Tuisblad

Welkom by Wikipedia, die vrye ensiklopedie wat deur enigiemand verbeter en uitgebrei kan word.	Maandag, 6 April 2026 Hier is tans 128 635 artikels in Afrikaans.
Help ons om ’n wêreldklas-ensiklopedie in Afrikaans te skep.

Inleiding • Hulp • Kontak

Gebruikersportaal • Voorbladartikels • Kategorieë • Stel ’n vraag

Voorbladartikel

Galileo di Vincenzo Bonaiuti de' Galilei (15 Februarie 1564 - 8 Januarie 1642), algemeen bekend as Galileo Galilei of slegs Galileo, was 'n Italiaanse sterrekundige, fisikus en ingenieur, en word soms beskryf as 'n alweter. Hy is gebore in die stad Pisa, toe deel van die Hertogdom Florence. Galileo is al genoem die vader van waarnemingsterrekunde, moderne klassieke fisika, en moderne wetenskap.

Galileo het spoed en snelheid, swaartekrag en vrye val bestudeer, asook die beginsel van relatiwiteit, inersie en voortdrywende beweging. Hy was een van die vroegste Renaissance-ontwikkelaars van die termoskoop en die uitvinder van verskeie militêre kompasse. Met 'n verbeterde teleskoop wat hy gebou het, het hy die sterre van die Melkweg waargeneem, asook die fases van Venus, die vier grootste mane van Jupiter, Saturnus se ringe, maankraters en sonvlekke. Hy het ook 'n vroeë mikroskoop gebou.

Galileo se ondersteuning van Copernikus se heliosentrisme (die teorie dat die Son in die middel van die Sonnestelsel is en nie die Aarde, soos destyds geglo is, nie) het teenstand van die Katolieke Kerk en sommige sterrekundiges ontlok. Die saak is in 1615 deur die Romeinse Inkwisisie ondersoek en hulle het tot die gevolgtrekking gekom sy opinies weerspreek aanvaarde Bybelse vertolkings.

Galileo het later sy sienings verdedig in Dialoog oor die Twee Belangrikste Wêreldstelsels (1632), wat dit laat lyk het of hy pous Urbanus VIII aanval en bespot, en dit het die pous en die Jesuïete, wat Galileo almal voorheen ondersteun het, vervreem. Hy is deur die Inkwisisie verhoor en hulle het hom "sterk verdink van kettery". Hy is gedwing om sy dwaling te erken. Hy het die res van sy lewe onder huisarres deurgebring.

...lees verder

In die nuus

Net soos die Christelike Paasfees word die Joodse Pesach gevier; Jode herdenk die bevryding uit Egiptiese slawerny onder leiding van Moses en Christene die opstanding van Jesus uit die dood. Albei feeste is onlosmaaklik aan mekaar verbonde omdat die Bybelse Paasverhaal tydens Pesach plaasgevind het.
Die laaste kwalifiseringsplekke vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026, wat van 11 Junie tot 19 Julie in Kanada, Meksiko en die Verenigde State beslis word, is bespreek.
Sarah Mullally word die eerste vroulike aartsbiskop van Kantelberg en daarmee van die Kerk van Engeland.
Frankryk wen tydens die Sesnasies-toernooi in 2026 hul 28ste titel algeheel, terwyl Portugal tydens die Europese Rugbykampioenskap hul tweede titel inpalm.
António José Seguro is ingehuldig as nuwe president van Portugal en José Antonio Kast as nuwe president van Chili.

Het u geweet...

... dat die vyf gewildste televisie-uitsendings almal sportprogramme is? Die Olimpiese Somerspele, Sokker-Wêreldbekertoernooie, Krieketwêreldbekertoernooie, Rugbywêreldbekertoernooie en Formule Een is die vyf programme wat die grootste kykertalle lok.

... dat Botswana die mins korrupte land in Afrika is? Volgens Transparency International is dit naby lande soos Portugal en Suid-Korea gelys.

... dat varke uiters intelligente diere is? Hulle is ook skoner as die meeste troeteldiere en lê slegs in modder omdat hulle nie sweetkliere het nie en modder of water nodig het om af te koel.

... dat sterrestelsels konstant in beweging is? Sommige stelsels, soos dié in die stelsel Arp 87, raak soms selfs in botsings betrokke.

... dat Baldwinstraat in North East Valley, Nieu-Seeland volgens die Guinness Wêreldrekords die steilste straat ter wêreld is?

Vandag in die geskiedenis

6 April

1320 – Die Skotte herbevestig hul onafhanklikheid deur die ondertekening van die Verklaring van Arbroath.
1652 – Die Nederlandse seevaarder Jan van Riebeeck sit vir die eerste keer voet aan wal in die Kaap die Goeie Hoop, waar hy 'n handelspos stig.
1917 – Eerste Wêreldoorlog: Die Verenigde State verklaar oorlog teen die Duitse Keiserryk.
1941 – Tweede Wêreldoorlog: Nazi-Duitsland val Joego-Slawië en Griekeland binne.
1994 – Die Rwandese volksmoord begin toe die vliegtuig waarin die president van Rwanda, Juvénal Habyarimana, en die president van Burundi, Cyprien Ntaryamira, deur ekstremiste met vuurpyle afgeskiet word.

Voorbladbeeld

La Lupa Capitolina ("Die Kapitolynse Wolvin"). Volgens tradisionele geleerdes is die wolffiguur Etruskies en dateer dit van die 5de eeu v.C. Die figure van Romulus en Remus is in die 15de eeu n.C. deur die Italiaanse kunstenaar Antonio Pollaiuolo bygevoeg. Onlangse studies toon die wolvin is dalk ’n Middeleeuse werk uit die 13de eeu n.C. Die byvoeging van die twee figure verduidelik die langdurige aard van die mite.