι᾿ ὅλων τῶν λειτουργικῶν ἐκδηλώσεων καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τῆς πρὸ ὀλίγου προσφορᾶς τῆς ἀναιμάκτου Θυσίας, ἐπὶ τῇ ἐτησίᾳ μνήμῃ τοῦ ἐν Ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Σπυρίδωνος τοῦ θαυματουργοῦ, τοῦ οὐρανίου προστάτου τῆς Ἱερᾶς ταύτης Μητροπόλεως καὶ τοῦ εὐλογημένου λαοῦ της. 
Ἡ μεμαρτυρημένη ἀποστολικῶς καὶ πατερικῶς καθ᾿ ὅλην τὴν πορείαν τῆς στρατευομένης Ὀρθοδόξου Ἐκκλησία, ἡ ὁποία, Ἐκκλησία, ὑπερβαίνει καὶ νικᾷ τὸν κόσμον καὶ τὰ τοῦ κόσμου, σωτηριώδης ὁδός, ἡ μόνη ἄγουσα εἰς τὴν Ζωήν, πολλάκις, ἀδελφοί, ἐλοιδορήθη ὑπὸ διαφόρων δοκησισόφων, ὅτι ἐν τῇ καθημερινῇ πράξει περιφρονεῖ καὶ ἀπορρίπτει τὴν ὕλην ὡς δῆθεν ἀντίθετον πρὸς τὸ πνεῦμα. Οὐδὲν τούτου ἀναληθέστερον! Ἀπόδειξις τρανωτάτη ἡ διὰ τῆς προσλήψεως τοῦ σώματος ἐνανθρώπησις τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, γεγονὸς τὸ ὁποῖον καὶ προετοιμαζόμεθα μετ᾿ ὀλίγας ἡμέρας πανηγυρικῶς νὰ ἑορτάσωμεν πρεπόντως, ἀλλὰ κυρίως νὰ τὸ βιώσωμεν «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ», οἱ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην Χριστιανοί, ἀνευρίσκοντες ζωὴν καὶ εἰρήνην καὶ εὐδοκίαν, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν μοναδικὴν ἐκείνην νύκτα τῶν Χριστουγέννων ἐδόξασαν οἱ ἄγγελοι, προσεκύνησαν οἱ ἐξ Ἀνατολῶν μάγοι θαυματουργικῶς ὑπὸ Ἀστέρος ὁδηγούμενοι, ἐψηλάφησαν οἱ ποιμένες, ἐδέχθη ὡς σωτηρίαν καὶ ὡς ἀπαλλαγὴν τῶν δεινῶν ἡ ἀνθρωπότης, ἡ οἰκουμένη.


Τὰ Χριστούγεννα εἶναι ἡ Θύρα. Εἶναι ὁ ἐρχομὸς τοῦ Κυρίου, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν ἐνσάρκωσίν Του καθηγίασε τὴν ὕλην, τὸ ἀνθρώπινον σῶμα, τὸ ὁποῖον προσέλαβεν ὁλόκληρον διὰ νὰ τὸ ἀνυψώσῃ ἀπὸ τὴν πτῶσιν, ἀπὸ τὴν φθορὰν καὶ ἀπὸ τὸν θάνατον. Τὰ Χριστούγεννα μᾶς ἔφεραν τὸν Θεὸν καὶ συγχρόνως τὸν ἄνθρωπον Ἰησοῦν. Ὁ Ὁποῖος Ἰησοῦς εἶναι ὁ Θεός καὶ ὁ Ἄνθρωπος. Καὶ εἶναι τὸ Πρόσωπον, τὸ Ὁποῖον ὅλοι διαισθανόμεθα ὅτι ὑπάρχει, ὅτι ἀπευθύνεται πρὸς ἡμᾶς, ὅτι ἐνδιαφέρεται δι᾿ ἡμᾶς καὶ ὅτι ὁπωσδήποτε ἔχομεν κάποιαν σχέσιν μαζί Του, εἴτε τὸ θέλομεν εἴτε ὄχι. Αὐτοῦ τοῦ μοναδικοῦ Προσώπου τὴν παρουσίαν εἰς τὴν ἱστορίαν δὲν δυνάμεθα νὰ ἀγνοήσωμεν, διότι παρ᾿ ὅλας τὰς προσπαθείας ὡρισμένων νὰ ἀπομυθοποιήσουν αὐτήν, ἢ νὰ ἐξαφανίσουν τὸ Πρόσωπον αὐτὸ ἀπὸ τὴν ζωήν μας, αὐτὸ ἐμφανίζεται μετὰ ἱλαροῦ βλέμματος καὶ μετὰ προσδοκίας γεμάτης ἀπὸ ἀγάπην εἰς πολλὰς στιγμὰς τῆς ζωῆς μας καὶ μᾶς ἀπευθύνει σιωπηρῶς τὸν λόγον, μᾶς προτείνει τὴν ἀγάπην Του καὶ μᾶς ζητεῖ τὴν ἰδικήν μας. Μᾶς προσκαλεῖ.
Συνηθροίσθημεν, εἰς τὸν ἱερὸν αὐτὸν χῶρον, ὅλοι ἡμεῖς οἱ ἀναζητηταὶ τοῦ θεανδρικοῦ Προσώπου τούτου, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται καὶ ἀποχωρεῖ, παρεμβαίνει καὶ κρύπτεται, εἰσακούει χωρὶς νὰ ὑποτάσσῃ, ταπεινοῦται χωρὶς νὰ χάνῃ τὸ μεγαλεῖον Του, φανερώνει τὴν ἄπειρον δύναμίν Του ἐντὸς μιᾶς ἀπείρου κενώσεως καὶ ἀδυναμίας, ἰσχυρὸν καὶ ἀσθενές, εὔσπλαγχνον καὶ δίκαιον, σοφόν, φωτεινὸν καὶ κεκρυμμένον εἰς τὸν γνόφον τῆς ὑπὲρ τὴν γνῶσιν ἀγνοίας. Συνηθροίσθημεν, διὰ νὰ ἀνταλλάξωμεν ἐμπειρίας, νὰ βεβαιώσωμεν ἀλλήλους ὅτι δὲν μετέχομεν ὡς ἄνθρωποι τῆς διανθρωπίνης διαμάχης. Νὰ κηρύξωμεν εἰρήνην καὶ νὰ ζητήσωμεν εἰλικρινῶς καὶ ἀνιδιοτελῶς ἕκαστος ὅπως Αὐτὸ τὸ Πρόσωπον -τὸ μοναδικὸν εἰς τὴν Ἱστορίαν- μᾶς ἀποκαλύψῃ Ἑαυτό, ὄχι διὰ νὰ δικαιωθῇ καὶ τιμηθῇ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μέχρι τώρα ἰσχυρίζετο ὅτι Τὸ γνωρίζει, ἀλλὰ διὰ νὰ χαρῶμεν ὅλοι εἰς τὴν ἀνωτέραν πάσης ἐπιστημονικῆς γνώσεως ἀποκάλυψιν τοῦ Προσώπου Του.
Εὑρισκόμενοι ὅλοι ἐνώπιον τοῦ Ἁγίου Θυσιαστηρίου τοῦ Πανσέπτου τούτου Προσκυνήματος καὶ ἀναμένοντες ἐναγωνίως τὴν ἐμφάνισιν Αὐτοῦ, ἕκαστος εἰς τὴν καρδίαν του, καὶ πάντες εἰς τὰς καρδίας ὅλων (διότι γνωρίζομεν ὅτι ἡ ἀγάπη Του ἀγκαλιάζει ὅλους, φίλους καὶ ἐχθρούς, δικαίους καὶ ἁμαρτωλούς, μεγάλους καὶ μικρούς), δὲν ἔχομεν, δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν, διάθεσιν διαπληκτισμῶν καὶ ἐρίδων μεταξύ μας. Ὁ Μέγας Ἀναμενόμενος ἀγαπᾷ τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν εἰρήνην καὶ δὲν ἐμφανίζεται ἐκεῖ ὅπου γίνεται θόρυβος ψυχικός. Περιμένει νὰ γαληνεύσουν αἱ καρδίαι, νὰ ἡσυχάσουν τὰ πνεύματα, νὰ στραφοῦν τὰ βλέμματα πρὸς τὴν αὐλαίαν καὶ ὅταν τὰ κύματα τῶν ψυχῶν ἠρεμήσουν, θὰ ἐμφανισθῇ.
Ἡ αὐλαία εἶναι ἐντὸς τῶν καρδιῶν. Τὸ παραπέτασμα εἶναι πλέγμα διαλογισμῶν. Ὁ Μέγας Φίλος εἶναι παρὼν καὶ ἐὰν δὲν τὸν βλέπωμεν, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὰ πολλὰ ἀντικείμενα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχομεν προσηλώσει τὴν προσοχήν μας. Ὁ ὀφθαλμὸς βλέπει ἐκεῖνο ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἑστιάζεται καὶ τὴν ἑστίασιν αὐτοῦ προκαλεῖ ἡ καρδία καὶ ὁ νοῦς, διὸ καὶ οἱ ἀρχαῖοι ἔλεγον «νοῦς ὁρᾷ καὶ ἀκούει».


Οἱ ἄνθρωποι πολλάκις ἠμποδίσαμεν τὸ Πρόσωπον αὐτὸ νὰ ἐμφανισθῇ καὶ ὑπεδύθημεν τὸν ρόλον Αὐτοῦ, διὸ καὶ προέκυψαν αἱ συγκρούσεις μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διεξεδίκησαν ἕκαστος δι᾿ ἑαυτὸν τὸ προνόμιον νὰ εἶναι φορεῖς, ἐκπρόσωποι ἢ ἐκφρασταὶ τοῦ κεκρυμμένου εἰς τοὺς χοϊκοὺς ἀνθρωπίνους ὀφθαλμοὺς ἀλλὰ ἐμφανιζομένου Αὐτοῦ Προσώπου, τοῦ Ἰησοῦ, τοῦ Θεοῦ.
Ἤδη ὡριμάσαμεν ἐπαρκῶς, ὥστε νὰ σιωπήσωμεν, ἢ μᾶλλον νὰ ὁμιλήσωμεν ὄχι περὶ ἑαυτῶν, ἀλλὰ περὶ Ἐκείνου μόνου. Ἡ πίστις μας δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ δικαιώσῃ τὸν οἱονδήτινα ἐξ ἡμῶν ὡς ἀνακαλύψαντα τὸν ζητούμενον. Σκοπὸν ἔχει νὰ προετοιμάσῃ κάθε καρδίαν νὰ δεχθῇ καὶ φιλοξενήσῃ Αὐτὸν ἐντὸς καταλλήλου, εἰρηνικοῦ καὶ πρᾴου ψυχικοῦ περιβάλλοντος. Ὅταν τοῦτο γίνῃ δεκτὸν θὰ σιγήσῃ πᾶσα σὰρξ βροτεία καὶ θὰ σταθῇ μετὰ φόβου καὶ τρόμου, μηδὲν γήϊνον ἐν ἑαυτῇ λογιζομένη, ἀλλ᾿ ἀναμένουσα τὴν ἐμφάνισιν Ἐκείνου, τὸν Ὁποῖον ἀναζητοῦν οἱ αἰῶνες, τὸν Ὁποῖον ἀναζητεῖ πᾶσα ψυχὴ διὰ νὰ καταπαύσῃ ἀπὸ τῆς ἐναγωνίου ἀβεβαιότητος αὐτῆς.
Τιμῶντες πανηγυρικῶς καὶ ἐν ὕμνοις ἑορτίοις καταγεραίροντες τὸν Ἅγιον Σπυρίδωνα, τὸν προβάλλομεν πάντοτε ὡς εὐήκοον πρέσβυν πρὸς τὸν Πρόσωπον Αὐτό, τὸν Φιλάνθρωπον Θεόν, διὰ νὰ  παραβλέπῃ τὰς ἁμαρτίας καὶ τὰ πλημμελήματα ἡμῶν τὰ διὰ τὴν φυσικὴν ἀσθένειαν προκαλούμενα, εὐλογῇ πλουσιοδώρως τὴν καθ᾿ ἡμέραν ζωὴν ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ἡμῶν καὶ πάντων ὡς συνόλου. Προβάλλομεν τὸν Ἅγιον ὡς πρέσβυν παρὰ Θεῷ διὰ νὰ ὁδηγῇ ὅλους μας ἐν ἁγιασμῷ διηνεκεῖ, ὥστε καὶ ἡμεῖς νὰ χαίρωμεν ἀτελευτήτως τὴν χαρὰν τῶν καθορώντων τὴν δόξαν Αὐτοῦ τὴν ὑπέρλαμπρον, ἵνα «γενήσεται μία ποίμνη, εἷς ποιμήν», ὡς κατακλείει τὸ σημερινὸν μήνυμά του ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης. (ι΄ 16-17).


Ἱερώτατε ἀδελφὲ ἅγιε Κερκύρας κύριε Νεκτάριε,
Σήμερον ὁ ἑστιάτωρ ὁ πνευματικός, ὁ Ἅγιος Σπυρίδων, μᾶς συνεκάλεσεν εἰς τὸν ἐν Κερκύρᾳ Ἱερὸν αὐτοῦ Ναὸν τοῦτον, τοῦ ὁποίου «ἡ τράπεζα θεία, ἡδέα τὰ θαύματα, αἱ πράξεις ἀθάνατοι». Σεῖς ὁ πνευματικὸς πατὴρ καὶ προστάτης τῆς ἱερᾶς ταύτης ὁλκάδος καὶ ποίμνης, ὁ γνωστὸς διὰ τὸ φρόνημα, τὴν πίστιν, τὴν προσφοράν, τὴν λειτουργικὴν καὶ κοινωνικὴν μαρτυρίαν, κατέστητε ἤδη γνωστὸς διὰ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν προσοχήν σας πρὸς πάντας. Σᾶς συγχαίρομεν ἀδελφικῶς καὶ ἐκφράζομεν πρὸς ὑμᾶς τὴν εὐαρέσκειαν καὶ τὸν ἔπαινον καὶ τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, κλῆμα τῆς ὁποίας μέχρι τὸ ἔτος 1866 ἀπετέλεσε καὶ ἡ Ἐπαρχία σας, ὅπως καὶ ὁλόκληρος ἡ εὐλογημένη Ἑπτάνησος, ὅτε καὶ παρεχωρήθη τῇ Ἁγιωτάτῃ Αὐτοκεφάλῳ Ἐκκλησίᾳ τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ συνεχίσῃ τὴν στρατείαν πρὸς τὴν σωτηρίαν. Μαζὶ μὲ τὰ ἀδελφικά μας συγχαρητήρια, δεχθῆτε καὶ τὴν εὐχὴν νὰ συνεχίσετε, Ἱερώτατε ἀδελφέ, ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ, μιμούμενος «τὸ πρᾷον, τὸ ἄκακον, τὸ ἁπλοῦν, τὸ φιλάνθρωπον, τὸ περὶ πάντας σοφόν» καὶ νὰ λάμπετε εἰς τὸν λαόν σας ὡς φῶς, ὡς οἱ προστάται σας Ἅγιοι Σπυρίδων Ἐπίσκοπος Τριμυθοῦντος, καὶ Νεκτάριος ὁ Πενταπόλεως.
Πρὸς σᾶς δέ, ἀδελφοὶ Κερκυραῖοι, ποὺ θησαυρίζετε εἰς τὸν Ναὸν αὐτὸν καὶ εἰς τὰς καρδίας καὶ εἰς τὰ σπίτια σας τὸν Ἅγιον Σπυρίδωνα, εὐχόμεθα νὰ τὸν ἀπολαμβάνετε καθημερινῶς ὡς «θαυμάτων πηγήν, ὡς ρεῖθρον ἀγάπης μὴ κενούμενον, ὡς ὄργανον τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὡς ἐπουράνιον ἄνθρωπον, ὡς ἐπίγειον ἄγγελον, ὡς φίλον γνήσιον τοῦ Χριστοῦ καὶ ὡς ἐργάτην τοῦ ἀμπελῶνός Του». 


Ὁ Πατριάρχης σας καὶ σήμερον δέεται καὶ πάντοτε ἐκεῖ εἰς τὴν ἀκρώρειαν τοῦ Φαναρίου θὰ δέεται: «Ἅγιε καὶ θαυματουργὲ Σπυρίδων, ὕψωσον τὰς σεπτὰς χεῖράς σου, διὰ τῶν ὁποίων τοσαῦτα θαυμαστὰ καὶ ἐξαίσια εἰργάσθης ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ ζῶν καὶ πολιτευόμενος καὶ ἔμπλησον τοὺς προσκυνοῦντας τὴν θαυματόρρυτον καὶ τιμίαν σορόν σου διὰ τῶν καρπῶν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, φυλάττων ἐνταῦθα τὴν φιλοξενοῦσάν σε Νῆσον καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ κατοικοῦντας καὶ τῷ ἱερῷ σου Ναῷ προστρέχοντας πιστούς, ἀπὸ παντὸς ψυχικοῦ καὶ σωματικοῦ κινδύνου, καταξιῶν ἐν τῷ μέλλοντι τοῦ ποθητοῦ Παραδείσου, ἔνθα καὶ ἡ ἰδική σου θεόφλεκτος ψυχὴ εὐφραίνεται σὺν πᾶσι τοῖς Ἁγίοις». Ἀμήν.

Πατριαρχική Λειτουργία τελέστηκε σήμερα το πρωί της Παρασκευής 12 Δεκεμβρίου 2014 στο Ιερό Προσκύνημα του Αγίου Σπυρίδωνος στην Κέρκυρα, ιερουργούντος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου, οποίος πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στο νησί. Με τον Οικουμενικό Πατριάρχη συλλειτούργησαν οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Ιωαννίνων κ. Μάξιμος, εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, Ίμβρου και Τενέδου κ. Κύριλλος, Λέρου, Καλύμνου και Αστυπαλαίας κ. Παΐσιος,  Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, Άρτης κ. Ιγνάτιος, Λευκάδος και Ιθάκης κ. Θεόφιλος, Ζακύνθου κ. Διονύσιος, Νικοπόλεως και Πρεβέζης κ. Χρυσόστομος και ο οικείος Ποιμενάρχης Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκτάριος. 
Related Posts with Thumbnails