Γκραβούρες χριστιανικών μνημείων της Πόλης

Του Αριστείδη Βικέτου 

Συμπληρώθηκαν 566 χρόνια από την άλωση της Πόλης των πόλεων. 

Με την ευκαιρία αυτή παρουσιάζουμε τρεις γκραβούρες διά χειρός του ζωγράφου, Βασίλη Πουλπούλογλου ιστορικών χριστιανικών μνημείων της (Αγιά Σοφιά, Μονή Χώρας, Μονή Στουδίου),που σώζονται μέχρι σήμερα. 

Ο ζωγράφος, που τώρα ζει στην Αθήνα και είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος, γεννήθηκε το 1948 στην Θεσσαλονίκη και έχει καταγωγή από την Κασταμονή του Πόντου. Το 1997 παρουσίασε έργα του σε έκθεση στην Κωνσταντινούπολη. 

Κατά την εκεί παραμονή του δημιούργησε τις γκραβούρες, τις οποίες πρόσφερε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το 2000 εκδόθηκε στην Αθήνα από τις εκδόσεις Μπιτσάκου το συλλεκτικό λεύκωμα «Οικουμενικόν Πατριαρχείον - Ιστορικά Χριστιανικά Μνημεία», το οποίο προλογίζει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Το λεύκωμα κυκλοφόρησε σε 1.000 αριθμημένα αντίτυπα. 

Δεκατρείς από τις σπάνιες γκραβούρες κοσμούν το ημερολόγιο του 2019 της Κοινότητας Ταξιαρχών Μεγάλου Ρεύματος Βοσπόρου.

"Η ΚΤΙΣΗ ΩΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ" ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ "ΠΟΡΦΥΡΑ"

Οι Εκδόσεις Πορφύρα έπειτα από αρκετό καιρό που είχε εξαντληθεί, επανακυκλοφορούν σε γ' έκδοση το κορυφαίο πόνημα του Σεβ. Μητροπολίτου Γέροντος Περγάμου Ιωάννη Ζηζιούλα "Η Κτίση ως Ευχαριστία". 

Σ' αυτό το έργο του, ο Σεβασμιώτατος θέτει τις βάσεις της ορθόδοξης προβληματικής γύρω από την προστασία του περιβάλλοντος και τη θέση του ανθρώπου ως Προσώπου μέσα στην κτίση. Σε μια κτίση που οι παροικούντες εν αυτή καταλήγουν να την λατρεύουν και να ξεχνούν τον Κτίστη, ο Μητροπολίτης Περγάμου θέτει τις βάσεις για μια "πράσινη θεολογία" που τόσο επίκαιρη στην εποχή μας φαντάζει. 

Την Κυριακή 12/5, στις 6 το απόγευμα, στην Αίθουσα "Μοσκώφ" και στα πλαίσια των εκδηλώσεων των Εκδόσεων Πορφύρα στην 16η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, για το σπουδαίο αυτό έργο του Σεβασμιωτάτου θα συνομιλήσουν η κ. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, Δρ. Θεολογίας, Αναπλ. καθηγήτρια της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, ο κ. Παντελής Καλαϊτζίδης, Δρ. Θεολογίας, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου. Συντονίζει ο κ. Νικόλαος Ασπρούλης Δρ. Θεολογίας, αναπλ. Διευθυντής Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.

"...Τό πρόβλημα τῆς προστασίας τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος τοῦ ἀνθρώπου δέν εἶναι πλέον πολυτέλεια γιά τή θεολογία. Ἡ ραγδαία ἐπιδείνωση τῆς σχέσεως τοῦ ἀνθρώπου μέ τό φυσικό του περιβάλλον παίρνει πλέον ἐφιαλτικές διαστάσεις. Ὅσοι τυχόν ἀφήνουν τό ζήτημα αὐτό στήν ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ καί μόνον, παραβλέπουν καί ὑποτιμοῦν τή σημασία τῆς ἀνθρώπινης ἐλευθερίας καί εὐθύνης. Ὁ Θεός θά ἀπαιτήσει λόγο ἀπό τούς ἀνθρώπους γιά τήν τύχη τοῦ ὑλικοῦ κόσμου, τόν ὁποῖο τούς ἔχει παραδώσει «ἐργάζεσθαι καί φυλάσσειν» (Γεν. 2, 15). 

Τό βιβλίο αὐτό, χωρίς νά ἀφίσταται καθόλου τῶν ἀξιώσεων σοβαρῆς θεολογικῆς μελέτης, ἀποβλέπει σέ ἕνα εὐρύτερο κοινό, τό ὁποῖο στοχάζεται θεολογικά καί φιλοσοφικά, καί περιμένει ἀπό τήν ὀρθόδοξη θεολογία ἕναν πειστικό λόγο, πού θά συντελέσει στή διαμόρφωση τοῦ ἤθους καί τῆς νοοτροπίας ἐκείνης πού θά ἀποτελοῦσε τήν ἐναλλακτική λύση τόσο ἔναντι τοῦ τεχνολογικοῦ πολιτισμοῦ, τῶν σύγχρονων δυτικῶν κοινωνιῶν μας, πού καταστρέφει ἀλόγιστα τό φυσικό μας περιβάλλον, ὅσο καί ἑνός παγανισμοῦ πού ἐπιδιώκει πλέον φανερά νά δώσει αὐτός τή λύση στά ἀδιέξοδα τῆς οἰκολογικῆς μας κρίσεως."

Η "ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΣ" ΤΟΥ ΣΚΑΡΛΑΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΑΠΌ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ "ΙΣΤΟΣ"

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Ιστός", που έχουν έδρα την Κωνσταντινούπολη, η μετάφραση στα αγγλικά του Α' τόμου του εμβληματικού συγγράμματος του Σκαρλάτου Βυζάντιου, "Κωνσταντινούπολις", που είχε πρωτοδημοσιευτεί στην Αθήνα το 1851. 

Μεταφραστής και σχολιαστής είναι ο Δρ Χάρης Θεοδωρέλης-Ρήγας, ένας άξιος επιστήμονας, διδάσκων αρχαίας ελληνικής και λατινικής γραμματείας στο Πανεπιστήμιο του Koç, ο οποίος αξίζει πραγματικά συγχαρητήρια, διότι έφερε εις πέρας έναν μεταφραστικό άθλο. 

Η έκδοση είναι συγχορηγία του Ιδρύματος "Ιωάννης Σ. Φαφαλιός" και της Κοινότητας Παναγίας Κουμαριώτισσας Νεοχωρίου, και εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της δραστήριας αυτής Ρωμέϊκης Κοινότητας, με στόχο την προβολή και ανάδειξη του πολιτισμού και της ιστορίας της Πόλης.

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΥΠΑΡΞΗ

Μέσα από τη συστηματική σπουδή των ιστορικών πηγών, δίχως να διολισθαίνει σε μιαν αποκλειστικά πολιτισμική ή στενά ομολογιακή κατανόηση, ο Ιωάννης Ζηζιούλας μελετά σε μιαν οικουμενική θεολογική προοπτική τις διάφορες όψεις της πολύπλοκης συνάντησης Ελληνισμού και Χριστιανισμού σε ό, τι αφορά κυρίως στα καίρια και υπαρξιακά ζητήματα περί Θεού, κόσμου, ανθρώπου και ιστορίας. Από τη θεολογική του έρευνα και σπουδή, η ελευθερία και το πρόσωπο αναδύονται ως θεμελιώδη ερμηνευτικά κλειδιά αλλά και ως δομικές οντολογικές κατηγορίες για τη γόνιμη και δημιουργική σύνθεση Ελληνισμού και Χριστιανισμού, την οποία επεξεργάστηκαν οι Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας, συνθέτοντας το βιβλικό πνεύμα με τα ενδιαφέροντα και τις αναζητήσεις της ελληνικής σκέψης και νοοτροπίας. 

Το βιβλίο αυτό περιλαμβάνει πέντε δημόσια μαθήματα του καθηγητή Ιωάννη Ζηζιούλα (νυν Μητροπολίτη Γέροντος Περγάμου και Ακαδημαϊκού) στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν το 1983, τα οποία κινούνται συστηματικά στην ερμηνευτική διερεύνηση της συνάντησης Ελληνισμού και Χριστιανισμού, ενώ ως Επίμετρο ακολουθούν τρεις άλλες σύντομες μελέτες που ασχολούνται κυρίως με τη σημασία αυτής της συνάντησης για το παρόν και το μέλλον του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Περιεχόμενα 

Διάγραμμα των μαθημάτων 

Εισαγωγικό. Η μετάβαση από την αρχαία Ελλάδα στη χριστιανική 

Θεός και κόσμος 

Θεός και άνθρωπος. Α) Το πρόβλημα της ελευθερίας 

Θεός και άνθρωπος. Β) Το πρόβλημα του θανάτου 

Το καίριο βήμα. Η έννοια του προσώπου 

ΕΠΙΜΕΤΡΟ 

Ελληνισμός και Χριστιανισμός. Οι Τρεις Ιεράρχες και η ελληνική ταυτότητα 

Ευρωπαϊκό πνεύμα και ελληνική Ορθοδοξία 

Τα σπουδαιότερα ζητήματα για την αποστολή της Εκκλησίας στη νέα χιλιετία 

Ευρετήριο ονομάτων

Πρόλογος: Σταύρος Γιαγκάζογλου 

Να σημειωθεί πως ο Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης μας έχει χαρίσει και ένα ακόμα σημαντικό πόνημα για το ίδιο θέμα: "Ελληνισμός και Χριστιανισμός: Η συνάντηση των δύο κόσμων" (Αποστολική Διακονία, 2008). Το περιεχόμενο του βιβλίου αυτού έχει δημοσιευθεί και στον Στ' τόμο της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους". 

ΤΑ ΠΑΝΑΓΙΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ

ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΙΝ ΤΟΥ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΣ 

"ΠΑΝΑΓΙΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΑ" ΤΗΣ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ 

ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑΝ ΤΗΣ Ι. ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΦΙΛΙΠΠΩΝ, ΝΕΑΠΟΛΕΩΣ 

ΚΑΙ ΘΑΣΟΥ ΕΙΣ ΚΑΒΑΛΑΝ 

(13. 03. 2019) 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

Σεβασμιώτατοι, κ. καθηγηταί, Ἄρχοντες, Κυρίες καὶ Κύριοι, 

Εὑρίσκομαι ἐδῶ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου ἐκ τῆς Βασιλευούσης, διὰ τὴν παρουσίασιν τοῦ καλαισθήτου τούτου λευκώματος, μεταφέρων τὰς σκέψεις του. Ἔρχομαι εἰς τὴν ὡραίαν καὶ γραφικὴν πόλιν τῆς Καβάλας, τῆς ἱστορικῆς Νεαπόλεως, ὅπου ἔδρασε ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν Παῦλος, τοῦ ὁποίου καὶ νεώτερα ἀρχιτεκτονικὰ σεβάσματα εὑρίσκονται ἐνταῦθα, καὶ ἡ Ἁγία Λυδία ἡ Πορφυρόπωλις. Εὐθὺς δὲ ἐξ ἀρχῆς ἐπιθυμῶ νὰ Σᾶς διαβιβάσω τὰς εὐχὰς καὶ εὐλογίας τοῦ κραταιοῦ Ἄνακτος, τῆς Α.Θ.Π. τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου. 

Ἡ ἔκδοσις αὕτη ἐπραγματοποιήθη διὰ τῆς εἰσηγήσεως καὶ πρωτοβουλίας τοῦ ρέκτου διαφημιστοῦ κ. Θεμιστοκλέους Φασουλᾶ, τὴν πρόφρονα ἀρωγὴν τοῦ Δήμου Καβάλας καὶ δὴ τῆς Δημάρχου, Εὐγενεστάτης κ. Δήμητρας Τσανάκα, τοὺς ὁποίους ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς καὶ εὐχαριστοῦμεν. Ἤδη δὲ ὁ κ. Φασουλᾶς τὸ 2011 εἶχεν ἐκδόσει καὶ ἕτερον κομψὸν λεύκωμα ὑπὸ τὸν τίτλον "Πανάγια Προσκυνήματα τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων". 

Ἡ Ἱ. Μητρόπολις Χαλκηδόνος, ἡ παλαίφατος καὶ ἱστορικὴ ἐσχάτη ἐν ἐνεργείᾳ Ἀσιανὴ τοιαύτη τοῦ Θρόνου, ἡ μέχρι τοῦ Εὐξείνου Πόντου ἐξιοῦσα, μὲ τὰς ἄλλοτε τριάκοντα τρεῖς -σήμερον ἕνδεκα- κοινότητας καὶ τοὺς ἱ. ναούς της, εἰς τὴν ὁποίαν συνῆλθεν ἡ περίπυστος Ἁγία Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος (451) καὶ τῆς ὁποίας οὐκ ὀλίγα πιθανὸν θεμελιακὰ εὑρήματα ἔρχονται εἰς τὸ φῶς, ἐξ ἀφορμῆς τῆς κατασκευῆς τοῦ μετρό, διὰ τῶν τελευταίων ἀνασκαφῶν παρὰ τόν "ὀγκώδη"! σιδηροδρομικὸν σταθμὸν τοῦ Haydarpaşa, ὅπου ἔκειτο ὁ ἱ. ναὸς τῆς Ἁγ. Μεγαλομάρτυρος καὶ Πανευφήμου Εὐφημίας καὶ τὰ ὁποῖα, ὅτε κατεσκευάζετο τὸ κτήριον τοῦ σταθμοῦ ὑπὸ τῶν Γερμανῶν τὸ 1908, εἶχον ἐπιχωματωθεῖ!, Διαφυλάττει δὲ ἐντὸς αὐτῶν καὶ τῶν ἱκανῶν Ἱ. Ἁγιασμάτων εἰς καλὴν κατὰ τὸ δυνατὸν κατάστασιν πλεῖστα ὅσα ἱ κειμήλια (ἱ. εἰκόνας, ἱ. σκεύη, ἱ. ἄμφια, χειρόγραφα, ξυλόγλυπτα κ.ἄ.). Τρεῖς δὲ ἐκ τῶν ἱ. αὐτῆς ναῶν ἔχουν ἀνάγκην ἀμέσου καὶ ριζικῆς συντηρήσεως καὶ ἀποκαταστάσεως (Ἁγ. Παρασκευὴ Βέϊκοζ, Ἅγ. Κωνσταντῖνος καὶ Ἑλένη Πασάβαξε, Θεία Μεταμόρφωσις Κανδυλλί). Εἶναι δὲ σημαντικόν, ὅτι τὸ λεύκωμα τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν σύντομον καὶ ἐπιλεκτικὴν προσπάθειαν ἐμφανίσεως τῶν κειμηλίων τούτων, πρὸς γνῶσιν εἰδότων καὶ μή. 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Kemal Arı, Manoli'nin Gözyaşları (Mübadele ve Şirince)

Πασχάλης Βαλσαμίδης 

Επίκουρος Καθηγητής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 

Kemal Arı, Manoli'nin Gözyaşları (Mübadele ve Şirince) [Τα δάκρυα του Μανώλη (Η Ανταλλαγή και ο Κιρκιντζές)], Εκδοτικός Οίκος Kitapana, İzmir 2018, σσ. 360. 

Ο Κεμάλ Αρή είναι καθηγητής του Πανεπιστήμιου της 9ης Σεπτεμβρίου της Σμύρνης. Γεννήθηκε στην Σαμσούντα το 1965. Αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αγκύρας. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της 9ης Σεπτεμβρίου της Σμύρνης. Είναι ο πρώτος στην Τουρκία που ασχολήθηκε με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών, που υπογράφτηκε μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, το 1923. Επίσης ασχολείται με την τουρκική ναυτιλία και του θαλάσσιου εμπορίου, με τη σύγχρονη ιστορία της Σμύρνης και με την κοινωνική ιστορία της Τουρκίας. Είναι ειδικός σε βιογραφίες και γνωρίζει την οθωμανική παλαιογραφία. Έχει γράψει πολλά βιβλία, επιστημονικά άρθρα, έλαβε μέρος με εισηγήσεις σε συνέδρια, έχει δώσει διαλέξεις στην Τουρκία και στο εξωτερικό και είναι γνωστός στο διεθνή επιστημονικό χώρο. 

Ο συγγραφέας τελευταία καταπιάστηκε με τον Μανώλη Αξιώτη (1894-1980) και με το χωριό Κιρκιντζέ. Πρόκειται για ένα πανέμορφο χωριό του Αϊδινίου της Μικράς Ασίας, με ιδιαίτερη τουριστική σημασία, το οποίο με το πέρασμα του χρόνου από τους κατοίκους έφτασε στο σημείο να λέγεται Çirkince (ασχημούλης).

Στη συνέχεια ολόκληρο το κείμενο με το σχετικό φωτογραφικό υλικό. 

Ο ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΒΑΛΣΑΜΙΔΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Kemal Arı, Manoli'Nin Gözyaşları by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΜΙΑ ΠΟΛΥΤΙΜΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Μια σημαντική έκδοση κυκλοφορήθηκε στο τέλος του 2018, από τον Δήμο Καβάλας, με τίτλο: «Πανάγια Προσκυνήματα Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκηδόνος – Κωνσταντινούπολις» (σ. 182). Μια έκδοση – οδηγός για την ιστορική Μητρόπολη του Οικουμενικού Θρόνου. 

Την γενική επιμέλεια είχε ο πολιός Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Αθανάσιος. 

Τα κείμενα είναι του φιλόπονου φιλολόγου και εραστή της Πόλεως, Ιωάννη Γιγουρτσή. 

Στον πρόλογό του ο Γέρων Χαλκηδόνος Αθανάσιος ευχαριστεί τους συντελεστές της έκδοσης, η οποία παρουσιάζει επιλεκτικώς τους πολιτιστικούς θησαυρούς, ήτοι τα κειμήλια της Μητροπόλεως, τον Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Ευφημίας καθώς και τις Κοινότητες της Χαλκηδόνος, οι οποίες ακόμα μαρτυρούν την Ρωμιοσύνη στην ασιατική πλευρά του Βοσπόρου. 

Τα κείμενα του τόμου είναι λίαν κατατοπιστικά: Η Χαλκηδόνα στην αρχαιότητα, τα πρωτοχριστιανικά χρόνια, την περίοδο του Βυζαντίου, τα χρόνια της Οθωμανικής κυριαρχίας και από το 1923 ως τις μέρες μας. 

Οι φωτογραφίες της έκδοσης (Θεμιστοκλής Φασουλάς και Ιωάννης Σταματιάδης) αναδεικνύουν το μεγαλείο των ναών και των κοινοτήτων της Χαλκηδόνας. Εικόνες, προσκυνητάρια, ιστορικές φωτογραφίες, εκκλησιαστικά σκεύη και άμφια, αγιάσματα και όψεις των ιστορικών ναών της Χαλκηδόνας, συνθέτουν ένα γοητευτικό ψηφιδωτό της ζωντανής Μητρόπολης με την μεγάλη ιστορία. 

Η έκδοση – λεύκωμα είναι πραγματικά καλαίσθητη και ελκυστική, ανάλογη – θα λέγαμε – της υψηλής αισθητικής αντίληψης του ποιμενάρχου της Χαλκηδόνος Γέροντος Αθανασίου.

Ο Γέρων Χαλκηδόνος Αθανάσιος

Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Γελδεγιρμέν

Ι. Ναός Προφήτου Ηλιού Χρυσουπόλεως (Σκουτάρεως) 

Ι. Ναός Αγίου Γεωργίου Χρσοκεράμου (Τσεγκέλκιοϊ)

Ι. Μητροπολιτικός Ναός Αγίας Ευφημίας 

ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑ: ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΗΛΥΒΡΙΑΣ ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΕΤΟΥΣ 2019

Τοῦ Δημητρίου Ἰ. Τσιανικλίδη 

Δρος Θ-Νομικοῦ 

Σέ καλαίσθητη μορφή καί μέ πλούσιο ἱστορικό ὑλικό κυκλοφόρησε ἀπό τήν Ἱερά Μητρόπολη Σηλυβρίας (Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο) τό νέο ἐγκόλπιο ἡμερολόγιο τοῦ σωτηρίου ἔτους 2019. Τό ἡμερολόγιο πού ἀριθμεῖ 62 σελίδες ἐκτυπώθηκε σέ τετραχρωμία ἀπό τόν ἐκδοτικό οἶκο «ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ ΑΒΕΕ» καί ἔχει διαστάσεις 8 Χ 12cm. Τό παρόν ἡμερολόγιο εἶναι ἀφιερωμένο στό μακαριστό μητροπολίτη Σηλυβρίας Φιλόθεο (1356-1361). Στό μέν ἐμπροσθόφυλλο προβάλλεται σέ χειρόγραφη μορφή ἀπό τήν Πατριαρχική Βιβλιοθήκη ὁ ἐγκωμιαστικός λόγος τοῦ ὡς ἄνω μητροπολίτη στόν Ἅγιο Ἀγαθόνικο, στό δέ ὀπισθόφυλλο εἰκονίζεται μαρμάρινη στήλη μέ τό ἐπίγραμμα: «ΣΥΛΒΡ ΜΑΞΙΜ» (ΣΗΛΥΒΡΙΑΣ ΜΑΞΙΜΟΣ). 

Τό ἡμερολόγιο ἄρχεται μέ τόν τίτλο: «ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΣΗΛΥΒΡΙΑΣ-ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΕΤΟΥΣ 2019» (σ.1). Ἀκολουθοῦν, ἡ φωτογραφία τῆς Α.Θ.Π. τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου (σ.2), καθώς καί τό ἱεροπρεπέστατο πατριαρχικό του εὐχετήριο γράμμα (σσ.3-4). 

Ὁ προκαθήμενος τῆς Ὀρθοδοξίας κ. Βαρθολομαῖος στό μεστό «προλογικό του χαιρετισμό», ἀφοῦ ἀναφέρεται ἐπιγραμματικά στή ζωή καί τό ἔργο τοῦ μητροπολίτη Φιλοθέου, συγχαίρει τό Σεβ. μητροπολίτη Σηλυβρίας κ. Μάξιμο γιά τήν πρωτοβουλία του νά ἀφιερώσει τό παρόν ἡμερολόγιο: «εἰς τόν ἐκ τῶν μακαριστῶν προκατόχων ὑμῶν Μητροπολίτην Φιλόθεον, ὡς ἐκδηλώσεως ὀφειλομένης τιμῆς καί εὐγνωμοσύνης πρός αὐτόν καί ἀναδείξεως τοιουτοτρόπως ἑνός, οὐχί εὐρύτερον γνωστοῦ Ἱεράρχου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου». Ἀκολουθεῖ στή συνέχεια, ἡ ἑξῆς χαρακτηριστική ἀφιέρωση: «Τῼ ΦΙΛΟΘΕῼ, ΠΟΙΜΕΝΙ ΣΗΛΥΒΡΙΑΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΑΝΤΙ ΚΑΙ ΕΠΙ ΕΥΣΕΒΕΙᾼ ΚΑΙ Τῌ ΣΟΦΙᾼ Τῌ ΑΝΩ ΚΑΙ Τῌ ΚΑΤΩ ΔΙΑΛΑΜΨΑΝΤΙ, ΤΟΔΕ ΕΝ ΕΥΛΑΒΕΙᾼ, ΦΕΡΕΙ Ο ΑΥΤΟΥ ΔΙΑΔΟΧΟΣ ΣΥΝ ΠΟΘῼ, ΜΑΞΙΜΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΤΑΠΕΙΝΟΣ ΑΡΧΙΘΥΤΗΣ» (σ.5), καθώς καί ἡ φωτογραφία τοῦ Σεβ. κ. Μάξιμου (σ. 6). Ἀκολούθως, ἕπεται μέ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον, ὁ «ΠΡΟΛΟΓΟΣ» (σσ.7-11) τοῦ κ. Μάξιμου γιά νά ὑπενθυμίσει ἀρχικά στόν ἀναγνώστη, ὅτι τό παρόν ἡμερολόγιο ἀφιερώνεται: «εἰς τόν λογιώτατον συγγραφέα καί ἕνα ἐκ τῶν σημαντικῶν ἐκπροσώπων τῆς βυζαντινῆς λογοτεχνίας». 

Στή συνέχεια, ὁ φιλομόναχος συγγραφέας κ. Μάξιμος, περιγράφει σύντομα τό ρόλο τοῦ προκατόχου του Φιλοθέου κατά τήν περίοδο τῆς ἡσυχαστικῆς ἔριδας (14ος αἰων.) καί παράλληλα, σκιαγραφεῖ τά ἐκκλησιαστικά του χαρίσματα. Ἀκόμη, στόν πρόλογό του ὁ ἱστοριοδίφης κ. Μάξιμος, μᾶς τονίζει, ὅτι μέ τήν κατά Χριστόν βιοτήν του ὁ Φιλόθεος, καθίσταται «ὡς φωτεινόν παράδειγμα πρός μίμησιν καί ἀποτελεῖ ἀφορμήν σπουδῆς εἰς τόν πνευματικόν πλοῦτον τῶν μεγάλων ἐκπροσώπων τῆς βυζαντινῆς γραμματείας». Τέλος, ὁ κ. Μάξιμος κατακλείει τόν πρόλογό του μέ τήν κάτωθι βεβαιότητα: «ὅτι ὁ εὑρισκόμενος εἰς τάς οὐρανίους μονάς καί προγευόμενος τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ Σηλυβρίας Φιλόθεος θά ἀναπέμπῃ ὅμοῦ μετά Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καί τῶν ὑπολοίπων ἡσυχαστῶν πατέρων θερμάς προσευχάς καί ἱκεσίας πρός τόν Ἅγιον Τριαδικόν Θεόν διά τόν ἐλάχιστον Ποιμενάρχην καί τό ποίμνιον τῆς Μητροπόλεως Σηλυβρίας, καθώς καί διά τούς ἀπανταχοῦ Σηλυβριανούς καί τόν κόσμον ὁλόκληρον». (σ.12). 

Στή συνέχεια, ὑπάρχει σέ γλώσσα τήν ἁπλῆ καθαρεύουσα πολυσέλιδο, εὐσύνοπτο ἱστορικό ἀφιέρωμα ἐνημερωτικοῦ χαρακτῆρα μέ βιογραφικά στοιχεῖα (τόπος γέννησης, σπουδές, ποιμαντική διακονία, κ. ἄ. ), καθώς καί μέ τούς κυριότερους σταθμούς τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς καί δράσης τοῦ μητροπολίτη Φιλοθέου. Ἐπίσης, δίδονται ἐνδιαφέρουσες πληροφορίες γιά τούς ἀγῶνες του ὑπέρ τοῦ ἡσυχασμοῦ, γιά τήν ἐπικοινωνία του μέ τούς Παλαμικούς Πατριάρχες καί καταχωρεῖται σέ κατηγορίες τό πλούσιο συγγραφικό του ἔργο (σσ.13-24). 

Στή συνέχεια, ἀκολουθεί τό ἑορτολόγιο πού ἀφορᾶ τούς 12 μῆνες τοῦ ἔτους 2019 (σσ.26-49), ὅπου μέ ἔντονα στοιχεῖα ἐκτυπώνονται οἱ μνῆμες τῶν Δεσποτικῶν καί Θεομητορικῶν ἑορτῶν καί τῶν ἑορταζομένων ἁγίων, καθώς καί στήν ἀπέναντι σελίδα ἀπό τά μηνολόγια τά ἀναγνώσματα τῶν Κυριακῶν καί μεγάλων ἑορτῶν. Κάτω ἀπό τά ἀναγνώσματα δημοσιεύεται ἔγχρωμο φωτογραφικό ὑλικό ἀπό τήν ἱστορία καί ζωή τῆς Μητρόπολης Σηλυβρίας, π.χ., τίμια Λείψανα, εἰκόνες, ἁγιογραφικές παραστάσεις, φωτογραφικά στιγμιότυπα ἀπό τήν ἱστορική πρώτη ὑπαίθρια πατριαρχική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου (11-11-2018), ἱστορικά μνημεῖα τῆς Σηλυβριανῆς γῆς, κ. ἄ. 

ΓΙΑ ΤΑ ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΟΣΠΟΡΟ ΣΤ' ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

«Ρινήματα Θεολογικά, Τεχνοκριτικά, Ιστορικά και άλλα τινά από το Βόσπορο (ΣΤ')» 

Δρος Αθανασίου Παπά 

Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος 

Δρ. Εμμανουήλ Κ. Δουνδουλάκης 

Επίκουρος Καθηγητής Π.Α.Ε.Α.Κ. 

Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις "Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών" το νέο βιβλίο του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος, Δρ. Αθανασίου Παπά, "Ρινήματα Θεολογικά, τεχνοκριτικά, ιστορικά και άλλα τινά από το Βόσπορο (Στ΄)", το οποίο αφιερώνεται από το συγγραφέα "Στην Μεγάλη Εκκλησία". 

Το ως άνω πόνημα του κραταιού Ιεράρχη του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου, αποτελεί μια συλλογή 87 ευσύνοπτων κειμένων, μελετών και άρθρων, ποικίλου περιεχομένου. Η θεολογική, εκκλησιαστικοπολιτική, ιστορική, αρχαιολογική θεματολογία, συμπλέκεται με την ιστορική, κοινωνική και οικολογική πραγματικότητα και διάσταση, δημιουργώντας ένα θελκτικό μωσαϊκό συνύπαρξης της παράδοσης με την ανανέωση, της αρχαιολογίας με τη συγχρονικότητα, της ιερότητας με την κοσμικότητα. 

Η λιπαρή παιδεία του Φαναριώτη Ιεράρχη, θεολογική και μη, τα "γεγυμνασμένα αισθητήρια" (Εβρ. 5, 14) που διαθέτει, η υποψιασμένη και διεισδυτική ματιά του, τού παρέχουν τη δυνατότητα να βλέπει τα "ορώμενα και μη βλεπόμενα", να αποκωδικοποιεί τα μηνύματα των καιρών, από όποιο πεδίο κι αν προέρχονται, να απομυθοποιεί συγκεκριμένες πρακτικές και να ευαισθητοποιεί τον δεκτικό αναγνώστη των κειμένων του, για όσα συμβαίνουν γύρω, εκκλησιαστικά και μη, θεολογικά και κοινωνικά, σημαίνοντα και συμβατικά. 

Ο αινιγματικός, υπαινικτικός, κάποιες φορές ειρωνικός, δεικτικός και παραμυθητικός λόγος του Γέροντος Χαλκηδόνος, συντελεί τα μέγιστα στην αποκωδικοποίηση και ανασύνθεση των πληροφοριών, είτε αυτές αφορούν στη Μητέρα Εκκλησία, το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο, είτε συνδέονται με την καθημερινότητα του ανθρώπου, θεμιτές και αθέμιτες ενέργειες, συμπεριφορές και τα επιτεύγματά του. 

Ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Αθανάσιος, προκειμένου να αποκωδικοποιήσει τα ποικίλα ερεθίσματα, να ερμηνεύσει συμπεριφορές και να μεταδώσει τα μηνύματά του, προκειμένου να δημιουργήσει μια γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ πομπού και δέκτη, συγγραφέως και αναγνώστη, επιστρατεύει τον παροιμιακό λόγο (σ. 106, 136, 169, 195, 340), την ποίηση (σ. 208), τα Αγιογραφικά παραθέματα (σ. 145, 172, 173, 181, 182, 198, 202, 208, 335, 339, 340, 341, 388, κ.ά.), την υμνογραφία της Εκκλησίας (σ. 197, 209, 303), ώστε να έχει το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. 

Ο δωρικός λόγος του Φαναριώτη Ιεράρχη είναι μεστός σε νοήματα, αποκαλυπτικός της κατά κόσμον σοφίας, ευρυμάθειας και πολυμάθειάς του και συνάμα εγκρατής σε επίπεδο έκτασης, επιβεβαιώνει για το συντάκτη του το λατινικό: "vir sapit qui pauca loquitur". Ο Γέρων Χαλκηδόνος κ. Αθανάσιος δεν θυσιάζει τη μεστότητα του λόγου στο βωμό των ρητορικών σχημάτων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν περιλαμβάνει κάποια από αυτά στα κείμενά του (π.χ. σ. 194). Το ιδιαίτερο ύφος γραφής του δεξιοτέχνη χειριστή του καλάμου του συγγραφέα, η λεξιπλαστική ικανότητά του (σ. 51, 74, 92, 95, 97, 95, 110, 138, 194, 212), όπως επίσης η χρήση ιδιωματικών και λατινικών εκφράσεων (π.χ., σ. 98, 208, 388), νεολογισμών, κ.ά., είναι εύκολα αναγνωρίσιμα από το υποψιασμένο αναγνωστικό κοινό που παρακολουθεί εδώ και χρόνια το συγγραφέα μέσα από τη Θεολογική και εν γένει συγγραφική παραγωγή, όπως επίσης τις αναρτήσεις του σε επιλεγμένους διαδικτυακούς τόπους. 

ΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΜΟΥΣΙΚΟΦΙΛΩΝ ΠΕΡΑΝ

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Τίτλος: Σύνδεσμος Μουσικοφίλων Πέραν, 1948 - 2018. Ἑβδομήντα ἔτη Ζωῆς καὶ Δράσεως.

Ἔκδοσις: Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν, Πέραν 2018 (ἐπετεικὴ ἔκδοση - δωρεὰν διανομή).

Μέγεθος: 22cm Χ 15cm, 175 σελίδες. 

Τὴν 1η Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους 2018 ἑορτάσθηκαν μὲ Πατριαρχικὸ Ἑσπερινὸ καὶ εἰδικὴ ἐπετειακὴ ἐκδήλωση τὰ 70 χρόνια ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν. Τὴν ἴδια μέρα κυκλοφόρησε καὶ διενεμήθη δωρεὰν ἡ καλαίσθητη ἐπετειακὴ ἔκδοση τοῦ Συνδέσμου μὲ τίτλο: Σύνδεσμος Μουσικοφίλων Πέραν, 1948 - 2018. Ἑβδομήντα ἔτη Ζωῆς καὶ Δράσεως.

Πρόκειται περὶ ἑνὸς συντόμου καὶ περιεκτικοῦ βιβλίου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει σειρὰ ἱστορικῶν πληροφοριῶν καὶ στοιχείων γιὰ τὸ σημαντικὸ αὐτὸ καλλιτεχνικὸ σωματεῖο τῆς Πόλεώς μας. Τὸ ἔργο ἐκδόθηκε μὲ τὴν σεπτὴ εὐλογία τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου καὶ μὲ ἔξοδα τῆς Βυζαντινῆς Χορῳδίας τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς καὶ τοῦ Διοικητικοῦ της Διευθυντοῦ, Ἱερολογιωτάτου Ἀρχιδιακόνου κ. Παντελεήμονος Παπαδοπούλου, ἀποτελεῖ δὲ μίαν ἀκόμη ἐκδοτικὴ προσπάθεια τοῦ γεραροῦ ἑβδομηκονταετοῦς πλέον Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν. 

Σκοπὸς τοῦ ἔργου εἶναι ἡ παροχὴ πληροφοριῶν σχετικῶν μὲ τὴν ἵδρυση καὶ τὴν ἐν γένει ἱστορικὴ πορεία τοῦ μόνου ἐναπομείναντος σήμερα στῆν Κωνσταντινούπολη συλλόγου ρωμαίικης ἐκκλησιαστικῆς μουσικῆς. Παρατίθεται πλῆθος πληροφοριῶν γιὰ τὴν χορῳδία τοῦ Συνδέσμου, γιὰ τοὺς κατὰ καιροὺς χοράρχες του, γιὰ τὰ μέλη τῶν κατὰ καιροὺς Διοικητικῶν Συμβουλίων καὶ κυρίως γιὰ ὅσους διετέλεσαν Πρόεδροι τοῦ Συνδέσμου, ἀκόμη γιὰ τοὺς χώρους ποὺ χρησίμευσαν ὡς ἕδρες τοῦ Συνδέσμου κάθε φορά, γιὰ τὰ μαθήματα μουσικῆς στοὺς νέους τῆς Ὁμογένειας, ἀκόμη καὶ γιὰ τὸ λεγόμενο «Ὀργανικὸ σύνολο» ποὺ δραστηριοποιεῖται πιὰ ἐντὸς τῶν ὁρίων του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν. 

Τὸ βιβλίο, καρπὸς τῆς συγγραφικῆς προσπάθειας τοῦ προσφάτως προαχθέντος στὴν θέση τοῦ Κωδικογράφου τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, Πανοσιολ. Διακόνου κ. Βοσπορίου Μαγκαφᾶ, ἐξαντλεῖται συνολικῶς σὲ τέσσερα μέρη. Μετὰ τοὺς καθιερωμένους χαιρετισμούς, μὲ πρῶτον ἐκεῖνον τοῦ Πατριάρχου, μετὰ τὸν πρόλογο τοῦ Προέδρου τοῦ Δ.Σ. τοῦ Συνδέσμου, Μουσικολ. κ. Γιώργου Μπακόπουλου, β΄ Δομεστίχου τῆς Μ.τ.Χ.Ε., καὶ μετὰ τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ συγγραφέως, ἀκολουθεῖ τὸ πρῶτο μέρος (σελ. 25 - 80), τὸ ὁποῖο περιλαμβάνει τὸ συνοπτικὸ ἱστορικὸ τοῦ Συνδέσμου καὶ τῆς προϊστορίας του. Στὴν συνέχεια παρατίθενται σύντομα βιογραφικὰ σημειώματα τῶν χοραρχῶν τῆς χορῳδίας τοῦ Συνδέσμου καὶ τῶν Προέδρων τῶν Διοικητικῶν του Συμβουλίων. 

Τὸ δεύτερο μέρος (σελ. 81 - 105) φιλοξενεῖ τρεῖς σημαντικὲς ὁμιλίες: Πρώτη δημοσιεύεται ἡ ὁμιλία τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου τὴν βραδιὰ τῆς 1ης Δεκεμβρίου 2018. Ἀκολουθεῖ ἡ κεντρικὴ ὁμιλία τῆς ἴδιας βραδιᾶς, τὴν ὁποίαν ἐκφώνησε ὁ Αἰδεσιμολ. Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος τῆς Μ.τ.Χ.Ε. καὶ Ἐπίτιμος Πρόεδρος τοῦ Συνδέσμου π. Γεώργιος Τσέτσης, καὶ κατακλείει ἡ εἰσήγηση τοῦ Μουσικολογιωτάτου κ. Γιώργου Κιοσέογλου, Ἱεροψάλτη τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δέρκων, ἡ ὁποία εἶχε ἐκφωνηθεῖ στὶς 8 Φεβρουαρίου 2018. 

Στὸ τρίτο μέρος (σελ. 107 - 150) φιλοξενοῦνται ἐνδεικτικὰ φωτογραφίες ἀπὸ πρόβες τῆς χορῳδίας καὶ ἀπὸ παλαιότερες ἐκδηλώσεις, ἀναμνηστικὲς φωτογραφίες τῶν κατὰ καιροὺς Διοικητικῶν Συμβουλίων, μελῶν καὶ φίλων τοῦ Συνδέσμου, φωτογραφίες ἀκόμη τῶν κατὰ καιροὺς ἐκδοτικῶν προσπαθειῶν τοῦ Συνδέσμου, ἀναμνηστικῶν μεταλλίων, προγραμμάτων καὶ δημοσιευμάτων τοῦ Τύπου ἀπὸ τὸ 1948 ὣς τὸ 2018. 

Στὸ τέταρτο, τέλος, μέρος (σελ. 151 - 161), δημοσιεύονται ἐν εἴδει παραρτήματος σὲ πίνακες οἱ διατελέσαντες ἀπὸ ἱδρύσεως τοῦ Συνδέσμου Μεγάλοι Ἀρχιδιάκονοι τῆς Μ.τ.Χ.Ε., τὰ ὀνόματα τῶν Προέδρων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Συνδέσμου μὲ πλήρεις τὶς ἡμερομηνίες τῶν θητειῶν τους, οἱ συνθέσεις τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων ἀπὸ τὸ 1965 ὣς σήμερα, ἀλλὰ καὶ τὰ ὀνόματα τῶν χοραρχῶν ποὺ διηύθυναν κατὰ τὰ ἑβδομήντα αὐτὰ χρόνια τὴν χορῳδία τοῦ Συνδέσμου. Τὸ πόνημα συμπληρώνεται μὲ κατάλογο ἐνδεικτικῆς βιβλιογραφίας, μιὰ περίληψη τοῦ περιεχομένου του στὴν ἀγγλικὴ καὶ μὲ τὴν καταχώρηση τῶν ὀφειλομένων εὐχαριστιῶν. 

Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι τὸ ἔργο αὐτὸ ποὺ περατώθηκε μέσα σὲ ἕνα μήνα ἔχει μεγάλη ἀξία γιὰ τὸν ἱεροψαλτικὸ κόσμο τῆς Πόλεώς μας, γιὰ ὅλους τοὺς ψάλτες τῆς ἑλληνόφωνης καὶ ὄχι μόνον Ὀρθοδοξίας, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν συμπλήρωση ἑνὸς κενοῦ στὴν καταγραφὴ τῆς ἱστορίας τῆς Ρωμαίικης Κοινότητας στὴν ἱστορική μας Πόλη. Μὲ πολὺ ἐνδιαφέρον περιμένουμε καὶ τὴν ἀναγγελθεῖσα νέα ἕκδοση τοῦ βιβλίου αὐτοῦ ἐπαυξημένη καὶ ἀκόμη πιὸ προσεγμένη καὶ ἐμπλουτισμένη. Θερμὰ συγχαρητήρια στὸ Δ.Σ. τοῦ Συνδέσμου, τοὺς συντελεστὲς τοῦ βιβλίου, τοὺς ἐξ Ἀμερικῆς χρηματοδότες τῆς ἐκδόσεως, καὶ στὸν Πανοσιολ. Μέγαν Ἀρχιδιάκονον κ. Θεόδωρον Μεϊμάρην γιὰ τὶς συνεχεῖς του προσπάθειες ἀνάδειξης καὶ διατήρησης τῆς πατρῴας μουσικῆς στὴν Πόλη μας.

Βιβλιόφιλος

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ - ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΔΡΑΜΑΣ 2019

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ... by on Scribd

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Οι Κωνσταντινουπολίτες Βούλγαροι και η παλαιά Κωνσταντινούπολη

Αναμνηστική φωτογραφία από την επίσκεψη του Πατριάρχου Βουλγαρίας Κυρίλλου στο Φανάρι
με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα (18 Μαρτίου 1962).

Georgi P. Kostandov, İstanbullu Bulgarlar ve eski İstanbuL (Οι Κωνσταντινουπολίτες Βούλγαροι και η παλαιά Κωνσταντινούπολη), Εκδοτικός Οίκος Kronik, έκδοση β΄, İstanbul 2018, σσ. 416.

Πασχάλης Βαλσαμίδης 

Επίκουρος Καθηγητής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 

Πρόσφατα επανεκδόθηκε στην τουρκική γλώσσα μία ελκυστική και πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη από τον Βούλγαρο Κωνσταντινουπολίτη Γκιώργκη Κωνστάντωφ, ο οποίος παρουσιάζει την ιστορία της βουλγαρικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης και την καθημερινή ζωή των Βουλγάρων. 

Ο Γκιώργκη Κωνστάντωφ γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1944. Σπούδασε στο Ιταλικό Λύκειο της Κωνσταντινούπολης και στη συνέχεια Χημεία. Εργάστηκε ως καθηγητής και υποδιευθυντής στο Ιταλικό Λύκειο Κωνσταντινούπολης. Κατά τα έτη 1998-2003 διετέλεσε πρόεδρος του Ιδρύματος Βουλγαρικής Εξαρχίας της Κωνσταντινούπολης. Το 2002 τιμήθηκε από το Υπουργείο εξωτερικών της Βουλγαρίας με το μετάλλιο «Χρυσό κλαδί της Δάφνης». 

Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε τον Απρίλιο του 2011 από τις εκδόσεις Artshop Yayıncılık σσ. 368. Στην παρούσα έκδοση πρόσθεσε νέα στοιχεία και έκανε ορισμένες διορθώσεις. 

Το πόνημα χωρίζεται σε δύο μέρη. 

Αρχίζει με το βιογραφικό του συγγραφέα (σ. 4), τα περιεχόμενα (σσ. 5-7) και τον πρόλογο του Οντέρ Καγιά (σσ. 8-10). Ακολουθούν οι πρόλογοι της α΄ έκδοσης (σσ. 11-14) και β΄ έκδοσης (σσ. 15-16) και η εισαγωγή (σσ. 17-25).

ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2019 ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Κυκλοφόρησε και φέτος το Ημερολόγιον του Οικουμενικού Πατριαρχείου από τις εκδόσεις ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ ΑΒΕΕ αφιερωμένο στην Οικουμενικότητα της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας επί τη βάσει των Θείων και Ιερών Κανόνων. 

Την επιμέλεια του Ημερολογίου 2019 έχει ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ερυθρών κ. Κύριλλος, τον οποίον ο Οικουμενικός Πατριάρχης στο "τοις εντευξομένοις" κείμενό Του - που προτάσσεται της έκδοσης - συγχαίρει "ολοκαρδίως". 

Το Ημερολόγιο περιλαμβάνει δύο πολύτιμα, από κάθε άποψη, κείμενα. 

Το πρώτο είναι του καθηγητή Αριστείδη Πανώτη, Άρχοντος Μ. Ιερομνήμονος της Μ.τ.Χ.Ε. και έχει τον τίτλο: "Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ως η Ζώσα Θεσμική Κιβωτός της Ορθοδοξίας. Τα δίκαια και προνόμιά του και η διαχρονική εφαρμογή τους στην Εκκλησία". 

Το δεύτερο κείμενο του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεωργίου Γαλίτη, έχει ως τίτλο: "Φανάρι και Βατικανό - Η συγκεντρωτική μοναρχία της Ρώμης και η συνοδική οικουμενικότητα της Κωνσταντινουπόλεως". 

Και τα δύο αυτά κείμενα αναδεικνύουν περίτρανα την Οικουμενικότητα της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας και απαντούν στις ανιστόρητες και αβασάνιστες αιτιάσεις εκείνων που θέλουν να αμαυρώσουν τον Οικουμενικό Θρόνο. Είναι αυτοί για τους οποίους γράφτηκε το κείμενο του Ημερολογίου με τίτλο: "Εισί τινες". 

Το Ημερολόγιο περιλαμβάνει, επίσης, την διοικητική διάρθρωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς και: Εορτοδρόμιο, Νηστειοδρόμιο και σύντομο Πασχαλιοδρόμιο. 

Τέλος, περιλαμβάνει φωτογραφίες του Νικολάου Μαγγίνα από τις Συνάξεις Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, που πραγματοποιήθηκαν στο Φανάρι και αλλού επί Πατριαρχίας Βαρθολομαίου, καθώς και φωτογραφίες από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας (2016). 

ΣΤΟ ΝΙΧΩΡΙ ΤΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ ΤΑ "ΓΛΥΚΑ ΝΕΡΑ" ΤΗΣ ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΑΡΑΚΑΣΙΔΟΥ

Η Κοινότητα Νεοχωρίου στον Βόσπορο και ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου εγκαινίασαν το Σάββατο 1 Δεκεμβρίου 2018 τις εορταστικές εκδηλώσεις για τα 180 χρόνια από την ανέγερση του ναού, με την βιβλιοπαρουσίαση του ιστορικού μυθιστορήματος "Γλυκά Νερά" της Ιωάννας Καρακασίδου. 

Πολύς κόσμος από την Πόλη και την Ξάνθη, τόπο καταγωγής της συγγραφέως, παρέστη στην εκδήλωση.
Παρών και ο Σεβ. Μητροπολίτης Μυριοφύτου και Περιστάσεως κ. Ειρηναίος, Επόπτης της Περιφερείας Βοσπόρου.
Την εκδήλωση προλόγισε ο Ιερατικώς Προϊστάμενος της Κοινότητος Νεοχωρίου, Αρχιμ. Αγαθάγγελος Σίσκος, Βιβλιοφύλαξ των Πατριαρχείων. 

Το βιβλίο παρουσίασαν οι: 

- Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Ερυθρών κ. Κύριλλος 

- Λάκης Βίγκας, Άρχων Μ. Χαρτοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε. 

- Ειρήνη Μπατζακίδου-Αθανασιάδου 

- Αικατερίνη Βουγιουκλή 

και η συγγραφέας Ιωάννα Καρακασίδου. 

Τον συντονισμό της συζήτησης είχε ο Νίκος Παπαϊωάννου.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Τα "Γλυκά Νερά" είναι το πρώτο βιβλίο της τριλογίας η οποία αποτυπώνει τη ζωή μιας ηρωίδας που έμεινε πίσω το 1919, καθώς χάνει τους γονείς της κατά τη φυγή από την Ανατολική Θράκη, όχι γιατί το θέλει αλλά γιατί την αρπάζουν τσέτες. Το βιβλίο αποτελεί προϊόν έρευνας αφού η νεαρή συγγραφέας είναι ιστορικός, ενώ έναυσμα αποτέλεσαν οι διηγήσεις των γιαγιάδων που έφθασαν από την Ανατολική Θράκη και μπόλιασαν από μικρή την Ιωάννα Καρακασίδου, με τις μυρωδιές, τις γεύσεις, τις θύμησες των πατρίδων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν

Μετά το τέλος του ελληνοτουρκικού πολέμου και της Μικρασιατικής Καταστροφής, η Ευγενία θα βρεθεί ολομόναχη στην Κωνσταντινούπολη, εκεί όπου ένας νέος κόσμος γεννιέται από τις στάχτες του παλιού. Μετά από πολλές περιπέτειες, με το ψυχικό σθένος και τη θέλησή της για ζωή θα κατορθώσει όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά και να εισέλθει στους κύκλους της αγγλικής αριστοκρατίας. Θα ανεξαρτητοποιηθεί οικονομικά, θα συναναστραφεί με διεθνούς φήμης καλλιτέχνες και ανθρώπους του πνεύματος, θα δώσει πίσω απλόχερα όσα της χαρίστηκαν, για να καταλήξει στη Θεσσαλονίκη του ’80, όταν θα εντοπίσει τη μοναδική επιζώσα αδερφή της. 

Μια μυθιστορηματική ζωή, με πολλές ανατροπές, όπως μόνο λίγοι άνθρωποι έχουν ζήσει. Τι τύχη να την περιμένει την κακόμοιρη τη Νουρισάχ! Πώς να σταθεί μόνη της στον κόσμο; Δύο βήματα πιο πέρα να κάνει ολομόναχη, και την έφαγαν ζωντανή, έτσι που αναποδογύρισε ο ντουνιάς και γέμισε η Πόλη κάθε καρυδιάς καρύδι... Εκείνη προτίμησε να προσπεράσει τα ειρωνικά βλέμματα και τα γελάκια με την ίδια ήρεμη έκφραση που τη χαρακτήριζε πάντοτε. «Δεν είμαι η Νουρισάχ του Γιλντίζ! Όχι πια! Είμαι η Ευγενία. Η Ευγενία απ’ το Νιχώρι».

Η Εκκλησιολογική Πρόκληση μετά την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας

Στυλιανός Τσομπανίδης, Η Εκκλησιολογική Πρόκληση μετά την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, εκδόσεις Ostracon, Θεσσαλονίκη 2018 

Στην Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης τον Ιούνιο του 2016 η Ορθόδοξη Εκκλησία «συνήλθε». Συνήλθε με τη διπλή σημασία της λέξης: και συνάχθηκε διαλεγόμενη και ανέκτησε την αποστολική της συνείδηση και την οικουμενική της ευθύνη. Το ίδιο το γεγονός της συνάθροισης στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, όπως ομολόγησε η συναγμένη Ορθοδοξία στο βαρυσήμαντο «Μήνυμα» που απέστειλε προς τον κόσμο, άνοιξε τον ορίζοντά της στη σύγχρονη πολύμορφη οικουμένη και τόνισε την ευθύνη της μέσα στο χώρο και το χρόνο με προοπτική την αιωνιότητα. Το βιβλίο παρακολουθεί τις ενδιαφέρουσες και σοβαρές εξελίξεις στον εκκλησιολογικό προβληματισμό τόσο κατά την προσυνοδική πορεία όσο και κατά τη διάρκεια της Συνόδου και δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ψηλάφηση των δυνατοτήτων που ανοίγονται, αν ανοίγονται, μετά τη Σύνοδο της Κρήτης για την αντιμετώπιση της «εκκλησιολογικής πρόκλησης» και τη συνέχιση της οικουμενικής πορείας της Ορθοδοξίας στον 21ο αιώνα.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου 

Ακολουθούν αναλυτικά τα περιεχόμενα του βιβλίου

Η ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΙ, ΕΘΝΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

Μ. Γ. ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ 

Καθηγητής του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης 

Άρχων Προστάτης των Γραμμάτων της Μ. τ. Χ. Ε. 

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΙ, ΕΘΝΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

ΤΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ 

Όπως και σε προηγούμενο άρθρο γράψαμε, το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα είναι για την Εκκλησία της Ρωσίας ζήτημα πρωτίστως εθνικό και πολιτικό, καθώς μόνο το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει αντιμετωπίσει την υπόθεση με κριτήρια και τρόπους καθαρώς εκκλησιαστικά. Ο Οικουμενικός Θρόνος, έχοντας όπως πάντα αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και της αποστολής του, αλλά και κινούμενος μέσα στο πλαίσιο των πανορθόδοξων και οικουμενικών δικαιοδοσιών του, ενεργεί για την επίλυση του θέματος με κριτήρια πνευματικά και ποιμαντικά, όπως έπρεπε να κάνει ο Πρώτος Θρόνος της Ορθοδοξίας, ενώ απέναντί του η Εκκλησία της Ρωσίας επιδίδεται σε ενέργειες ακραίες και έξω από το ορθόδοξο πνεύμα, έχοντας υιοθετήσει μια πολιτική σύγκρουσης χωρίς νόημα και χωρίς ελπίδα. 

Πρόσφατα εκδόθηκε ένα σημαντικό βιβλίο, η μελέτη του οποίου μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε το υπόβαθρο και τα ουσιαστικά αίτια αυτής της κρίσης. Πρόκειται για τη μελέτη του Καθηγητή και Άρχοντα Μ. Ρεφερενδάριου της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας κ. Πασχάλη Κιτρομηλίδη, που αναφέρεται στη σχέση θρησκείας και πολιτικής στον ορθόδοξο κόσμο, και επικεντρώνεται στη στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου έναντι των αλλαγών και των προκλήσεων της νεωτερικότητας (Religion and Politics in the Orthodox World. The Ecumenical Patriarchate and the Challenges of Modernity), η οποία εκδόθηκε από τον διεθνή και ευφήμως γνωστό εκδοτικό οίκο Routledge. 

Ο κ. Κιτρομηλίδης, στην μελέτη του αυτή ξεκινά από τη στάση του Πατριαρχείου έναντι του κινήματος του Διαφωτισμού, στηριζόμενος στην αλληλογραφία του Μητροπολίτη Ουγγροβλαχίας Ιγνατίου με τον G. P. Vieusseux, και συνεχίζει με τη στάση του Οικουμενικού Θρόνου απέναντι στην μορφοποίηση εθνικών κρατών στο χώρο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αλλά και στον εθνικισμό του 19ου αιώνα, ο οποίος εκ των πραγμάτων αντιστρατεύθηκε την οικουμενική Ορθοδοξία, όπως αυτή εκφραζόταν μέχρι τότε, εισάγοντας τον εθνικό παράγοντα στην εκκλησιαστική ζωή, κάτι που ως γνωστόν καταδικάστηκε από την Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως με ειδική σύνοδο που συγκλήθηκε το 1872 στην Κωνσταντινούπολη με αφορμή το βουλγαρικό ζήτημα, ως «εθνοφυλετισμός». 

Στη συνέχεια, σε ιδιαίτερα κεφάλαια, εξετάζονται η θέση και η στάση του Οικουμενικού Θρόνου κατά την διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας και την ανάδυση του τουρκικού εθνικού κράτους, αλλά και κατά και μετά την Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, και κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου (1946-1991). Στην τελευταία αυτή περίοδο ανακύπτουν μια σειρά από προβλήματα που εδράζονται σε πολιτικά ζητήματα, και αφορούν την αυτοκεφαλία τοπικών Εκκλησιών, τα οποία το Πατριαρχείο αντιμετώπισε πάντοτε με σύνεση, πατερική σκέψη και κανονική διάκριση, δίνοντας λύσεις μακράς πνοής, έχοντας κατά κανόνα να αντιμετωπίσει ανάλογες της σημερινής αντιδράσεις.

Τα δύο τελευταία κεφάλαια του βιβλίου αναφέρονται στην ύπαρξη μιας θρησκευτικής διεθνούς στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στη θέση της Ορθοδοξίας απέναντι στον εθνικισμό και στις εθνικές συγκρούσεις, όπως εκφράζεται από τον πρώτο τη τάξει Θρόνο της Ορθοδοξίας, το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο τόμος κλείνει με κατάλογο των Οικουμενικών Πατριαρχών μετά το 1800, βιβλιογραφία και ευρετήριο, έχοντας περιλάβει επαρκώς στις 144 σελίδες του τα βασικά προβλήματα της νεώτερης και σύγχρονης ιστορίας του Θρόνου, τα οποία όπως σοφά είπε η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος πρόσφατα δεν είναι πλέον δογματικά αλλά ζητήματα εκκλησιαστικών δικαιοδοσιών, αλλά και τις λύσεις που δόθηκαν σε αυτά, πάντα με νηφαλιότητα, εκκλησιαστικό πνεύμα και συνετή διάθεση αγάπης. 

Με νηφαλιότητα και τεκμηριωμένο λόγο ο κ. Κιτρομηλίδης δείχνει πώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντιμετώπισε τον εθνικισμό και τις επιδράσεις του στην Εκκλησία, σε περιπτώσεις όπως το βουλγαρικό σχίσμα αλλά και οι κατά καιρούς απαιτήσεις και τα ανάλογα προβλήματα των σλαβικών Εκκλησιών, και κατά κύριο λόγο της Εκκλησίας της Ρωσίας. Εκείνο που ολοκάθαρα διαφαίνεται μέσα από τις σελίδες του βιβλίου είναι ότι όσα σήμερα έχουν ανακύψει δεν είναι ούτε πρωτόφαντα, ούτε σημερινά, αλλά ότι με τη μια ή την άλλη μορφή έχουν απασχολήσει την Εκκλησία τόσο κατά τον επαναστατικό 19ο, όσο και κατά τον πολεμικό 20ό αιώνα. 

Αποτελεί λοιπόν το βιβλίο αυτό άριστο εργαλείο για να κατανοήσουμε τη σημερινή πραγματικότητα και τις ιστορικές ρίζες της. Και φυσικά τα όσα εκθέτει και μελετά αποτελούν πρόκριμα και για το μέλλον. Γιατί πέραν από τις όποιες επιθέσεις και τις έξαλλες φωνές, η κανονική παράδοση στο τέλος θα υπερισχύσει, και ο Πρώτος της Ορθοδοξίας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, θα αφεθεί απερίσπαστος να επιτελέσει ό,τι το καθήκον του επιτάσσει. Από την άλλη δε πλευρά το βιβλίο αυτό καταδεικνύει πόσο επίκαιρη είναι πάντοτε η ιστορική έρευνα, ιδίως στην περίπτωση ζητημάτων που επανέρχονται συχνά στο ιστορικό προσκήνιο. 

Κρατώντας μακριά την εκκλησιαστική πρακτική και ζωή από τους όποιους εθνικισμούς, από τα ποικίλα εθνικά συμφέρονται και τις μοιραίες και αναπόφευκτες συγκρούσεις τους, το Οικουμενικό Πατριαρχείο επιτελεί πλήρως το καθήκον του ως Πρωτόθρονης Εκκλησίας, το καθήκον αυτό που αποτελεί την ουσία της ύπαρξής του. Συντονίζει τις εκκλησιαστικές υποθέσεις με βάση την κανονικότητα και πασχίζει για την επικράτηση της ηρεμίας και της γαλήνης, της αρμονικής συνύπαρξης και της συνεργασίας των τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών. Γιατί όπως πρόσφατα είπε η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, άλλο είναι να είσαι Πρώτος, και άλλο να σφετερίζεσαι τη θέση και την εκκλησιολογική υπόσταση του Πρώτου, για να εξυπηρετήσεις τις όποιες πολιτικές σκοπιμότητες. Κι αυτό επειδή η Ορθοδοξία έχει Πρώτο, και αυτός είναι ο εκάστοτε Οικουμενικός Πατριάρχης, ο προκαθήμενος της πρωτόθρονης Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως. 

Το βιβλίο του κ. Κιτρομηλίδη, αν και δεν γράφτηκε για την παρούσα ιστορική συγκυρία, ωστόσο μπορεί να αποτελέσει σημαντικότατο εργαλείο για την κατανόηση της σημερινής κατάστασης. Και τούτο επειδή είναι βιβλίο στηριγμένο στην ιστορική διάσταση των εσωτερικών σχέσεων ανάμεσα στον ορθόδοξο κόσμο της Ανατολής, και εξετάζει ιστορικές συγκυρίες σημαντικά συγκρίσιμες με τις σημερινές. Εδράζεται σε άριστη γνώση και κριτική αντιμετώπιση τόσο του αρχειακού, όσο και του βιβλιογραφικού υλικού, επιπλέον δε είναι γραμμένο με την αμεροληψία του έγκυρου ιστορικού ερευνητή, του ειδικού επί των πνευματικών και ιδεολογικών κινημάτων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη των τελευταίων αιώνων, ενός ερευνητή με διεθνές κύρος και καθολική αναγνώριση, το έργο του οποίου απολαμβάνει την αποδοχή των ομοτέχνων του τόσο της ημεδαπής, όσο και της αλλοδαπής. 

Καιρός είναι πια να παύσουν οι άναρθρες και έξαλλες φωνές, και να ακούσουμε την φωνή της Μητέρας Εκκλησίας με περίσκεψη και υπακοή. Όπως περίτρανα έδειξε ο κ. Κιτρομηλίδης στην εμπεριστατωμένη μελέτη του το Πατριαρχείο σε εύκολους και δύσκολους καιρούς αποτελούσε πάντοτε τη γνήσια ορθόδοξη φωνή, που αντιτασσόταν στην εθνικιστική διάσπαση της ενότητας της Ορθοδοξίας, μια ενότητα την οποία μόνο αυτό μπορεί να εγγυηθεί. Όλα τα άλλα, ως όντα εκ του πονηρού, περιττεύουν.

Οι εκδόσεις της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης

Ο Ηγούμενος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης Μητροπολίτης Προύσης κ. Ελπιδοφόρος παρουσίασε στον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. κ. Βαρθολομαίο τις πρόσφατες εκδόσεις της. 

Οι εκδόσεις έχουν ξεκινήσει από το 2011, έτος ανάληψης της Ηγουμενίας από τον Σεβ. κ. Ελπιδοφόρο. 

Πρώτη ήταν η έκδοση των πρακτικών του Διεθνούς Μουσικολογικού Συνεδρίου που συνήλθε στη Χάλκη το έτος 2013 και έχει τον τίτλο «Ανατολικόν Μέλος». 

Ακολούθησε η έκδοση της μελέτης αποκαταστάσεως του κτιριακού συγκροτήματος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Την μελέτη εκπόνησε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επί της Πρυτανείας του Γιάννη Μυλόπουλου και εξεδόθη με χορηγία της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος. 

Το τρίτο βιβλίο της σειράς των εκδόσεων ήταν το έργο του Μητροπολίτη Ελπιδοφόρου με τίτλο «Ο Θεσμός της Συνάξεως των Ιεραρχών του Οικουμενικού Θρόνου» το έτος 2015. 

Στη συνέχεια εξεδόθη το έργο του Αρχιμ. Λαζάρου Θεοδοσίου μέ τίτλο «Θεολογική και γραμματολογική προσέγγιση των "Διαλόγων" του Αγίου Γρηγορίου του Διαλόγου». 

Η επόμενη έκδοση ήταν η εργασία του Ιωάννη Λαδά «Η διαμόρφωση του αυτοκεφάλου της Εκκλησίας Τσεχίας και Σλοβακίας», μία πρωτότυπη μελέτη βασισμένη εξ ολοκλήρου σε ανέκδοτο αρχειακό υλικό. 

Η σύγκληση ενός διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου στη Χάλκη με θέμα το πρόσωπο του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Μιχαήλ απέδωσαν τρεις ακόμα εκδόσεις. Οι δύο ήταν το έργο του Αρχιμ. Μακαρίου Νιάκαρου με θέμα «Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Μιχαήλ Κωνσταντινίδης», στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα. Τρίτο ήταν τα πρακτικά του ως άνω συνεδρίου. 

Τελευταίες, του έτους 2018, ήταν οι εκδόσεις τριών έργων του Μητροπολίτου Προύσης με τίτλους: - «Οι Πατριάρχες της Χάλκης. Τόμος Α´, 1844-1901», όπου παρουσιάζονται οι πατριαρχίες του Θρόνου της Κωνσταντινουπόλεως από την ίδρυση της Θεολογικής Σχολής (1844) μέχρι σήμερα. - «Οικουμενικό Πατριαρχείο, Διορθόδοξες Σχέσεις και Διαχριστιανική Μαρτυρία», μία συλλογή των επιστημονικών άρθρων και διαφόρων εισηγήσεών του σε συνέδρια και ημερίδες. - «Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στην Ουκρανία: Ιούλιος 2008», μία αναλυτική παρουσίαση των προηγηθέντων της επισκέψεως γεγονότων, της ίδιας της επισκέψεως και των συνεπειών της στην εξέλιξη των διορθοδόξων σχέσεων και του ουκρανικού εκκλησιαστικού ζητήματος πιο συγκεκριμένα. 

Τέλος, ο εκ των κληρικών της Μητροπόλεως Προύσης Αρχιμ. Χαράλαμπος Νίτσεφ μετέφρασε για πρώτη φορά στη βουλγαρική γλώσσα τα πρακτικά της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου του έτους 1872, η οποία καταδίκασε τον εθνοφυλετισμό. 

Πέραν των βιβλίων, η Θεολογική Σχολή της Χάλκης εισήλθε και στον χώρο των οπτικοακουστικών και των μουσικών εκδόσεων, με: - το CD με τίτλο «Οι φωνές της Χάλκης», όπου δημοσιεύονται πρωτότυπες ηχογραφήσεις αποφοίτων της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, οι οποίοι ψάλλουν με το μοναδικό και χαρακτηριστικό δικό της ύφος. - την ταινία με θέμα τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης «Ανάμεσα σε δύο κόσμους». 

Αξίζει να αναφερθεί και η ετήσια έκδοση εγκολπίου Ημερολογίου, αφιερωμένου κάθε φορά σε μία προσωπικότητα της Θεολογικής Σχολής, η οποία διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ιστορία της. 

Το εφετεινό Ημερολόγιο του έτους 2018 ήταν αφιερωμένο στον Φιλόθεο Βρυέννιο, ενώ του επομένου έτους θα αφιερωθεί στον πρώτο Ηγούμενο μετά το κλείσιμο της Σχολής, τον Μητροπολίτη Θεοδωρουπόλεως Γερμανό Αθανασιάδη.