Muhammadu Buhari

Muhammadu Buhari
	; Irudi gehiago
Minister of Petroleum Resources (en)
Chairperson of ECOWAS (en)
Minister of Petroleum Resources (en)
; 15. Nigeriako presidentea
Chairperson of ECOWAS (en)
; 7. Nigeriako presidentea
Governor of Borno State (en)
presidentea
Bizitza
Jaiotza	Daura (en) , 1942ko abenduaren 17a
Herrialdea	Nigeria
Bizilekua	Daura (en)
Talde etnikoa	Fulani (en)
Lehen hizkuntza	fula
Heriotza	Londres, 2025eko uztailaren 13a (82 urte)
Familia
Ezkontidea(k)	Safinatu Buhari (en) (1971 - 1988); Aisha Buhari (en) (1989 - 2025)
Seme-alabak	ikusi Zahra Buhari (en) ; Fatima Buhari (en) ; Halima Buhari Sheriff (en) ;
Hezkuntza
Heziketa	United States Army War College (en) ; Defentsa Zerbitzuen Staff Ikastetxea ; Monseko Ofizialgaien Eskola
Hizkuntzak	ingelesa; hausa; fula
Jarduerak
Jarduerak	militarra, politikaria, irakaslea eta ofizierra
	Parte-hartzailea FII 5th Edition in Riyadh (en) ; Munduko Ekonomia Foroaren Urteko Bilera 2016 ;
Jasotako sariak	ikusi Order of the Federal Republic ; Grand Cross of the Order of the Pioneers of Liberia (2019ko uztaila) ; Nigeriako Ordena ; Order of the Republic of Serbia ;
Kidetza	Nigeriako Armada
Zerbitzu militarra
Adar militarra	Nigeriako Armada
Gradua	maior jeneral
Parte hartutako gatazkak	Nigeriako Gerra Zibila; Chadian–Nigerian War (en)
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioa	islama
Alderdi politikoa	All Progressives Congress (en) ; Congress for Progressive Change (en)
	thisisbuhari.com

Muhammadu Buhari (Daura, 1942ko abenduaren 17a – Londres, 2025eko uztailaren 13a) nigeriar militar eta politikaria izan zen. Nigeriako presidentea izan zen 2015etik 2023ra.

Bizitza

Nigeria iparraldeko Daura hirian jaio zen Muhammadu Buhari, 1942ko abenduaren 17an. Herrialdea Erresuma Batuaren kolonia zen orduan. Aita fulani etniakoa zuen, eta ama, berriz, hausa eta kanuri jatorrikoa. Aitaren 23. seme-alaba izan zen, eta amaren hamahirugarrena.^[1] Nigeria iparraldeko estatuetako herritar gehienak bezala, musulmana zen, eta eskola koraniko batean ikasi zuen.

1962an, Kadunako eskola militarrean sartu zen. AEBetako, Indiako eta Erresuma Batuko akademietan ere ikasi zuen.^[2] 1966an, Johnson Aguiyi-Ironsi jenerala kargutik kendu eta eta Yakubu Gowon boterera eraman zuen asonada militarrean parte hartu zuen.

1966tik 1970era, Nigeriako Gerra Zibilean parte hartu zuen. 1975ean, Murtala Mohammed jenerala boterera eraman zuen estatu-kolpean esku hartu zutenetako bat izan zen. 1975ean, Nigeriako Ekialdeko Estatuko gobernadore izendatu zuten eta 1976an Bornu estatuko gobernadore.

1983ko abenduaren 31n, beste estatu-kolpe baten buruetako bat izan zen. Shehu Shagari presidentea kargutik kendu eta Bigarren Errepublikari amaiera eman ostean, Buhari estatuburu bihurtu zen. Ustelkeriaren aurka borrokatu zen eta oposizioko kideak espetxeratu zituen, 1985ean Ibrahim Babangidak zuzendutako estatu-kolpe batean kargutik kendu zuten arte.^[1] Hiru urte eman zituen espetxean, eta 1988an askatu ondoren, armada utzi eta petrolio negozioetan aritu zen.

2003an, Olusegun Obasanjok garaitu zuen presidentetzarako hauteskundeetan eta 2007an Umaru Yar'Aduaren aurka galdu zuen.^[3] 2011n, Goodluck Jonathan nagusitu zitzaion, baina 2015ko hauteskundeetan oposizioko koalizioaren buru aurkeztu eta irabazi zuen;^[4] era horretan, herrialdeko estatuburu bihurtu zen bigarren aldiz.

2019an berriz hautatu zuten presidente.^[5] Bigarren agintaldiaren zati handi bat gaixorik egon zen. 2023ko hauteskundeetara ez zen aurkeztu. 2025eko uztailaren 13an hil zen, Londresen.^[6]

Erreferentziak

1 2 Rodriguez, Mikel. Oposiziotik boterera. Berria, 2015eko maiatzak 30, berria.eus (kontsulta data: 2026-8-24).
↑ Mujika Tolaretxipi, Amagoia. Iruzurraren eta indarkeriaren mehatxupean egingo dituzte bozak gaur Nigerian. Berria, 2007ko apirilak 21, berria.eus (kontsulta data: 2026-8-24).
↑ PDP botereko alderdiak irabazi du. Berria, 2007ko apirilak 23, berria.eus (kontsulta data: 2026-8-26).
↑ Makazaga, Xabin. Iraultza demokratiko bat eragin du Nigerian Buhariren garaipenak. Berria, 2015eko apirilak 1, berria.eus (kontsulta data: 2026-7-28).
↑ Nigerian gutxienez 39 pertsona hil dituzte hauteskunde orokorrez geroztik. Berria, 2019ko otsailak 26, berria.eus (kontsulta data: 2026-7-28).
↑ Muhammadu Buhari Nigeriako presidente ohia hil da Londresen, 82 urte zituela. Noticias de Gipuzkoa, 2025eko uztailak 13, noticiasdegipuzkoa.eus (kontsulta data: 2026-7-28).

Kanpo estekak

Datuak: Q361567
Multimedia: Muhammadu Buhari / Q361567

[berria-1] 1 2 Rodriguez, Mikel. Oposiziotik boterera. Berria, 2015eko maiatzak 30, berria.eus (kontsulta data: 2026-8-24).

[berria2-2] Mujika Tolaretxipi, Amagoia. Iruzurraren eta indarkeriaren mehatxupean egingo dituzte bozak gaur Nigerian. Berria, 2007ko apirilak 21, berria.eus (kontsulta data: 2026-8-24).

[berria3-3] PDP botereko alderdiak irabazi du. Berria, 2007ko apirilak 23, berria.eus (kontsulta data: 2026-8-26).

[4] Makazaga, Xabin. Iraultza demokratiko bat eragin du Nigerian Buhariren garaipenak. Berria, 2015eko apirilak 1, berria.eus (kontsulta data: 2026-7-28).

[5] Nigerian gutxienez 39 pertsona hil dituzte hauteskunde orokorrez geroztik. Berria, 2019ko otsailak 26, berria.eus (kontsulta data: 2026-7-28).

[6] Muhammadu Buhari Nigeriako presidente ohia hil da Londresen, 82 urte zituela. Noticias de Gipuzkoa, 2025eko uztailak 13, noticiasdegipuzkoa.eus (kontsulta data: 2026-7-28).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]