close
Edukira joan

Ozaze-Zühara

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ozaze-Zühara
 Zuberoa, Euskal Herria
Ozazeko eliza
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Zuberoa
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaOloroe-Donamaria
KantonamenduaEuskal Mendialdea
Izen ofiziala Ossas-Suhare
AuzapezaJean-Pierre Inzagarai
(2008-2014)
Posta kodea64470
INSEE kodea64432
Herritarraozaztar-züharrar
Kokapena
Koordenatuak43°08′25″N 0°53′27″W / 43.1403°N 0.8908°W / 43.1403; -0.8908
Mapa
Azalera7.17
Garaiera182 – 854
Demografia
Biztanleria85 (2018:  2)
alt_left 57 (%62,6) (%37,4) 34 alt_right
Dentsitatea12,69 biztanle/km²
Zahartzea[1]% 24,75
Ugalkortasuna[1]‰ 0
Ekonomia
Jarduera[1]% 79,63 (2011)
Desberdintasuna[1]% -6,67 (2011)
Langabezia[1]% 9,67 (2013)
Euskara
Euskaldunak% 65,06 (2010)
Erabilera% 33,8 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera1845. urtea

Ozaze-Zühara ([os̻as̻e zyhaɾa]) Zuberoako erdialdeko udalerri bat da, Arbaila eskualdekoa.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ozaze eta Zühara herriguneek osatua da udalerria. Lehena itsas mailatik 192 metro gorago dago, Uhaitzandi ibaiaren ertzean; bigarrena, itsas mailatik 266 metro gorago, muino baten gainean.

Ingurune naturala

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uhaitzandi ibaia udalerritik igarotzen da, bertara isurtzen den Ibargonea errekarekin batera.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Ozaze-Zühara eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[2]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[3]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[4]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[5].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 13,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1435 mm-koa da, urtarrilean 12,3 euri-egun eta uztailean 8,8 egun izanik[2]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ligi-Atherei udalerrian dago, 10,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1528,1 mm-koa delarik[6]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40 °C-koa da, 1989ko uztailaren 20an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,5 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][6].

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XII. mendeko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Ozazeko herria, eta Züharakoa, aldiz, 1327. urtean. Ozaze eta Zühara herriak 1845eko ekainaren 14ean batu ziren udalerri bakarra osatzeko.

Ondarea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarriak dira Cazanave, Arainci eta Lapitz etxeak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea01002003004005001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 34 gizon, 57 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
32.35
 
70-74
 
0.00
32.35
 
65-69
 
10.53
0.00
 
60-64
 
10.53
0.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
19.30
17.65
 
45-49
 
19.30
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
10.53
17.65
 
15-19
 
10.53
0.00
 
10-14
 
19.30
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ossas-Suhare udalerrian 91 biztanle zeuden eta 46 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 17 kide bakarrekoak ziren, 11 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 6 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

91biztanle
46elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
28familia
6Bikotea seme-alabekin
11Bikotea seme-alabarik gabe etxean
11Guraso bakarrekoak
17Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 28 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (11). Guraso bakarreko 11 familietatik 11etan ama zen guraso bakarra. 11 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

11
6
11
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 67 etxebizitza zeuden. Horietatik 42 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (63), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 34 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

67etxebizitza
42egoitza nagusi
63etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

42
13
12
Egoitza nagusia (42)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (12)

Etxe mota

63
Etxea (63)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

34
6
Jabeak (34)Alokairuan (6)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik18
1919-19454
1946-19705
1971-19905
1991-20054
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (25). 32 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 31 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 20 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 21tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela1
3 gela7
4 gela7
5 gela edo gehiago25

Berogailu mota

7
32
Fuel-olioa (1)Elektrizitatea (7)Gas botila (2)Bestelakoak (32)

Aparkalekua eta ibilgailuak

31aparkalekua
20ibilgailu 1
21ibilgailu 2+

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanle gehienak euskaldunak dira, eta zuberera da tokiko euskalkia.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 54 biztanleetatik 45 aktibo ziren (% 83,3), horietako 42 lanean (% 77,8) eta 3 langabezian (aktiboen % 6,7).

5415-64 urteko biztanle
% 83,3aktibo
% 77,8lanean
% 6,7langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,4), 3 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,2).

Ez-aktiboak

% 44
% 33
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 18 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 42 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

18enplegu udalerrian
% 44,4soldatapeko
% 55,6ez-soldatapeko

Laborantza (artoa, bazka landareak) eta abere hazkuntza (ardi eta behi azienda) dira ekonomia jarduera nagusiak.

Herritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Jean Jaurgain (1842-1920), historialaria eta literatur-kritikaria.

Irudiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  3. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  4. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  5. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  6. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Licq-Atherey », fiche climatologique. .
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Zuberoa
 Artikulu hau Zuberoako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ozaze-Zühara&oldid=11311884"(e)tik eskuratuta