Arama

Biztanleria-piramidea 2025; Guztira: 82 gizon, 91 emakume
	Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística

Arama
	Gipuzkoa, Euskal Herria
	Arama udalerriaren ikuspegi orokorra.
Administrazioa
Estatua	Espainia
Erkidegoa	Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea	Gipuzkoa
Eskualdea	Goierri
Izen ofiziala	Arama
Alkatea	Iker Irribarria Olazabal ; (Aramako Herri Batzarra)
Posta kodea	20248
INE kodea	20012
Herritarra	aramar
Ezizena	idiezizalek eta fruterozalek
Kokapena
Koordenatuak	43°03′49″N 2°09′56″W / 43.0635°N 2.1656°W
Azalera	1,33 km²
Altitudea	163 m
Distantzia	39 km Donostiara
Demografia
Biztanleria	173 (2025: −5)
Dentsitatea	1,3 bizt/km²
Hazkundea; (2003-2013)	% 30,72
Zahartze tasa	% 14,48
Ugalkortasun tasa	‰ 45,45
Ekonomia
Jarduera tasa	% 79,17 (2011)
Genero desoreka	% 4,9 (2011)
Langabezia erregistratua	% 6,68 (2013)
Euskara
Euskaldunak	% 81.31 + % 8.08 hartzaile (2021)
Etxeko erabilera	% 73.74 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera	1615 (juliotar egutegia)
Webgunea	http://www.arama.eus

Arama Gipuzkoako hego-ekialdeko udalerri bat da, Goierri eskualdean kokatua. Landa-udalerri txiki eta euskalduna da, probintziako txikiena, eta eskualdean biztanle gutxien daukana Altzaga eta Gaintzarekin batera. Izan ere, 181 biztanle zituen 2025an.

Geografia

Udalerri mugakideak

Iparraldean: Itsasondo
Hegoaldean: Zaldibia
Mendebaldean: Ordizia
Ekialdean: Altzaga

Mapa — Arama eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Auzoak

Aramak bi gune nagusi ditu: behean, herrigunea, udaletxea eta kale nagusia dituena; goian, baserriek osatutako gunea.

Arama udalerriaren ikuspegi panoramikoa. Ezkerraldean, Itsasondo udalerria eta N-1 errepidea; eskuinaldean, mendiaren goialdean, Altzaga udalerria.

Zerbitzuak

Liburutegia^[4]
Bake epaitegia^[5]
Haur txokoa^[6]
Soinketa aretoa^[7]
Frontoia^[7]
KZ gunea^[8]
Gazte lokala^[9]

Historia

XIV. mendean Ordiziaren menpe zegoen, inguruko beste herri batzuk bezala, baina 1615eko otsailaren 13an hiribildu titulua jaso zuen.

XIX. mendean krisialdian sartu zen, gerrateen ondorioz.

Demografia

2019an Aramak 202 biztanle zituen, horietatik % 19,31k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoen kopurua % 8,91 zen.^[10]{

Oharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	1975	1976	1977	1978	1979	1980	1981	1982	1983	1984	1985	1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	4	−1	1	−2	2	0	4	−3	3	−1	1	2	0	−1	−1	−2	0	−3	0	0	1	3	0	1	2	−3	2	2	0	1	3	−3	0	3	1	−3	0	2	0	−2	2	2	−2	−1	1	−3	0	0	−1	−2	−3

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu^[12] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera

Urtea	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Bizirik jaiotakoak	4	1	2	2	0	3	3	1	2	3	0	2	5	3	2	3	2	2	0	3	2	1	2	1	1	1	2	0	1	1

Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu^[13] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

Jaiolekuari dagokionez, 2022. urtean biztanleen % 39,6 udalerri berean jaioak ziren^[14], probintziako batez bestekoaren (% 45,5) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 4,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 10,4 —probintzian % 11,6—.

Udal

Prob

Esta

Udalerri berean · % 39,6Probintzia berean · % 44,3Erkidegoan · % 1Beste erkidegoa · % 4,7Estatutik kanpo · % 10,4

Biztanleria jaiolekuaren eta bizilekuaren arabera (2022). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 86,7 Gipuzkoan, % 0 Bizkaian, eta % 0 Araban jaio ziren^[15].

Gipu

EAEt

Gipuzkoa · % 86,7EAEtik kanpo · % 13,3

Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 8,3 atzerriko nazionalitatea zuten^[16]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Ekialdeko Europa (% 60), Hego Amerika (% 20), Asia eta Ozeania (% 20) ziren.

Jaiolekuko herrialde nagusiak Errumania, Txina dira.^[17]

Amer

Euro

Asia

Amerika · % 28,6Europa · % 50Asia · % 21,4

Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.

Errumania6 · % 42,9

Txina3 · % 21,4

Jaiolekuko herrialde nagusiak. Iturria: INE.

Etxebizitza

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 84 etxebizitza zeuden: 68 (% 81,0) nagusiak eta 16 (% 19,0) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).^[18] Etxebizitza nagusien % 85,3 jabetzan zegoen eta % 7,4 alokairuan.^[18]

84etxebizitza

68nagusi

Etxebizitza multzoa

68

16

Nagusiak (68)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (16)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)

58

Jabetzan (58)Alokairuan (5)Beste modu batean (5)

Guztira 68 etxegune zeuden, batez beste 2,6 egoiliarrekoak; horietatik 15 (% 22,1) pertsona bakarrekoak ziren.^[18]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera

15

21

31

Egoiliar 1 (15)2 egoiliar (21)3-5 (31)6-9 (1)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 141,6 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 41,5 urtekoa.^[18] Etxebizitzen % 29,8 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.^[18] Etxebizitzen % 3,6 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

25

44

15

Etxebizitza 1 (25)2 (44)3-10 (15)

Gela kopurua

32

25

15

12

4 (32)5 (25)6 (15)7 edo gehiago (12)

Bainugela kopurua

38

46

Bainugela 1 (38)2 edo gehiago (46)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 0,0 berokuntza zentrala zuten, % 76,5 banakakoa eta % 22,1 noizean behingoa.^[18] Horrez gain, % 10,3 hodien bidezko gasa zuten eta % 2,9 igogailua.

Berogailu mota

% 76,5

% 22,1

Banakakoa (% 76,5)Noizean behingoa (% 22,1)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 10,3

Ur bero zentrala% 95,6

Igogailua% 2,9

Politika

Sakontzeko, irakurri: «Hauteskundeak Araman»

2023-2027 legegintzaldia

2023ko hauteskundeen ondorengo Aramako udalbatza
Alderdia		2023ko maiatzak 28
Alderdia		Zinegotziak	Boto kopurua
	Jon Ander Gorospe Olazabal (Aramako Herri Batzarra)	1 / 5	71 (% 78,02)
	Asier Muñagorri Garmendia (Aramako Herri Batzarra)	1 / 5	71 (% 78,02)
	Udane Arizmendi Lecuona (Aramako Herri Batzarra)	1 / 5	67 (% 73,63)
	Aritz Insausti Zeberio (Aramako Herri Batzarra)	1 / 5	67 (% 73,63)
	Iker Irribarria Olazabal (Aramako Herri Batzarra)	1 / 5	52 (% 57,14)
*250 biztanle baino gutxiagoko udalerrietan, hautagai zerrenda irekiekin bozkatzen denez, boto guztien ehuneko totala ez da zergaitik 100 izan behar.
Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza Junta Electoral Central (Gaztelaniaz)

Alkateak

Hauek izan dira Aramako azken alkateak:

Alkatea	Agintaldi hasiera	Agintaldi amaiera	Alderdia^[19]
Joakin Mugika Tolosa^[19]	1979	1983		Arama Hautesle Elkarte
Mikel Irizar Arizmendi^[19]	1983	1987		Aramako Herri Batzarra
Mikel Irizar Arizmendi^[19]	1987	1991		Independenteak
Joakin Mugika Tolosa^[19]	1991	1995		Independenteak
Joakin Mugika Tolosa^[19]	1995	1999		Aramako Herri Batzarra
Maria Jose Olazabal Aldasoro^[19]	1999	2003		Aramako Herri Batzarra
Maria Jose Olazabal Aldasoro^[19]	2003	2007		Aramako Herri Batzarra
Maria Jose Olazabal Aldasoro^[19]	2007	2011		Aramako Herri Batzarra
Asier Mujika Otegi^[19]^[20]	2011	2015		Aramako Herri Batzarra
Asier Mujika Otegi^[19]^[20]	2015	2019		Aramako Herritarrak
Luis Garmendia Sagastume^[19]^[21]	2019	2023		Aramako Herri Batzarra
Aritz Insausti Zeberio^[22]^[23]	2023	2025 ^a		Aramako Herri Batzarra
Iker Irribarria Olazabal^[24]	2025	Jardunean		Aramako Herri Batzarra

^a 2025eko ekainaren 19an Aritz Insausti Zeberio alkateak dimisioa aurkeztu zuen.

Ekonomia

2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: lehen sektorea BEGaren % 0,5. Bigarren sektorea % 80,6. Hirugarren sektorea % 17,1. Eraikuntza % 1,9.^[10]

Jaiak

San Martin jaiak^[25]

Euskara

Aramako Eugenio Izaren^[26] testigantza, erdara ikasteko kanpora joan beharraren ingurukoa. Euskal Herriko Ahotsak^[27]^[28] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Aramako euskara^[29] erdialdeko euskararen (gipuzkeraren)^[30] aldaera bat da, sartaldeko euskararen^[31] barnean kokatzen den Goierriko euskara^[32], hain zuzen. Urolaldeko hizkerarekin batera osatzen du Sartaldeko azpieuskalkia, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskararen eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpitik Zaldibia edo Legorretara. Ataungoa ere berezia da, ziurrenik, bakartu samar eta Nafarroako mugan dagoelako. Abaltzisketak eta Ikaztegietak Tolosaldearekin lotura egiten dute, eta Urretxuk eta Zumarragak, berriz, Goierri eta Urolaldearen artekoa. 2016an herritarren % 83,33 euskalduna zen.^[10]

Ondarea

Aramako pilotalekua: herrigunean dago.
San Martin eliza: herrigunean dago.

Aramar ospetsuak

Nekane Erauskin (1962), politikaria.
Iker Irribarria (1996), esku huskako pilotaria eta Aramako alkatea.
Oier Calvillo (1996), futbolaria.

Erreferentziak

1 2 3 4 5 6 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
↑ «Liburutegia» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).
↑ «Bake epaitegia» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).
↑ «Haur Txokoa» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).
1 2 «Soinketa Aretoa» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).
↑ «KZgunea» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).
↑ «Gazte lokala» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).
1 2 3 «Web Eustat. Aramako datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-02).
↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
↑ <ref> «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.
↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.
1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2021-02-02).
1 2 «Asier Mujika: "Herria aktibatzea behar-beharrezkoa da, mugitu beharra dauka"» Goierriko Hitza 2015-10-06 (kontsulta data: 2025-10-07).
↑ «Makilak aldatu dira eskuz» Goierriko Hitza 2019-06-17 (kontsulta data: 2025-10-07).
↑ «Hego Euskal Herriko alkateak 2023ko ekainak 17» Orain 2023-06-17 (kontsulta data: 2025-12-06).
↑ ««Arama bizirik dagoen herria izaten jarraitzea nahiko nuke»» Goierriko Hitza 2023-10-05 (kontsulta data: 2025-10-07).
↑ «Iker Irribarria, Aramako alkate berria» Goierriko Hitza 2025-06-20 (kontsulta data: 2025-06-20).
↑ «Herriko jaiak» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).
↑ «Iza Mujika, Eugenio - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).
↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).
↑ «Agurainen mantentze aldera, erdara ikasten - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).
↑ «Arama - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).
↑ «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).
↑ «Sartaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).
↑ «Goierrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).

Kanpo estekak

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa

Aramako berriak Goierriko Hitzan

Aramako Udalaren webgunea

Datuak: Q1625902
Multimedia: Arama / Q1625902
Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Arama

[Udalbiltza-1] 1 2 3 4 5 6 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.

[2] Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.

[3] «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).

[4] «Liburutegia» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).

[5] «Bake epaitegia» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).

[6] «Haur Txokoa» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).

[:0-7] 1 2 «Soinketa Aretoa» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).

[8] «KZgunea» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).

[9] «Gazte lokala» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).

[:1-10] 1 2 3 «Web Eustat. Aramako datu estatistikoak» eu.eustat.eus (kontsulta data: 2020-04-02).

[11] Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .

[12] «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).

[13] <ref> «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).

[ine-jatorria-14] INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Gipuzkoa.tab.

[eu-jatorria-15] Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.

[eu-nazionalitatea-16] Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.

[ine-herrialdea-17] INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Gipuzkoa.tab.

[EUSTAT-etxe-18] 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).

[:02-19] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2021-02-02).

[:2-20] 1 2 «Asier Mujika: "Herria aktibatzea behar-beharrezkoa da, mugitu beharra dauka"» Goierriko Hitza 2015-10-06 (kontsulta data: 2025-10-07).

[21] «Makilak aldatu dira eskuz» Goierriko Hitza 2019-06-17 (kontsulta data: 2025-10-07).

[22] «Hego Euskal Herriko alkateak 2023ko ekainak 17» Orain 2023-06-17 (kontsulta data: 2025-12-06).

[23] ««Arama bizirik dagoen herria izaten jarraitzea nahiko nuke»» Goierriko Hitza 2023-10-05 (kontsulta data: 2025-10-07).

[24] «Iker Irribarria, Aramako alkate berria» Goierriko Hitza 2025-06-20 (kontsulta data: 2025-06-20).

[25] «Herriko jaiak» Arama (kontsulta data: 2020-04-02).

[26] «Iza Mujika, Eugenio - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).

[27] «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).

[28] «Agurainen mantentze aldera, erdara ikasten - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-09-24).

[29] «Arama - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).

[30] «Erdialdekoa - Gipuzkera - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).

[31] «Sartaldekoa (G) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).

[32] «Goierrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-08-30).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]

[27]

[28]

[29]

[30]

[31]

[32]