Citrus grandis
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Pomel: Citrus grandisDescrissionËl Citrus grandis (pomel) a l'é n'erbo da frut tropical dla famija dle Rutaceae, parent dël sitron e dël portogal. A peul rivé a n'autëssa 'd 5-15 méter, con feuje grande, ovaj, verd scur lustr. Le fior a son bianche, motobin profumà. Ël frut, ël pomel, a l'é 'l pì grand dël géner Citrus: a peul rivé a 30 cm ëd diàmeter e a peisé fin-a a 2 kg. La scòrsa a l'é spëssa, giauna, e la polpa a peul esse bianca, rosà o rossa, con un savor doss o legerment amèr, meno àcid che col dël portogal. As mangia fresch o as dòvra për fé ëd beivande e marmlade. DistribussionËl pomel a l'é originari dl'Asia sud-oriental (Malaysia, Indonesia). Al di d'ancheuj a l'é coltivà 'nt vàire pais tropicaj e subtropicaj, an particolar an Cin-a meridional, Tailandia, Vietnam, India, Mèssich e Israel. A l'é motobin popolar ant ël sud-est asiàtich, andova a l'é dovrà 'nt le feste e 'nt la medzin-a tradissional. An Euròpa, a l'é importà e as peul coltivelo ant le region pì càude (coma la Sicilia e la Calabria) andova 'l clima a-j përmët ëd maduré. NotissieËl pomel a l'é rich an vitamin-a C, an potassi e an fibre. A l'ha 'd proprietà antiossidante e a l'é dovrà ant la dieta për soa càrica calorìfica motobin bassa. A tradission, ant l'Asia, a l'é considerà sìmbol ëd prosperità e a l'é dovrà 'nt le sirimònie 'd l'ann neuv cinèis. Ël frut a l'é 'dcò dovrà përché la scòrsa spëssa a peul esse dovrà për fé d'essense o 'd confèt. As peul anté an sël sitron për rendlo pì resistent a le maladìe. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
