Denemarken

Kongeriget Danmark
Vlagge Waepen
Baosisgegevens
Officiële landstaele:	Deêns
Oôdstad:	Kopenhagen
Regeriengsvurm:	Constitutionêle monarchie
Staetsoôd:	Frederik van Denemarken
Regeriengsleider:	Mette Frederiksen
Religie:	Protestants
Oppervlakte:	42.954 km² (1,6% waeter)
Inweuners:	5.993.000 (2025) (140 inw. / km²)
Aore gegevens
Volkslied:	Der er et yndigt land
Munte:	Deense kroôn (DKK)
UTC:	UTC+1 (zeumertied: jaet)
Nationaole feêstdag:	5 juni
Web | Code | Tel.	.dk | DK/DNK | +45

Kaerte

Denemarken is een land in Noôrd-Europa, iets hroôter as Nederland, mee 6 meljoen inweuners.

Den 'oôdstad is Kopenhagen.

't Land bestit deêls uut een vasteland, Jutland, en deêls uut een antal eilan'n, weerop den 'oôdstad is 'elege.

't Land hrenst an Duutsland en via een brugge an Zweden.

Heografie

Denemarken ei mè 1 landhrens en das in 't zuuden van 't land wirat et grens an Duutsland. In 't noôrn ligt 't Skagerrak, in 't oôssen 't Kattehat en de Oôstzeê en in 't wessen grens tet an de Noôrdzeê. Denemarken oor bie Scandinaovië en is helieke ok 't zuudelijkste land van Scandinaovië. 't Besti uut ongeveêr 500 eilan'n en 't hroste stik land is 't schiereiland Jutland.

Denemarken grens bieni an Zweden, mè wor escheien deur de Sont, een smalle zeêstraete. Der lig echter wè een bruhhe en een tunnel ni Zweden. Denemarken is bieni illemille vlak. An de weskust is tet vlakste, di lihhen de polders tehen 't Deense waddenhebied an. Oe vadder ni 't oôssen, oe euvelachtiher at wor. Ut oôgste punt van Jutland is Yding Skovhøj bie 173 meter.

't Hroste eiland van Denemarken is Seêland. Bie een oppervlak van 43.000 km² is Denemarken net iets hrotter dan Nederland. 't Ei echter mè 6 meljoen inweuners dus is vee minder dichtbevolkt.

Denemarken ei twi overzeêse hebiedsdeêl'n, de Faeröereilan'n en Hroenland. Deêze hebieden èn wè een eihen zelfbestier.

Steê

Hroôtste steê mie inweuners (2025):

steê inweuners hebied København (Kopenhagen) 667.000 Seêland Aarhus / Århus 301.000 Jutland Odense 185.000 Funen Aalborg / Ålborg 122.000 Jutland Esbjerg 72.000 Jutland Randers 65.000 Jutland Horsens 64.000 Jutland Kolding 64.000 Jutland Vejle 62.000 Jutland Roskilde 53.000 Seêland Silkeborg 53.000 Jutland Herning 52.000 Jutland

steê inweuners hebied Hørsholm 48.000 Seêland Helsingør 48.000 Seêland Næstved 45.000 Seêland Viborg 44.000 Jutland Fredericia 42.000 Jutland Køge 39.000 Seêland Taastrup 38.000 Seêland Holstebro 37.000 Jutland Hillerød 37.000 Seêland Slagelse 36.000 Seêland Holbæk 31.000 Seêland Sønderborg 28.000 Als + Jutland Svendborg 28.000 Funen Hjørring 26.000 Jutland

Rehio's

Sins 1 jannewari 2027 is Denemarken verdeêld in vier rehio's (van 2007 toet 2027 in vuuf). Deêze rehio's vervang'n de voormalihe 14 provincies. Ok 't antal gemeêntes is teruhebrocht van 271 tot 98 gemeêntes.

De huudihe rehio's zien:

rehio	Zeêuws	inw. 2026	km²	inw./km²	'oôdstad
Region Midtjylland	Midd'n-Jutland	1.383.000	13013	106	Viborg
Region Nordjylland	Noôrd-Jutland	593.000	7884	75	Aalborg
Region Østdanmark ¹	Oôst-Denemarken	2.805.000	9791	286	Sorø
Region Syddanmark	Zuud-Denemarken	1.244.000	12266	101	Vejle

¹ toet 2027:

• Region Hovedstaden - 'Oôdstad
• Region Sjælland - Seêland

Eilan'n

hroôtste eilan'n
eiland	km²	inw. 2026	inw./km²	rehio	voormalihe rehio / Waddeneiland
Ærø	88	5.800	65	Syddanmark
Alrø	8	140	18	Midtjylland
Als	321	50.000	154	Syddanmark
Amager	96	228.000	2366	Østdanmark	Hovedstaden
Anholt	22	130	6	Midtjylland
Bogø	13	1.200	90	Østdanmark	Sjælland
Bornholm	588	39.000	66	Østdanmark	Hovedstaden
Endelave	13	150	11	Midtjylland
Falster	514	41.000	80	Østdanmark	Sjælland
Fanø	56	3.300	59	Syddanmark	Waddeneiland
Fejø	16	430	27	Østdanmark	Sjælland
Femø	11	110	9	Østdanmark	Sjælland
Fur	22	740	33	Midtjylland
Fyn (Funen)	2985	482.000	161	Syddanmark
Jegindø	8	380	48	Midtjylland
Langeland	284	12.000	41	Syddanmark
Læsø	118	1.700	14	Nordjylland
Lolland	1243	56.000	45	Østdanmark	Sjælland
Mandø	8	33	4	Syddanmark	Waddeneiland
Møn	218	8.900	41	Østdanmark	Sjælland
Mors	363	19.000	53	Nordjylland
Nørrejyske Ø / Vendsyssel-Thy	4686	240.000	51	Nordjylland
Orø	15	1.000	67	Østdanmark	Sjælland
Rømø	129	540	4	Syddanmark	Waddeneiland
Saltholm	16	2	0,1	Østdanmark	Hovedstaden
Samsø	114	3.600	32	Midtjylland
Sejerø	13	290	23	Østdanmark	Sjælland
Sjælland (Seêland)	7031	2.429.000	345	Østdanmark	Sjælland + Hovedstaden
Tåsinge	70	6.500	93	Syddanmark
Thurø	8	3.700	492	Syddanmark

Tael

De officiele landstaele in Denemarken is Deêns. Deêns is de tael van vriewè alle Denen, oewè an de mensen op Hroenland en de Faeröereilan'n neffen 't Deêns ok der eihen tael spreek'n. In 't zuuden van Denemarken wor ok Duuts esprook'n. Andere taelen in Denemarken zien onder are Zweeds, Noôrs en Faeröers, wat a ok officieel erkend is as een tael.

Economie

Denemarken was tot 1945 oôdzaekelijk een lanbouwland, mè nae deze tied breien de industrële sector hihantisch uut en noe besli de lanbouw nog slechs 5% van 't BNP. Tradisjonele industrieproduct'n van Denemarken komm'n nog uut de visserie en scheepsbouw, mè dit is de leste jaeren ok ofenomen.

De belangriekste uutvoerproduct'n van Denemarken zien lanbouwproduct'n, mesines, meubilair, vleês en vis. Invoerproduct'n zien ok mesines, metaelen en branstoffen. Lan'n wibie a vee ehandeld wor zien Duutsland, Zweden en 't Vereênigd Konienkriek.

Politiek en bestier

Denemarken is een constitutionêle monarchie. Dit wil zèn dat 'er spraeke is van een monarchie hereheêrd deur een hrondwet. Dit is a zo sins 1953.

De wethevende macht wor uutevoerd deur de monarch, die a tevens ok staetsoôd is, en 't parlement. 't Parlement, ok wè Folketinget, besti uut 179 man onderebrocht in 1 kaemer. Vooreen, toet oengeveer 1990, was de sociaoldemocraotische partie 't belangriekst, mè 't tie behon te keren en de mensen wiern meer conservaetief en liberaolistisch. Noe besti de rehering dan ok uut een liberaâl-conservaetieve coalitie onger toezicht van de Deênse Volkspartie, of in 't Deêns de 'Dansk Folkeparti'. De uutvoerende macht wor uutevoerd deur de monarch en de ministers.

Van 1972 toet 2024 was Margaretha II staetsoôd van Denemarken.

Parlement

Folketinget vanof 1953, nae den nieuwe hrondwet.

partie	richtieng	richtieng	zeêtels																										partie
			2026	2022	2019	2015	2011	2007	2005	2001	1998	1994	1990	1988	1987	1984	1981	1979	1977	1975	1973	1971	1968	1966	1964	1960	1957	1953
Socialdemokratiet	centrum	lienks	38	50	48	47	44	45	47	52	63	62	69	55	54	56	59	68	65	53	46	70	62	69	76	76	70	74	Socialdemokratiet
Socialistisk Folkeparti	(centrum)	lienks	20	15	14	7	16	23	11	12	13	13	15	24	27	21	21	11	7	9	11	17	11	20	10	11			Socialistisk Folkeparti
Venstre	centrum	rechts	18	23	43	34	47	46	52	56	42	42	29	22	19	22	20	22	21 !	42	22	30	34	35	38	38	45	42	Venstre
Liberal Alliance	(centrum)	rechts	16	14	4	13	9	5																					Liberal Alliance
Dansk Folkeparti	(extreêm)	rechts	16	5	16	37	22	25	24	22	13																		Dansk Folkeparti
Moderaterne	centrum	(rechts)	14	16																									Moderaterne
Konservative	centrum	rechts	13	10	12	6	8	18	18	16	16	27	30	35	38	42	26	22	15	10	16	31	37	34	36	32	30	30	Konservative
Enhedslisten	(extreêm)	lienks	11	9	13	14	12	4	6	4	5	6				5	5	6	12	11	6		4				6	8	Enhedslisten
Radikale Venstre	centrum	(lienks)	10	7	16	8	17	9	17	9	7	8	7	10	11	10	9	10	6	13	20	27	27	13	10	11	14	14	Radikale Venstre
Danmarksdemokraterne	(extreêm)	rechts	10	14																									Danmarksdemokraterne
Alternativet	(centrum)	lienks	5	6	5	9																							Alternativet
Borgernes Parti	extreêm	rechts	4																										Borgernes Parti
Nye Borgerlige	extreêm	rechts		6	4																								Nye Borgerlige
Kristeligt Folkeparti	centrum	(rechts)								4	4		4	4	4	5	4	5	6	9	7								Kristeligt Folkeparti
Centrum-Demokraterne	centrum										8	5 !	9	9	9	8	15	6	11	4	14								Centrum-Demokraterne
Fremskridtspartiet	extreêm	rechts									4	11	12	16	9	6	16	20	26	24	28								Fremskridtspartiet
Fælles Kurs	(extreêm)	lienks													4														Fælles Kurs
Danmarks Retsforbund	centrum																	5	6		5						9	6	Danmarks Retsforbund
Liberalt Centrum	centrum	rechts																						4					Liberalt Centrum
De Uafhængige	centrum	rechts																							5	6			De Uafhængige
Slesvigsk Parti	centrum																									1	1	1	Slesvigsk Parti
onafankelijk	centrum	rechts										1																	onafankelijk
totael			175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	175	totael
coalitie			82	89	48	53	107	64	70	72	70	75/70	59	67	70	77	65	68	65/86	53	22	70	98	69	76	87	93	74	coalitie

Christiansborg

Premiers

Statsministre vanof 1945.

statsminister	tied	jaer	partie
Vilhelm Buhl	1945 - 1945	0	Socialdemokratiet
Knud Kristensen	1945 - 1947	2	Venstre
Hans Hedtoft	1947 - 1950	3	Socialdemokratiet
Erik Eriksen	1950 - 1953	3	Venstre
Hans Hedtoft	1953 - 1955	2	Socialdemokratiet
Hans Christian Hansen	1955 - 1960	5	Socialdemokratiet
Viggo Kampmann	1960 - 1962	2	Socialdemokratiet
Jens Otto Krag	1962 - 1968	6	Socialdemokratiet
Hilmar Baunsgaard	1968 - 1971	3	Radikale Venstre
Jens Otto Krag	1971 - 1972	1	Socialdemokratiet
Anker Jørgenson	1972 - 1973	1	Socialdemokratiet
Poul Hartling	1973 - 1975	2	Venstre
Anker Jørgenson	1975 - 1982	7	Socialdemokratiet
Poul Schlüter	1982 - 1993	11	Konservative
Poul Nyrup Rasmussen	1993 - 2001	8	Socialdemokratiet
Anders Fogh Rasmussen	2001 - 2009	8	Venstre
Lars Løkke Rasmussen	2009 - 2011	2	Venstre
Helle Thorning-Schmidt	2011 - 2015	4	Socialdemokratiet
Lars Løkke Rasmussen	2015 - 2019	4	Venstre
Mette Frederiksen	2019 - noe	7	Socialdemokratiet

Godsdienst

De nasjonaâle kerke van Denemarken is de Evanhelisch-Lutherse Kerke. Sins 1849 besti 't er in Denemarken vrieheid van hodsdienst. 't Christendom kreeg rond 1100 vassen voet in Denemarken. De evanhelisch-lutherse kerke tel 9 bisdommen, wiran de konieng an 't oôd sti. De 2100 gemeêntes worn bestuurd deur een deur de leden hekozen kerkeraed. Ongeveer 85% van de bevolkieng is evanhelisch-luthers, mè de miste hin allin ni kerke bie bruiloften en derhelijke.

Buuten de evanhelisch-lutherse kerke ei je in Denemarken ok nog de Roôms-Kattelieke Kerke, en ienkele are kerken. Sins 1953 ei Denemarken wee een eihen katholieke bisschop. Der zien ongeveer 35.000 katholieken. Ok zien der nog 6500 joôden. Tevens ken Denemarken ok de bewehieng Forn Sidr (De ouwe traditie), deze mensen vereêr'n nog de ouwe Scandinavische hood'n zoas Thor en Odin.

Cultuur

Hygge is út behrip voe de Deense cultuur. Hygge ei te maeken mie sfeêr, hezelligeid, mè ok interieur. Ok zurhen onder are eetn en drienk'n voe hygge. Hygge is in 't Ollands je vertaâln bie hezelligeid, mè de Denen zelf vin'n 't nie te vertaâln. Hygge wor beschouwt as de uutdrukkieng voe de Deense mentaliteit.

Groôte Beltbrugge

Lienks nae buten

• Landenweb
• Britannica
• World Factbook
• City Population
• AlleCijfers
• Klimaatinfo
• World Meteo. Org.
• Europese Unie
• Fact File
• Historiek