Valoniera
| Valoniera | |
|---|---|
| walon | |
 | |
| Datu orokorrak | |
| Lurralde eremua |  Belgika Frantzia |
| Hiztunak | 600.000 (estimazioa) |
| Ofizialtasuna | Belgikako erregio hizkuntza endogenoa |
| Eskualdea | Valonia, Ardenak |
| UNESCO sailkapena | 3: arriskuan |
| Araugilea | Ez du |
| Hizkuntza sailkapena | |
| giza hizkuntza indoeuropar hizkuntzak hizkuntza italikoak hizkuntza erromantzeak mendebaldeko hizkuntza erromantzeak hizkuntza galo-iberiarrak hizkuntza galo-erromantzeak Gallo-Rhaetian (en)  Oïl hizkuntzak | |
| Informazio filologikoa | |
| Hizkuntza-tipologia | subjektu aditza objektua, silabadun hizkuntza eta hizkuntza malgukaria |
| Alfabetoa | latindar alfabetoa |
| Hizkuntza kodeak | |
| ISO 639-1 | wa |
| ISO 639-2 | wln |
| ISO 639-3 | wln |
| Ethnologue | wln |
| Glottolog | wall1255 |
| Wikipedia | wa |
| UNESCO | 1947 |
| IETF | wa |
| Endangered Languages Project | 2991 |
Valoniera[1] (jatorriz, walon) hizkuntza erromantzea da, Belgikako Valonian 600.000 hiztunen bigarren hizkuntza. Oïl familiakoa da, frantsesa bezala. Antzina valoniera frantsesaren dialektotzat hartzen zen arren, Feller Julesen lanaz geroztik[2] hizkuntza beregaintzat jo ohi dute hizkuntzalariek. Dena dela, valoniera ez da Belgikako frantsesarekin nahasi behar. Izan ere, azken hori Frantziako frantsesaren berdintsua da, hiztegiko eta ahoskerako xehetasunen batzuk gorabehera.
XX. mendearen hasieran valoniarren % 80k hitz egiten bazuen ere, gaur egun populazioaren % 10 inguruk besterik ez du hizkuntza hori erabiltzen egunerokoan, batez ere nekazariek eta adineko jendeak [3]. Errepresio latza pairatu zuen iraganean, eta egun ez du inongo estatus legalik Belgikan.
Adibide batzuk
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Valoniera | Frantsesa | Euskara |
|---|---|---|
| Walon | Wallon | Valoniera |
| Diè wåde | Adieu | Agur |
| Bondjoû | Bonjour | Egun on |
| A | Salut | Kaixo |
| Arvèy | Au revoir | Ikusi arte |
| Come on-z a dit | Au revoir | Ikusi arte |
| Comint vos dalez? | Comment allez-vous ? | Zer moduz? |
| Dji n' sai nén | Je ne sais pas | Ez dakit |
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindiak hizkuntza horren izena arautua ez duen arren, 159. arauan (Europako toponimia fisikoa) valoniera formarekin erabili du. Forma hori, bestalde, bat dator Euskaltzaindiak 154. arauan (Europako eskualde historiko-politiko nagusiak) eskualde hartarako arautu duen Valonia izenarekin.
- ↑ Feller Jules (1912): Notes de philologie wallonne, Vaillant Carmanne.
- ↑ Vilar Bou, J.M. El valón, la lengua olvidada de Bélgica La Vanguardia, 2015-10-17an
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Datuak: Q34219
Multimedia: Walloon language / Q34219
